ΑΠΟΨΕΙΣ

Πώς θα έρθει η ανάκαμψη στη χώρα

Η​​ αλλαγή είναι πάντα μία δύσκολη διαδικασία. Ιδίως όταν προσπαθείς να αλλάξεις μια χώρα της οποίας ο δημόσιος τομέας απασχολεί περισσότερο από 650.000 υπαλλήλους και έχει ετήσιο προϋπολογισμό ύψους 80 δισ. ευρώ περίπου. Αυτή είναι η περίπτωση της Ελλάδας, η οποία κάποτε ήταν μία από τις ταχέως αναπτυσσόμενες οικονομίες της Ευρωζώνης και η οποία έχει υποστεί σημαντική απομείωση αξίας τα τελευταία επτά χρόνια, συνεπεία μη αποτελεσματικής διαχείρισης.

Και οι δυο μας έχουμε προσπαθήσει να αλλάξουμε την Ελλάδα τα τελευταία χρόνια. Ο ένας από εμάς (Paul) αποτελεί έναν από τους μεγαλύτερους ιδιώτες κατόχους ελληνικών ομολόγων και, ως μακροπρόθεσμος επενδυτής που είναι, έχει δεσμεύσει σημαντικά κεφάλαια, με την πεποίθηση ότι η ελληνική οικονομία μπορεί να επανακάμψει με την παρουσία επαγγελματιών στη διαχείριση. Ο άλλος (Γιώργος) είναι καθηγητής στο Πανεπιστήμιο του Χάρβαρντ σε ζητήματα ανταγωνιστικότητας και ο πρώτος κάτοχος του Βραβείου Περικλής που θεσμοθετήθηκε από το Ελληνοαμερικανικό Επιμελητήριο και παρουσιάστηκε από τον Ελληνα πρωθυπουργό για τη δημιουργία αξίας στην Ελληνική Δημοκρατία μέσω διαδικασιών επαγγελματικής διαχείρισης.

Σε εμάς είναι απολύτως ξεκάθαρο ότι η χώρα έχει ανάγκη από επαγγελματική διαχείριση και τον διορισμό ενός υπευθύνου που θα ξεκινήσει τη διαδικασία αλλαγής, ενός υπευθύνου ανάκαμψης. Το άτομο αυτό πρέπει να είναι ανεξάρτητο από πολιτικές επιρροές και να αναφέρεται απευθείας στον πρωθυπουργό.

Ποια θα είναι η αποστολή του ατόμου αυτού; Η αποστολή του θα έχει δύο διαστάσεις: βραχυπρόθεσμο και μακροπρόθεσμο χαρακτήρα. Σε βραχυπρόθεσμο ορίζοντα, ο σκοπός του θα είναι να μειώσει τις αποδόσεις των ελληνικών ομολόγων καθώς οι αποδόσεις των διετών ελληνικών ομολόγων κυμαίνονται στο 8-9% όταν οι αποδόσεις των αντίστοιχων πορτογαλικών είναι κοντά στο 2%. Εάν η διαφορά αυτή δεν μειωθεί, η ελληνική οικονομία δεν έχει καμία ελπίδα ανάκαμψης. Τα τρέχοντα επίπεδα αποδόσεων των ελληνικών ομολόγων στραγγαλίζουν την ελληνική οικονομία, περιορίζοντας τη χρηματοδότηση των επιχειρήσεων και των νοικοκυριών και πιέζοντας τις τιμές της κτηματαγοράς.

Πώς θα επιτύχει την αποστολή του; Το πρώτο βήμα είναι η κατάρτιση ενός ισολογισμού του κράτους με βάση τα διεθνή λογιστικά πρότυπα. Πιστεύουμε ότι η κατάρτιση ισολογισμού θα έχει σημαντικό θετικό αποτέλεσμα στην οικονομία. Ο ισολογισμός θα δείξει ότι η παρούσα αξία του καθαρού ελληνικού χρέους είναι ένα μικρό τμήμα της ονομαστικής αξίας η οποία παρουσιάζεται, αλλά θα δείξει επίσης ότι το πραγματικό επίπεδο χρέους της χώρας είναι σημαντικά μικρότερο σε σχέση με άλλες χώρες της Ευρωπαϊκής Ενωσης (Πορτογαλία, Ισπανία, Ιρλανδία). Επιπλέον, η κατάρτιση ισολογισμού θα ενισχύσει τη διαφάνεια και θα βοηθήσει στην καταπολέμηση της διαφθοράς, ενώ θα βοηθήσει στην καλή διαχείριση, ακολουθώντας το γνωστό ρητό «ό,τι μετράται είναι διαχειρίσιμο».

