ΑΠΟΨΕΙΣ

Οι «Γέφυρες» της μεταρρύθμισης

Μια ευπρόσδεκτη απάντηση στο καθολικό αίτημα της κοινωνίας για ανανέωση προσώπων και ιδεών αποτελεί η διαφαινόμενη προοπτική συνεργασίας «μικρών» κομμάτων του κεντρώου, φιλελεύθερου χώρου. Αν και οι περισσότεροι Ελληνες συμφωνούν ότι χρειάζεται αλλαγή πορείας σε σχέση με το παρελθόν, το πολιτικό σκηνικό δεν έχει ανταποκριθεί στον βαθμό που επιβάλλουν οι συνθήκες. Τώρα, έστω και με καθυστέρηση ετών, άνθρωποι που ενοχλούνται από τις υπερβολές των προηγούμενων δεκαετιών, και προσβλέπουν σ’ ένα διαφορετικό μέλλον, αποφασίζουν, επιτέλους, να συνεργασθούν.

Υπό αυτό το πρίσμα μόνο θετικά μπορεί κανείς να δει τις «Γέφυρες», τη συνεργασία, κοινή πορεία και, γιατί όχι, μελλοντική συνένωση κομμάτων και κινήσεων που περιγράφονται ως μεταρρυθμιστικό τόξο, όπως είναι η «Δράση», η «Δημιουργία ξανά», η «Φιλελεύθερη Συμμαχία» και η «Ευρώπη – Οικολογία». Με δεδομένο, μάλιστα, τον σημερινό συσχετισμό δυνάμεων, οι «Γέφυρες» μπορούν να αναδειχθούν σε σημαντικό παράγοντα διασφάλισης του ευρωπαϊκού προσανατολισμού της χώρας αλλά και μιας πραγματικής εξυγίανσης που θα στηρίζεται στην αξιοκρατία και τη διαφάνεια.

Στο νέο σκηνικό που δημιουργείται πρέπει να πρυτανεύσει η κοινή λογική και να αποφεύγονται οι δογματισμοί. Να αναζητούνται οι εφικτές και πρακτικές λύσεις στα προβλήματα. Δεν θα συμφωνούν όλοι, αλλά θα υπάρξουν συγκλίσεις. Και η τελική θέση θα είναι πολύ ισχυρότερη εάν έχει προκύψει από συλλογικές διεργασίες ανθρώπων με ανοιχτό μυαλό που δεν λειτουργούν με γνώμονα το βραχυπρόθεσμο προσωπικό όφελος, αλλά το μακροπρόθεσμο εθνικό συμφέρον.

Υπάρχουν πολλές υγιείς δυνάμεις, εντός και εκτός Ελλάδας, που διψούν για το νέο και είναι έτοιμες να δραστηριοποιηθούν στα κοινά και να προσφέρουν. Καλή φίλη από τη Νέα Υόρκη μού έστειλε πριν από λίγες ημέρες email για να με ενημερώσει για «έναν αξιόλογο, νέο άνθρωπο που, αν και ήδη πολύ καλά βολεμένος στην Αγγλία, κατ’ έκπληξιν όλων μας, επιθυμεί να ξεβολευτεί και να προσφέρει στην Ελλάδα τη δουλειά του και τις γνώσεις του». Δεν γνωρίζω τον συγκεκριμένο άνθρωπο (διδάσκει Ευρωπαϊκό Δίκαιο στην Οξφόρδη και είναι υποψήφιος για την Ευρωβουλή με το επίσης ευπρόσδεκτο «Ποτάμι»), αλλά γνωρίζω πολλούς σαν κι αυτόν, στην Αμερική και στην Ευρώπη, που αν επιστρέψουν και αφεθούν να δράσουν, θα αλλάξουν την Ελλάδα. Το πιστεύω ειλικρινά. Εχουν τις γνώσεις, τις ικανότητες, τις επαφές και την όρεξη να το κάνουν.

Οι «Γέφυρες» μπορούν να αποτελέσουν ένα όχημα για τέτοιους ανθρώπους, όπως φυσικά και για πολλούς εντός Ελλάδας, που είναι σκεπτόμενοι πολίτες, αυτοδημιούργητοι επιχειρηματίες, καταξιωμένοι επαγγελματίες, διαθέτουν κοινή λογική και να είναι έτοιμοι για τη δύσκολη συνεργασία, δεν επαναπαύονται στην εύκολη σύγκρουση.

Το ΠΑΣΟΚ καταρρέει, η ΔΗΜΑΡ αυτοκτόνησε, οι «58» αποδείχθηκαν αναποφάσιστοι. Κινήσεις όπως το «Ποτάμι» και ο «Γέφυρες» ανοίγουν μια νέα προοπτική. Η απάντηση στην κρίση δεν μπορεί να είναι πλέον οι συνήθεις συνωμοσιολογίες, οι λαϊκίστικοι αφορισμοί, οι επικίνδυνες μονομερείς καταγγελίες και η καταδικαστική άρνηση για συνεργασία. Χρειάζονται πολιτικοί με θάρρος που θα λένε την αλήθεια και θα συμβιβάζονται.

Η συγκυρία είναι καλή. Μετά τις καθυστερήσεις και τις παλινδρομήσεις του πρόσφατου παρελθόντος, η σημερινή κυβέρνηση, υπό την ηγεσία των εργασιομανών πρωθυπουργού και υπουργού Οικονομικών, επαναφέρει τη χώρα σε πορεία ανάκαμψης. Ο Αντώνης Σαμαράς έχει εκπλήξει ευχάριστα. Δεν έχει ξεπεράσει απόλυτα νοοτροπίες του παρελθόντος, αλλά τις έχει τιθασεύσει και αυτή τη στιγμή αποτελεί πυλώνα αξιοπιστίας και σταθερότητας. Οι «Γέφυρες» θα πλήξουν τη Νέα Δημοκρατία καθώς θα αντλήσουν μέρος της δύναμής τους από τον ευρύτερο χώρο της φιλελεύθερης Κεντροδεξιάς. Ομως, θα προσελκύσουν υποστηρικτές και από άλλους χώρους. Δύσκολα θα στερήσουν τη νίκη από τη Ν.Δ., ενώ όσο πιο ισχυρή προκύψει στις κάλπες η μεταρρυθμιστική φωνή, τόσο πιο αποτελεσματική θα αποδειχθεί μια μελλοντική κυβέρνηση συνεργασίας.

Η ρεαλιστική αποτίμηση των σημερινών δεδομένων οδηγεί αναπόφευκτα σε δύο πιθανά σενάρια διακυβέρνησης: είτε τη δημιουργία ενός Μεγάλου Συνασπισμού όπου, όμως, η επιμονή του ΣΥΡΙΖΑ σε αδιέξοδες λύσεις στα όρια της σύγκρουσης με τους Ευρωπαίους εταίρους απειλεί να τινάξει το οικοδόμημα στον αέρα, είτε τη συνεργασία της Ν.Δ. με κεντρώες μεταρρυθμιστικές δυνάμεις. Υπό αυτό το πρίσμα, κινήσεις όπως οι «Γέφυρες» μπορούν να διαδραματίσουν ρόλο στην οικοδόμηση μιας διαφορετικής Ελλάδας.