ΑΠΟΨΕΙΣ

ΟΨΕΙΣ

Ο κόσμος φαίνεται να μην αμφισβητεί ποτέ την επιστήμη όταν οι έρευνές της έχουν ως αποτέλεσμα κάτι που η αξία του εύκολα εκτιμάται, όπως τα iPhones και άλλες δημοφιλείς συσκευές. Είτε θεωρούμε δεδομένο να σημειώνονται τέτοιες εξελίξεις είτε εξυμνούμε προϊόντα όπως τα GPS, τα οποία βοηθούν οδηγούς και πιλότους και επιτρέπουν σε βαριά μηχανήματα ή αγροτικά τρακτέρ να λειτουργούν με πρωτοφανή ακρίβεια. Και πάντα ανυπομονούμε να επωφεληθούμε από τις τελευταίες προόδους στην ιατρική. Η επιστήμη φαίνεται να αμφισβητείται μόνον όταν κάποιοι δυσαρεστούνται από τις συνέπειες των συμπερασμάτων της. Αυτό ισχύει ιδιαίτερα όσον αφορά στην περιβαλλοντική επιστήμη, και ειδικότερα την κλιματική αλλαγή, όπου ο συσκοτισμός των επιστημονικών ευρημάτων και η υποταγή σε βραχυπρόθεσμα συμφέροντα έχουν οργιάσει τα τελευταία χρόνια.

Σίγουρα θα υπάρξει συσκοτισμός αλλά και δυσφημιστικός θόρυβος σχετικά με τη νέα έκθεση που έδωσε πρόσφατα στη δημοσιότητα το Intergovermental Panel on Climate Change –το διακυβερνητικό σώμα στο οποίο έχει ανατεθεί από τον ΟΗΕ η συγκέντρωση πληροφοριών για την κλιματική αλλαγή– ιδιαίτερα όσον αφορά στο συμπέρασμα ότι η παγκόσμια θερμοκρασία έχει διατηρηθεί σχετικά σταθερή τα 15 τελευταία χρόνια.

Ωστόσο, η απόλυτη ειλικρίνεια και διαφάνεια των συμπερασμάτων της επιτροπής θα έπρεπε να αναγνωρισθεί και να επαινεθεί. Βλέπουμε εδώ την επιστήμη να μένει προσκολλημένη στα γεγονότα. Δεν σημαίνει ότι η υπερθέρμανση του πλανήτη δεν αποτελεί πρόβλημα – αντίθετα, όπως τονίζεται και στην έκθεση, είναι ένα πολύ μεγάλο πρόβλημα. Μήπως, όμως, τα μοντέλα που χρησιμοποιήθηκαν για τις προβλέψεις ήταν λαθεμένα; Δεν ισχύει αυτό. Είναι σημαντικό να θυμόμαστε ότι τα μοντέλα χρησιμοποιούνται για να κατανοήσουμε προς τα πού κατευθύνεται το κλίμα της Γης. Ακόμα και με τη χρήση των πιο εξελιγμένων υπολογιστών, τα μοντέλα θα είναι πάντα πιο απλά από το ίδιο το κλιματικό σύστημα. Τα χρησιμοποιούμε γιατί δεν θέλουμε να αφήσουμε να διεξαχθεί το «πείραμα» της αύξησης των αερίων θερμοκηπίου και να ανακαλύψουμε, δεκαετίες αργότερα, ότι η ανθρωπότητα βρίσκεται εν μέσω αναπόδραστης καταστροφής.

Στη συγκεκριμένη περίπτωση, φαίνεται ότι οι ωκεανοί έχουν απορροφήσει περισσότερη θερμότητα απ’ όσο πιστευόταν. Εφόσον αποτελούν το 71% της επιφάνειας του πλανήτη, αυτό είναι πιθανώς η συνέπεια μιας ελαφρώς διαφορετικής πρόσκαιρης συμπεριφοράς ενός μεγάλου ρεύματος. Και είναι πολύ πιθανόν κάποια στιγμή οι ωκεανοί να απελευθερώσουν μέρος της θερμότητας που απορρόφησαν.

Οι αρνητές της κλιματικής αλλαγής αρέσκονται να ασχολούνται με λεπτομέρειες –όπως η ταχύτητα ανόδου της στάθμης της θάλασσας–, αλλά αγνοούν εντελώς την πραγματικότητα ότι την τελευταία φορά που ο πλανήτης ήταν 2 βαθμούς θερμότερος η στάθμη των ωκεανών ήταν 4-6 μέτρα υψηλότερη. Μπορεί να μη γνωρίζουμε την ταχύτητα, αλλά το τελικό αποτέλεσμα είναι δεδομένο: μεγάλα τμήματα ακτών και αναρίθμητα νησιά θα βρεθούν κάτω από το νερό.

Ως επιστήμονας που ενδιαφέρεται για τη διατήρηση της βιοποικιλότητας στη Γη, τόσο ζωτικής σημασίας για την ευημερία μας, τίποτα δεν θα με ευχαριστούσε περισσότερο από το επιστημονικό συμπέρασμα πως η βιοποικιλότητα δεν κινδυνεύει. Δυστυχώς, όμως, δεν είναι έτσι.

Είναι καιρός να αποκαταστήσουμε τον σεβασμό προς την επιστήμη και να εστιάσουμε τη συζήτηση στην κατανόηση των συμπερασμάτων της και στην κατάλληλη πολιτική για να αντιμετωπίσουμε τις προκλήσεις και τις ευκαιρίες. Αλλιώς, θα μοιάζουμε με τον ταυρομάχο που γυρίζει την πλάτη του στον μανιασμένο ταύρο.