ΑΠΟΨΕΙΣ

Εκτός διαβεβαιώσεις, εντός αγωνία

Μ​​έσα στον αχό της διαπραγμάτευσης διαφαίνεται η προοπτική μίας κάποιας προόδου. Η ΕΚΤ πιέζει για την έγκαιρη ανακεφαλαιοποίηση των ελληνικών τραπεζών, ώστε να ξορκίσει μία και καλή τις φήμες περί κουρέματος των καταθέσεων. Η προοπτική μίας συμφωνίας για την ελάφρυνση του χρέους είναι πιο ορατή από ποτέ, τώρα που το ΔΝΤ βρίσκεται εκτός προγράμματος και εξαρτά τη συμμετοχή του από την επίτευξή της. Οσο για τον σκόπελο της αξιολόγησης, κάπως θα τα βολέψει η κυβέρνηση – χάρη και στην «κατανόηση» που φαίνεται ότι είναι διατεθειμένοι να δείξουν οι πιστωτές.

Η διεθνής κοινότητα προεξοφλεί τη σταθεροποίηση: Η ελληνική κρίση ως ζήτημα έχει υποχωρήσει χαμηλά στη λίστα των οικονομικών προβλημάτων. Στην ετήσια Σύνοδο του ΔΝΤ στη Λίμα άλλα ήταν τα θέματα που απασχολούσαν τους επικεφαλής της παγκόσμιας οικονομικής κοινότητας. Η Fed έχει σταματήσει να ανησυχεί για την πρόκληση αστάθειας λόγω της Ελλάδος – τουλάχιστον επί του παρόντος. Ακόμη και στην Ευρώπη, η ελληνική κρίση είναι δευτερεύον ζήτημα μπροστά στις προκλήσεις που θέτει το προσφυγικό ζήτημα.

Η ελπίδα των πιστωτών είναι ότι με την εφαρμογή των προαπαιτούμενων από την κυβέρνηση και τη συμφωνία για την ελάφρυνση του χρέους από τους πιστωτές θα δοθεί νέα δυναμική στην ελληνική οικονομία, που θα τη βάλει σε έναν «ενάρετο» κύκλο ανάκαμψης: Οσο επανέρχεται η εμπιστοσύνη, τόσο θα θρέφεται η ανάπτυξη. Βοηθά που ο κίνδυνος της εξόδου από το ευρώ έχει απομακρυνθεί. Ακόμη και ο Γερμανός υπουργός Οικονομικών Βόλφγκανγκ Σόιμπλε φέρεται να έχει αποδεχθεί την παραμονή της Ελλάδας στην Ευρωζώνη. Αν η ελληνική κυβέρνηση τηρήσει τις δεσμεύσεις της κατά την πρώτη αξιολόγηση, μπορεί να δεχθεί ακόμη και επαναδιαπραγμάτευση προβλέψεων του προγράμματος στο πλαίσιο των επόμενων αξιολογήσεων.

Μία από τις λίγες φωνές εκτός Ελλάδος που επιμένει ότι η διαχείριση του ελληνικού ζητήματος παραμένει αδιέξοδη είναι εκείνη του πρώην κεντρικού τραπεζίτη της Κύπρου Αθανάσιου Ορφανίδη. Σε επιστημονικό άρθρο που δημοσίευσε την περασμένη εβδομάδα δείχνει ότι η Ευρωζώνη, με τη συνενοχή του ΔΝΤ, κατένειμε άδικα το κόστος της κρίσης, επιτρέποντας στη Γερμανία να εκμεταλλευθεί την αδυναμία χωρών όπως η Ελλάδα για να τους φορτώσει το βάρος. Oπως γράφει ο κ. Ορφανίδης, πέντε χρόνια μετά το «αρχικό αμάρτημα» της μη αναδιάρθρωσης του ελληνικούς χρέους, χάριν της προστασίας των ευρωπαϊκών τραπεζών, το ευρωπαϊκό κατεστημένο εξακολουθεί να αρνείται την πραγματική φύση της κρίσης. Αντίθετα, «συνεχίζει την κακοδιαχείρισή της δημιουργώντας νικητές και ηττημένους». Αυτό έχει αποδειχθεί δηλητηριώδες για την Ευρωζώνη, υποστηρίζει, τονίζοντας ότι το ευρώ υπό την παρούσα μορφή του απειλεί το ίδιο το ευρωπαϊκό οικοδόμημα.

Στην Ελλάδα, πολλοί φοβούνται ότι με το πρώτο παραστράτημα η προοπτική του Grexit θα επανέλθει. Ακόμη και πηγές των πιστωτών που δηλώνουν ότι ο κίνδυνος της εξόδου από το ευρώ έχει φύγει από το τραπέζι θεωρούν πιθανό να έχουμε και νέα «επεισόδια» στην ελληνική κρίση, με καθυστερήσεις και πισωγυρίσματα. Με δεδομένες όμως τις ολοένα χαμηλότερες αντοχές της ελληνικής οικονομίας, ένα ακόμη «επεισόδιο» μπορεί να είναι αρκετό για να εκτροχιάσει τις όποιες ελπίδες σταθεροποίησης.

Εντός της χώρας λίγοι μοιράζονται τον εφησυχασμό των ξένων. Η επιτυχία του προγράμματος εξαρτάται από πολλούς παράγοντες. Ακόμη και αν υιοθετήσει τα απαραίτητα μέτρα, η κυβέρνηση δεν θα βγει αλώβητη από την επιβολή τους, εκτιμούν. Κάποιοι παράγοντες, μάλιστα, δεν βρίσκονται καν στα χέρια της ελληνικής κυβέρνησης: Οικονομολόγοι εκτιμούν ότι η επιτυχία του προγράμματος εξαρτάται από την πορεία της διεθνούς οικονομίας, οι κίνδυνοι για την οποία έχουν αυξηθεί. Η Ελλάδα χρειάζεται ισχυρούς εμπορικούς εταίρους ώστε να κάνουν επενδύσεις και να εισάγουν ελληνικά προϊόντα. Οι πιστωτές αναγνωρίζουν την ανάγκη εξαγωγής προϊόντων και υπηρεσιών υψηλής προστιθέμενης αξίας. Οταν όμως τους επισημαίνεται η υπερφορολόγηση των τελευταίων, γυρίζουν την κουβέντα στην ανάγκη διεύρυνσης της φορολογικής βάσης – που ομολογούν ότι απέτυχε. Χωρίς να βλέπουν το παράδοξο της θέσεώς τους.