ΑΠΟΨΕΙΣ

Τέσσερις καθοριστικοί μήνες

Οι πάντες αντιλαμβάνονται ότι ο Σεπτέμβριος και ο Οκτώβριος θα είναι κρίσιμοι, ίσως καθοριστικοί, μήνες για το μέλλον της χώρας. Η πολιτική τάξη γνωρίζει ή θα όφειλε να γνωρίζει, και οι πολίτες το αισθάνονται, ότι σε αυτό το διάστημα θα φανεί αν η Ελλάδα θα παραμείνει ή όχι στην Ευρωζώνη, θα διαμορφωθεί η τελική πορεία του βιοτικού επιπέδου των Ελλήνων τα επόμενα χρόνια και θα σχηματισθεί κατά πάσα πιθανότητα το πλαίσιο ενός νέου πολιτικού σκηνικού.

Είναι σαφές ότι οι παραπάνω εξελίξεις συνδέονται άμεσα με το εξαιρετικά δύσκολο εγχείρημα της ολοκλήρωσης του επώδυνου πακέτου μέτρων ύψους 11,6 δισ. με στόχο τη μείωση του ελλείμματος κάτω του 3% ώς το 2014, τη δημιουργία πρωτογενούς πλεονάσματος και την εξασφάλιση της βιωσιμότητας του χρέους το 2020. Είναι πολλά τα «αγκάθια» στη διαδικασία ώς την υλοποίηση του συγκεκριμένου πακέτου.

Τα προδιαγραφόμενα συστατικά του περιεχομένου του θα πρέπει να εγκριθούν από την τρόικα, αλλά ενδεχομένως και αυτό να μην είναι αρκετό, λαμβάνοντας υπ’ όψιν την αστάθεια στην Ευρωζώνη και το αρνητικό κλίμα που επικρατεί για τη χώρα μας στη Γερμανία και άλλους βόρειους εταίρους.

Αλλά πριν φανούν εντελώς καθαρά οι διαθέσεις των δανειστών μας, προβλέπεται ότι το πακέτο των 11,6 δισ. θα δοκιμάσει την αντοχή της κυβέρνησης, τη συνοχή των κομμάτων που την στηρίζουν και βεβαίως την αποφασιστικότητα των βουλευτών της σημερινής πλειοψηφίας να αναλάβουν το κόστος για να κρατηθεί η Ελλάδα στην Ευρωζώνη. Επομένως, άλλη θα είναι η πορεία μας αν το πακέτο δεν γίνει αποδεκτό, αν «ρίξει» την κυβέρνηση ή αν δεν περάσει από τη Βουλή και άλλη αν η τρόικα και οι Ευρωπαίοι το αποδεχθούν και ψηφιστεί από την πλειοψηφία των βουλευτών.

Από αυτήν την εξέλιξη θα εξαρτηθούν η παραμονή ή όχι της χώρας στην Ευρωζώνη και οι προσδοκίες για ένα ανεκτό σχετικά βιοτικό επίπεδο, όχι όμως απαραίτητα και η διατήρηση του σημερινού πολιτικού σκηνικού, καθώς μπορεί να δούμε αποχωρήσεις ή και διασπάσεις στα «κυβερνητικά» κόμματα, ίσως και σε άλλα, μείνουμε, δεν μείνουμε στο ευρώ.

Το επόμενο τετράμηνο θα είναι αποφασιστικής σημασίας και για την Ευρωζώνη. Το ευρώ πιέζεται και από μέσα και από έξω, πολλά προβλήματα είναι πρωτόγνωρα, οι ευρωπαϊκές χώρες δυσκολεύονται να αντεπεξέλθουν, το κοινωνικό κράτος υφίσταται πλήγματα, τα συμφέροντα και τα παιχνίδια που παίζονται είναι τεράστια, η αλληλεξάρτηση των εταίρων συγκρούεται με φυγόκεντρες δυνάμεις που αναπτύσσονται, η πολιτική σταθερότητα δεν μπορεί να θεωρείται δεδομένη, ενώ ταυτόχρονα υπάρχουν φόβοι εξαπλούμενης κοινωνικής αναταραχής.

Κανείς δεν γνωρίζει και δεν μπορεί να στοιχηματίσει για την κατάληξη αυτής της αβεβαιότητας. Είναι, ωστόσο, βέβαιο ότι ως Ελληνες και ως Ευρωπαίοι θα ζήσουμε τέσσερις εξαιρετικά κρίσιμους μήνες ώς το τέλος του χρόνου.