ΑΠΟΨΕΙΣ

Επικίνδυνες φαντασιώσεις

Η Γερμανία και η Ελλάς είναι οι κατ’ εξοχήν πολιτικώς ανώριμες χώρες της ευρωπαϊκής ηπείρου· το γεγονός αυτό είναι συνέπεια φαντασιώσεων και εμμονών. Η γερμανική φαντασίωση συνοψίζεται στη φράση «εν αρχή ην το Ράιχ». Από τα χρόνια της Αγίας Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας –της οποίας ηγείτο ο Οίκος των Αψβούργων, από τη γερμανόφωνη Ελβετία– και έως ο τέλος του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, μόνον κατά την εποχή του Οττο φον Μπίσμαρκ κυριάρχησε η αντίληψη της Μικρής Γερμανίας.

Μετά τον πόλεμο και υπό την πίεση των νικητών συμμάχων, η Γερμανία είχε μετασχηματισθεί σε κράτος ευρωπαϊκό και φυσιολογικό. Με την εισαγωγή, ωστόσο, του ευρώ, το σύνδρομο του απόλυτου αυτοκρατορικού ελέγχου επανήλθε. Δεν επιδίωξε η Γερμανία ρόλο ηγεμονικό. Ακούσα τον ανέλαβε και έχει δυσκολίες να τον διαχειρισθεί.

Η φαντασίωση ημών των Ελλήνων στο πλαίσιο του εθνικού μας κράτους είναι ότι τα πάντα πρέπει να εκκινούν με την εκδήλωση «πολιτικής ανυπακοής» προς την εκάστοτε κατεστημένη τάξη. Η πρόκληση εναντίον της Ιεράς Συμμαχίας –που συγκροτήθηκε μετά τη λαίλαπα του Ναπολέοντος Βοναπάρτη– από μία απαράσκευη μικρή ομάδα πατριωτών ηλεκτρίζει κατά καιρούς έως τις μέρες μας το έθνος των Ελλήνων. Ηρωικότατος ο αγώνας των προγόνων μας, αλλά το ανεξάρτητο ελληνικό κράτος είναι το δημιούργημα –ίσως μοναδικό– της ευρωπαϊκής διπλωματίας. Με βάση αυτές τις δύο «φαντασιώσεις» άρχισε η διεξαγωγή κρισίμων διαπραγματεύσεων χθες στις Βρυξέλλες.

Στη διάρκεια του 20ού αιώνα, δύο φορές η Μεγάλη Βρετανία ανέλαβε την ευθύνη και την πρωτοβουλία να χαλιναγωγήσει την αυτοκρατορική φαντασίωση των Γερμανών. Στη σημερινή συγκυρία, ο πρόεδρος των ΗΠΑ κ. Μπαράκ Ομπάμα εισήγαγε στην άκρως οικονομοκρατική αντίληψη του Βερολίνου μία γεωπολιτική διάσταση. Δεν είναι άλλη από το ενδεχόμενο προσεγγίσεως της Ελλάδος με τη Ρωσία του Βλαντιμίρ Πούτιν. Πέραν τούτου, η διολίσθηση της Τουρκίας προς το Ισλάμ καθιστά τη χώρα μας και την Κύπρο τις τελευταίες επάλξεις της Δύσεως στην Εγγύς Ανατολή.

Είναι αλήθεια ότι οι αυτοσχεδιασμοί του ΣΥΡΙΖΑ είχαν ένα ουσιαστικό αποτέλεσμα. Εβαλαν τέλος στην πρακτική του Βερολίνου να διαχειρίζεται διμερώς με κάθε μία από τις πάσχουσες χώρες του Νότου την ευρωπαϊκή κρίση που πλήττει την Ευρώπη. Το πρόβλημα στο εξής θα συζητείται στα διάφορα συμβούλια. Είναι μία εξέλιξη δυσάρεστη για την καγκελάριο κ. Αγκελα Μέρκελ και κυρίως για τον κ. Βόλφγκανγκ Σόιμπλε. Αλλά είναι φαντασίωση επικίνδυνη ότι μπορεί ο ΣΥΡΙΖΑ να πυρπολήσει τη Βαλχάλα του ευρωπαϊκού κατεστημένου.

Κατά παγία ευρωπαϊκή πρακτική, οι διαφορές οδηγούν σε σύνθεση και τα πρώην διάδικα μέρη επιστρέφουν στις πρωτεύουσες των κρατών τους νικητές. Αλλά για να συμβεί αυτό απαιτείται το τέλος των «φαντασιώσεων» και αυτό αφορά τόσο την Ελλάδα όσο και τη Γερμανία.