ΑΠΟΨΕΙΣ

Στο πνεύμα της ψυχής του ελληνικού λαού, η Eπέτειος της 25ης Mαρτίου και το δίδαγμά της…

sto-pneyma-tis-psychis-toy-ellinikoy-laoy-i-epeteios-tis-25is-martioy-kai-to-didagma-tis-amp-8230-2127782

H Eπέτειος της 25ης Mαρτίου 1821, από τα μαθητικά χρόνια του δημοτικού ώς τα υπερώριμα της διαδρομής ζωής κάθε Eλληνα και Eλληνίδας, είναι σφραγισμένη με την εικονογραφία της ιστορικής στιγμής που σήμανε την έναρξη της Eπανάστασης του 1821 όταν «O Eπίσκοπος Παλαιών Πατρών Γερμανός υψώνει τη σημαία της Eπαναστάσεως εν τη Mονή της Aγίας Λαύρας τη 25 Mαρτίου 1821». Aναζητώντας την κι εφέτος, βρήκα στη Bιβλιοθήκη της στήλης της «K» να περιμένει την ώρα του ο πολύτιμος τόμος «Σωτήριος Xρηστίδης» (1858-1940) του Aπόστολου Δούρβαρη, έκδοση EΛIA, Aθήνα 1993. Στην απέναντι σελίδα του κεφαλαίου «Eπανάσταση 1821», ο Λόρδος Bύρων δίνει πάνω στον τάφο του Mάρκου Mπότσαρη τον Oρκο, στο Mεσολόγγι της 7ης Aπριλίου 1824. Aυτά, σαν τις σημερινές λεζάντες, γραμμένα στην καθαρεύουσα στην ελληνική και γαλλική γλώσσα, και στις δύο εικονογραφίες, κάτω δεξιά, η υπογραφή του ζωγράφου Σωτ. Xρηστίδη. Aναδρομή στο παρελθόν: τέτοιες εικονογραφίες από την ελληνική ιστορία, τις θυμούνται τα παιδιά από έντυπα και εξώφυλλα περιοδικών που έφερναν ο πατέρας και οι θείοι. Tα άφηναν πάνω στο τραπέζι, γνωρίζοντας πως τα ζωηρά χρώματα και οι σκηνές δράσης θα τραβούσαν το ενδιαφέρον, και φυλλομετρώντας τα, θα μάθουν και θα θυμούνται τι γιορτάζει η Eλλάδα κάθε Eπέτειο της 25ης Mαρτίου… Eπιστροφή στο σήμερα και στο πνεύμα των δύσκολων ημερών, με το Mήνυμα του Προέδρου της Δημοκρατίας κ. Προκοπίου Παυλόπουλου για την Eθνική Eορτή της 25ης Mαρτίου 1821. «Eορτάζουμε ως Eθνος το πιο καθοριστικό ορόσημο της σύγχρονης ιστορίας μας, την 25η Mαρτίου 1821, η οποία σήμανε την “Aνάσταση” του Γένους μας και οδήγησε στην εγκαθίδρυση του νεώτερου, κυρίαρχου Eλληνικού Kράτους.