Το δεύτερο βήμα θα είναι η επικοινωνία με τις κεφαλαιαγορές. Στην αρχή, θα πρέπει οι εταιρείες αξιολόγησης χρέους να ενημερωθούν σχετικά με το πραγματικό επίπεδο χρέους, προκειμένου να εξασφαλιστεί καλύτερη αξιολόγηση. Στη συνέχεια, η γνώση σχετικά με το επίπεδο του πραγματικού χρέους θα πρέπει να κοινωνηθεί στα κρατικά επενδυτικά ταμεία προκειμένου η Ελλάδα να προσελκύσει μακροπρόθεσμους επενδυτές οι οποίοι θα πραγματοποιήσουν επενδύσεις. Στην παρούσα κατάσταση, οι περισσότερες επενδύσεις στην Ελλάδα προέρχονται από τα αποκαλούμενα distressed funds, τα οποία ενώ προσφέρουν ρευστότητα, διαθέτουν βραχυπρόθεσμο ορίζοντα και δεν μπορούν να αποτελέσουν τους μοναδικούς ξένους επενδυτές στη χώρα.

Η δημοσίευση ενός ισολογισμού μπορεί να επιτευχθεί εντός 60 ημερών και θα έχει σημαντικά θετικό αντίκτυπο στην οικονομία, μια οικονομική «ένεση». Με βάση την ανάλυσή μας, τους επόμενους έξι μήνες οι αποδόσεις των ελληνικών ομολόγων θα ήταν δυνατόν να μειωθούν κατά 300 μονάδες βάσης το οποίο θα μπορούσε να οδηγήσει σε δημιουργία 200.000 θέσεων εργασίας μέσα σε δύο χρόνια.

Ο μακροπρόθεσμος στόχος είναι η προώθηση και η εγκαθίδρυση της αξιοκρατίας στη χώρα. Δυστυχώς, ο δημόσιος τομέας ακόμη χαρακτηρίζεται από νεποτισμό καθώς παρατηρείται ότι οι άνθρωποι που διορίζονται σε θέσεις-κλειδιά δεν επιλέγονται με βάση τα προσόντα τους και τις δυνατότητές τους να δημιουργήσουν αξία, με αποτέλεσμα να καταστρέφεται αντί να δημιουργείται προστιθέμενη αξία.

Με δεδομένο ότι κάθε προσπάθεια ανάκαμψης ξεκινάει και βασίζεται στο ανθρώπινο δυναμικό, προτείνουμε στον πρωθυπουργό η οικονομική «ένεση» να ξεκινήσει με τον ορισμό ενός υπευθύνου ανάκαμψης. Ο ορισμός ενός τέτοιου ανθρώπου θα δώσει το μήνυμα στον κόσμο της υιοθέτησης ενός αξιοκρατικού συστήματος διορισμού στελεχών σε θέσεις-κλειδιά του Δημοσίου όπως οι γενικές γραμματείες σε διάφορα υπουργεία.

Η προώθηση ενός αξιοκρατικού συστήματος απαιτεί χρόνο και θα αποτελέσει το πιο δύσκολο εγχείρημα από όλα όσα περιγράψαμε παραπάνω. Πιστεύουμε ακράδαντα ότι ένας αποτελεσματικός τρόπος καλλιέργειας και προώθησης της αξιοκρατίας ξεκινάει μέσω της νέας γενιάς στην Ελλάδα. Στο πλαίσιο αυτό, θα ξεκινήσουμε μια καμπάνια προκειμένου οι νέοι άνθρωποι στην Ελλάδα να γνωρίσουν τη σημασία της λογοδοσίας και της διαφάνειας και πώς αυτά ενισχύουν την αξιοκρατία.

Οι προκλήσεις που αντιμετωπίζουν οι Ελληνες δεν αποτελούν εξαίρεση. Περιμένουμε τις ίδιες προκλήσεις να αντιμετωπίζουν και άλλες οικονομίες, όπως για παράδειγμα η Βραζιλία και η Τουρκία. Και αυτές οι χώρες θα χρειαστούν υπεύθυνο ανάκαμψης.

* Ο κ. Paul B. Kazarian είναι ο ιδρυτής, πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος της εταιρείας επενδύσεων Japonica Partners.
**Ο κ. Γεώργιος Σεραφείμ είναι αναπληρωτής καθηγητής στο Harvard Business School και κάτοχος της έδρας Jakurski Family.