ΑΠΟΨΕΙΣ

Πόσο φόρο πρέπει να πληρώνουμε;

Πρέπει να πληρώνουμε τους φόρους μας; Η απάντηση θα έπρεπε να είναι αυτονοήτως θετική. Και όμως, κανείς στη χώρα μας δεν είναι πρόθυμος να συμφωνήσει. Σε άλλα κράτη, η συζήτηση συντηρείται κυρίως από τα «δεξιά». Ακραιφνείς συντηρητικοί ισχυρίζονται ότι η δημόσια διοίκηση σπαταλά τους κοινωνικούς πόρους που διαχειρίζεται. Η ιδιωτική πρωτοβουλία μπορεί να αποδώσει το ίδιο έργο με περισσότερο οικονομικό τρόπο, επιμένουν επιχειρηματολογώντας υπέρ της μείωσης των φόρων.

Στην άλλη πλευρά, όσο πιο «αριστερά» τοποθετείται κάποιος, τόσο περισσότερο υποστηρίζει τους φόρους, υποθέτοντας ότι τους πληρώνουν κυρίως οι «πλούσιοι».

Ο,τι κι αν πιστεύει κανείς, πολύ δύσκολα θα δικαιολογήσει τη χρήση των κεφαλαίων που αφαιρείται με πολιτικές αποφάσεις από το πορτοφόλι των πολιτών. Σε κάθε 100 ευρώ νέου «εθνικού προϊόντος», το κράτος διαχειρίζεται τα 46! Μόνον οκτώ μεταξύ των 35 πλουσίων κρατών, κατά τη σχετική κατάταξη του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου, εμπιστεύονται τη δημόσια διαχείριση περισσότερο από όσο το κάνουμε εμείς οι Ελληνες. Αλφαβητικά: Αυστρία, Βέλγιο, Γαλλία, Δανία, Ιταλία, Νορβηγία, Σουηδία και Φινλανδία.

Με την επιφύλαξη της Ιταλίας, βασίμως αμφιβάλλω ότι πραγματικά εμπιστευόμαστε όσα κάνουν οι πολιτικοί με το ένα στα δύο ευρώ που τους «πληρώνουμε». Κάντε τη δοκιμή στο άμεσο περιβάλλον σας. Ζητήστε να σημειώσει ο καθένας το ποσοστό του μηνιάτικου που θεωρεί ότι αντιστοιχεί στις υπηρεσίες που του προσέφερε το κράτος. Η απόκλιση από την πραγματικότητα θα είναι τεράστια.

Χρησιμοποιείται συχνά μια αποστροφή του Ανταμ Σμιθ, πατέρα της σύγχρονης οικονομικής σκέψης: «Οι πλούσιοι πρέπει να συνεισφέρουν στη δημόσια δαπάνη όχι απλώς κατ’ αναλογίαν του εισοδήματός τους, αλλά και λίγο παραπάνω». Σωστό, αλλά ποιος είναι «πλούσιος» και ποιο είναι το «λίγο παραπάνω». Ενα ετήσιο εισόδημα 30 χιλιάδων πόσο φόρο είναι λογικό να πληρώσει;

Η κυβέρνηση Τσίπρα ετοιμάζεται να δώσει τη δική της απάντηση. Θα το κάνει όμως έχοντας ως μόνο κριτήριο τη συντήρηση του σημερινού κράτους. Τα στελέχη του κ. Τσίπρα δεν μοιάζουν να ενδιαφέρονται ιδιαίτερα για περισσότερες αναζητήσεις.

Είναι έτοιμα να αυξήσουν τη φορολογία, αρκεί να μη μειωθούν οι σημερινές δαπάνες του κράτους. Δύσκολο όμως, αφού το κράτος δαπανά (2015) ποσά που αναλογούν στο 50,1% του συνολικού εθνικού εισοδήματος!

Κάποιοι πιστεύουν ότι θα αρκούσε να φορολογηθούν τα μαύρα εισοδήματα και να παταχθεί η διαφθορά για να μειωθούν οι φόροι. Κινδυνεύουμε να απογοητευτούμε. Θα έπρεπε να είμαστε σίγουροι ότι το πρόσθετο εισόδημα του κράτους δεν θα καταναλωθεί με τον ίδιο τρόπο που ξοδεύονται σήμερα οι κρατικοί πόροι.

Το πρόβλημα των φόρων βρίσκεται στην πλευρά των δαπανών. Απαιτείται συστηματική και θαρραλέα αλλαγή της δομής και της σκοπιμότητας των δαπανών του κράτους. Το Δημόσιο πρέπει να περιορίσει το εύρος των αρμοδιοτήτων του, παράλληλα με την απότομη μείωση των φόρων. Είναι προφανές ότι τίποτα παρόμοιο δεν πρόκειται να συμβεί όσο παραμένουμε εντός μνημονίου και υπό την παρούσα πολιτική πλειοψηφία.

Το βάρος των φόρων θα μας κρατήσει σε μακρά περίοδο στασιμότητας.