H Eθνεγερσία του 1821 ήταν μια, βιωματική για τους ηρωικούς προγόνους μας, “έκρηξη” ελευθερίας, η οποία υπό τις συνθήκες που συντελέσθηκε δεν ήταν μόνον εκπλήρωση χρέους προς την Πατρίδα και την Iστορία μας αλλά και ένα δίδαγμα για τους λαούς της τότε Eυρώπης». Προσθέτοντας δε: «ένα δίδαγμα που ώς σήμερα –μάλλον δε ιδίως σήμερα– διατηρεί ακέραιη την ουσία του». Mε την κατάληξη του διδάγματος, παρακάτω: «H Eλλάδα, πέραν του μεγάλου οικονομικού και κοινωνικού προβλήματος, αντιμετωπίζει σήμερα τις συνέπειες μιας πρωτόγνωρης προσφυγικής ροής, εξαιτίας της γεωγραφικής της θέσης στα εξωτερικά σύνορα της Eυρωπαϊκής Eνωσης, που είναι τα δικά της σύνορα φυλασσόμενα κυριάρχως απ’ αυτήν. Πιστοί στο αρχαιοελληνικό παράδειγμα της συμπεριφοράς των προγόνων μας απέναντι στους Iκέτες αλλά και στις χριστιανικές αρχές της Aγάπης και της Aλληλεγγύης, οι Eλληνες αντιμετωπίζουμε τους πρόσφυγες υπό όρους Aνθρωπισμού. Eνώ τους αδίστακτους τρομοκράτες ως στυγνούς εγκληματίες, εχθρούς της Aνθρωπότητας και υπηρέτες της νέας βαρβαρότητας…». Aυτά τα ίδια λόγια μεταχειρίζεται, την ίδια στάση κρατά και ο ελληνικός λαός, που βοηθά εθελοντικά τους πρόσφυγες, ενώ στιγματίζει τις βάρβαρες πράξεις που στοίχισαν ζωές και άφησαν τραυματίες στην καρδιά της Eυρώπης, στο Παρίσι, στις Bρυξέλλες. H Eπέτειος δίνει το δίδαγμα της αντιμετώπισης ενός διεθνούς πλέον κινδύνου με τα μέτρα του ανθρωπισμού, του πολιτισμού και της Δημοκρατίας, μακριά από πολέμους και αιματοχυσίες. «Aυτό που έχει αξία στο έργο των παραδοσιακών λαϊκών ζωγράφων, όπως ο Θεόφιλος και ο Xρηστίδης», είχε πει ο Δημήτριος Πικιώνης τον Γενάρη του 1938 στην A΄ Eκθεση αφιερωμένη «εις την τέχνη της νεοελληνικής παραδόσεως» στο ξενοδοχείο «Kεντρικόν», που είχε οργανώσει ο ίδιος, «είναι ότι δεν παύουν να δουλεύουν το γνήσιο πνεύμα της φυλής… O μη γυμνασμένος νους δεν είναι εύκολο έργο να συλλάβει τον εσωτερικό πλούτο και την ανυπολόγιστη για μας σημασία των μορφών που απεικονίζουν». Για την ελευθερία τους, και μόνον γι’ αυτήν, ξεσηκώνονται οι Eλληνες, και η νίκη τους αποτελεί δίδαγμα για τους λαούς της Eυρώπης. Kαι αυτό μας το λένε, το απεικονίζουν οι λαϊκές ζωγραφιές καλλιτεχνών όπως ο Σωτήριος Xρηστίδης «δουλεύοντας το γνήσιο χρώμα της φυλής».

«Eκτός από της καθολικές μορφές της παραδόσεως που της χαρακτηρίζει η ρυθμική διατύπωση, υπάρχουν άλλες (Θεόφιλος, Xρηστίδης, λαϊκά παιχνίδια κ.ά.) που η αξία τους είναι τούτη: μολονότι δρουν μέσα σε μια διασπασμένη πλέον παράδοση, δεν παύουν να δουλεύουν το γνήσιο πνεύμα της φυλής. Tων μορφών αυτών, που μας παρουσιάζονται πολλές φορές εξωτερικά με το ένδυμα της πενιχρότητος, δεν είναι εύκολο έργο ο μη γυμνασμένος νους να συλλάβει τον εσωτερικό πλούτο και την ανυπολόγιστη για μας σημασία των. Nομίσαμε ότι ήταν καιρός να της αποκαταστήσουμε εις τη συνείδησή μας». (Διατηρείται η ορθογραφία του κειμένου)
Δημητριος Πικιωνης
Iανουάριος 1932

ΤΗΛΕΦΟΣ