ΑΠΟΨΕΙΣ

Γνώση από σπόντα

Ζ​​ει ο βασιλιάς Αλέξανδρος; «Ναι» είναι η απάντηση, ο βασιλιάς Αλέξανδρος είναι ολοζώντανος στο συλλογικό θυμικό και διαχρονικά συγκινεί και συνεπαίρνει. Αυτό προκύπτει από το ζωηρό ενδιαφέρον για την αρχαιολογική ανακάλυψη στην Αμφίπολη, που έγινε talk of the town. Η συνεχής αναζήτηση επιπλέον πληροφοριών, δε, συντηρεί το θέμα στην επικαιρότητα. Οι εικασίες δίνουν και παίρνουν. Οι πιο αισιόδοξοι δεν έχουν αμφιβολία: ένα τόσο μεγαλειώδες ταφικό μνημείο δεν μπορεί παρά να είναι του Μεγάλου Αλεξάνδρου, διαπιστώνουν με στόμφο, επιλέγοντας να κλείσουν τα αυτιά στις μετριοπαθείς εκτιμήσεις των πλέον ειδικών επιστημόνων, που είναι εξαιρετικά επιφυλακτικοί ως προς την ταυτότητα του «ενοίκου» του τάφου.

Την οριστική απάντηση θα δώσει η αρχαιολογική έρευνα, που συνεχίζεται με εντατικούς ρυθμούς και με την ελπίδα ότι ο τάφος δεν έχει συληθεί. Μέχρι τότε, οι εικασίες, οι εκτιμήσεις, οι υποθέσεις είναι για όλους ελεύθερες. Για άλλη μια φορά ως λαός ξεδιπλώνουμε την πολυπραγμοσύνη μας και την επί παντός θέματος άποψη και γνώση. Τα επιχειρήματα δίνουν και παίρνουν σε παρέες και σε συζητήσεις, όπου καθένας υποστηρίζει με πάθος τη δική του εκδοχή: ο τάφος θα πρέπει να είναι της Ρωξάνης και του μικρού Αλέξανδρου Δ΄, λένε με βεβαιότητα κάποιοι, παραπέμποντας σε τοπωνύμια και άλλες ενδείξεις. «Δεν υπάρχει περίπτωση», απαντούν άλλοι, που εμφανίζονται περισσότερο από σίγουροι ότι στην Αμφίπολη βρίσκεται θαμμένος ο Νέαρχος, ναύαρχος του Μεγάλου Αλεξάνδρου. «Και γιατί να μην έχει ταφεί εκεί η αδελφή του, Κλεοπάτρα», αντιτείνουν ορισμένοι, ενώ κάποιοι αμφισβητούν όλα τα ανωτέρω, επικαλούμενοι ενδείξεις ότι ο τάφος είναι μεταγενέστερος. Και ο κατάλογος με τις εκτιμήσεις συνεχίζεται χωρίς τέλος. Σε μια ιδιόμορφη εκδοχή της «κολοκυθιάς», οι υποθέσεις δίνουν και παίρνουν. Και θα συνεχίζονται για όσο ακόμα το ταφικό μνημείο εξακολουθεί να φυλάει τα μυστικά του.

Το ζωηρό ενδιαφέρον γύρω από την αρχαιολογική έρευνα της Αμφίπολης σίγουρα εκκινεί από την τεράστια γοητεία που ασκεί οτιδήποτε μπορεί να συνδέεται με τον Μέγα Αλέξανδρο. Συντηρείται, ωστόσο, και από την εξίσου τεράστια ανάγκη για ένα καλό νέο. Για ένα θέμα συζήτησης τελείως διαφορετικό από τα ζοφερά και δυσάρεστα που μονοπωλούν την καθημερινότητά μας όχι τους τελευταίους μήνες, αλλά τα τελευταία χρόνια. Από την άποψη αυτή, όσο περισσότερο καθυστερήσει η αποκάλυψη της ταυτότητας του ταφικού μνημείου τόσο το καλύτερο. Στο ενδιάμεσο, από τα στοιχεία των διαδικτυακών μηχανών αναζήτησης προκύπτει ότι χιλιάδες συμπολίτες μας ενδιαφέρθηκαν και έμαθαν αυτές τις τελευταίες εβδομάδες πού βρίσκεται η Αμφίπολη και ποια η σημασία της, ποια ήταν η Ρωξάνη και πώς θανατώθηκε, ποιος ήταν ο Νέαρχος, ποιοι ήταν οι επίγονοι και ποια η τύχη τους. Εστω και από σπόντα, και αυτή η ιστορική γνώση κέρδος είναι.