ΑΠΟΨΕΙΣ

Οι πρώτοι κλυδωνισμοί του 2016

Το 2016 «μπήκε» με αρκετούς κλυδωνισμούς και η πρόβλεψη για το επόμενο διάστημα δεν είναι ιδιαίτερα αισιόδοξη. Σταχυολογώντας ορισμένες σημαντικές διεθνείς εξελίξεις, ξεχωρίζει ενδεχομένως η οικονομική κρίση στην Κίνα και η πρόγνωση για χαμηλή ανάπτυξη ορισμένων εκ των αναδυόμενων οικονομιών. Σε συνδυασμό με την εκτίμηση για διατήρηση της τιμής του πετρελαίου σε πολύ χαμηλά επίπεδα (ίσως και στα 20 δολ., κάτι που θα επηρεάσει αρνητικά το ενδιαφέρον για έρευνες υδρογονανθράκων στη χώρα μας, αλλά θα ωφελήσει την εθνική οικονομία), πρόκειται για εξέλιξη που θα επηρεάσει το σύνολο σχεδόν των οικονομιών, ανεπτυγμένων και αναπτυσσόμενων. Η τιμή του πετρελαίου θα εξαρτηθεί εν πολλοίς και από τη στάση της Σαουδικής Αραβίας, που έχει εμπλακεί σε κλιμακούμενη αντιπαράθεση με το Ιράν. Το διακύβευμα δεν είναι μόνο η περιφερειακή ηγεμονία, αλλά και η ίδια η επιβίωση του Οίκου των Σαούντ, που εσχάτως δοκιμάζεται σε πολλά επίπεδα. Αν αποτύχει η προσπάθεια εκσυγχρονισμού της οικονομίας που προτίθεται να υλοποιήσει η νέα γενιά Πριγκίπων, οι συνέπειες για τη χώρα, αλλά και ολόκληρη τη Μέση Ανατολή, τον μουσουλμανικό κόσμο και την παγκόσμια οικονομία θα μπορούσαν να είναι εξαιρετικά σοβαρές.

Παρά τον θόρυβο που προκλήθηκε ως αποτέλεσμα της υποτιθέμενης δοκιμής θερμοπυρηνικής βόμβας και τη βελτίωση των πυραυλικών δυνατοτήτων της Βόρειας Κορέας, δεν αναμένονται θεαματικές εξελίξεις. Το υψηλότατο κόστος τυχόν βίαιης ανατροπής του καθεστώτος και η ανησυχία της Κίνας για τον δυτικό προσανατολισμό μιας ενιαίας Κορέας, αφήνουν ως μόνη μελλοντική ελπίδα την εκ των έσω μετάβαση σε ένα λιγότερο αυταρχικό και παρανοϊκό καθεστώς.

Η κλιμάκωση της αντιπαράθεσης των Κούρδων με το τουρκικό κράτος ενδέχεται να έχει συνέπειες όχι μόνο για την πολιτική σταθερότητα στη γειτονική χώρα, αλλά και για τις προσπάθειες τερματισμού της σύγκρουσης στη Συρία, καθώς αυξάνεται η ανησυχία της Αγκυρας για σύμπηξη κοινού μετώπου των ένοπλων κουρδικών ομάδων της Τουρκίας και της Συρίας. Η δε χρήση δικαστικών μέσων εναντίον της ηγεσίας του κουρδικού κόμματος HDP θα υπονομεύσει την προοπτική πολιτικής επίλυσης του κουρδικού ζητήματος.

Η διατήρηση των προσφυγικών/μεταναστευτικών ροών σε υψηλά επίπεδα και η απροθυμία πολλών χωρών-μελών της Ε.Ε. (με τη στάση ορισμένων κυβερνήσεων στην πρώην Ανατολική Ευρώπη να αγγίζει τα όρια του απαράδεκτου) να συμμετάσχουν στην κατανομή των βαρών δοκιμάζουν τη συνοχή της Ενωσης. Το πρόσφατο κύμα σεξουαλικών επιθέσεων στη Γερμανία, με την πλειοψηφία των δραστών να προέρχεται από τον χώρο των μεταναστών, θα αποτελέσει ασφαλώς «βούτυρο στο ψωμί» των ακροδεξιών και ξενοφοβικών στοιχείων, αλλά θέτει επί τάπητος και ένα πολύ σοβαρό πρόβλημα σχετικά με τις αντιλήψεις πολλών μεταναστών για τα δικαιώματα των γυναικών και τις προοπτικές επιτυχημένης ένταξης των ανθρώπων αυτών στις ευρωπαϊκές κοινωνίες.

Τέλος, οι αμερικανικές προεδρικές εκλογές τον επόμενο Νοέμβριο, σε μια κούρσα που αυτή τη στιγμή δείχνει αρκετά ανοιχτή, είναι πάντοτε ένα γεγονός πλανητικού ενδιαφέροντος. Μέσα σε αυτό το ασταθές, θολό και ενίοτε επικίνδυνο διεθνές περιβάλλον καλείται να κινηθεί η χώρα μας σε μια προσπάθεια εξόδου από την κρίση και ανάκτησης περιφερειακού ρόλου και επιρροής.

* Ο κ. Θάνος Π. Ντόκος είναι γενικός διευθυντής στο ΕΛΙΑΜΕΠ.