ΑΠΟΨΕΙΣ

Η λαϊκιστική πτώση του Ρεπουμπλικανικού Κόμματος

​​Η πραγματικότητα κάποτε ξεπερνάει τη φαντασία. Ποιος θα έλεγε ότι ο υποψήφιος των Ρεπουμπλικανών θα ήταν ένας έξαλλος λαϊκιστής με απήχηση στις μάζες. Παρά τη δήλωση του Μάικλ Μπλούμπεργκ, πρώην δημάρχου της Νέας Υόρκης, ότι δεν θέλει ανάμειξη στις ερχόμενες εκλογές, οι σοβαροί Ρεπουμπλικανοί ελπίζουν ακόμα ότι την τελευταία στιγμή θα λειτουργήσει ως χρυσή εφεδρεία έναντι του Τραμπ. Και δεν είναι μόνον αυτός το δυσοίωνο δείγμα για το μέλλον της αμερικανικής δεξιάς.

Οι αδελφοί Τσαρλς και Ντέιβιντ Κοτς (ουδεμία σχέση με τους Τούρκους μεγιστάνες) είναι σαν αντιήρωες επιστημονικής φαντασίας. Ο πατέρας τους Φρεντ υπήρξε διαδοχικά στενός συνεργάτης του Στάλιν και του Χίτλερ. Εφευρέτης μεθόδου διύλισης βενζίνης από μαζούτ, βοήθησε έναντι γενναίας αμοιβής τον Στάλιν να ολοκληρώσει το πρώτο πενταετές πρόγραμμά του, χτίζοντας αρχικά δεκαπέντε διυλιστήρια και μετά άλλα εκατό στη Σοβιετική Ενωση της δεκαετίας του 1930.

Στη συνέχεια ο πατήρ Κοτς στράφηκε προς τον Χίτλερ, τον οποίο βοήθησε με δική του τεχνογνωσία να κατασκευάσει διυλιστήριο που μετέτρεπε πετρέλαιο σε κηροζίνη για την αεροπορία. Εννοείται ότι η αμοιβή για τις υπηρεσίες του τον έκανε βαθύπλουτο. Το 1938 έγραφε σε φίλο του ότι από όλες τις χώρες του κόσμου ξεχώριζε τη Γερμανία και την Ιαπωνία γιατί αποτελούσαν την πλήρη αντίθεση στις ΗΠΑ του Φραγκλίνου Ρούσβελτ που κατά τον Κοτς, μεταμορφωνόταν σε κομμουνιστική χώρα! Από τους τέσσερις γιους του, οι δύο που αναφέραμε παραπάνω διαχειρίζονται σήμερα την περιουσία του παράξενου αυτού πατέρα. Ιδρυτικά μέλη του ακραίου John Birch Society, οι Κοτς ανήκουν στον κύκλο των Αμερικανών Αναρχικών που θα καταργούσαν αν μπορούσαν το κράτος και την κυβέρνησή τους για να τα αντικαταστήσουν με μια ασύδοτη αγορά και τη χωρίς όρια εύνοια προς τους κεφαλαιούχους. Ο Τσαρλς και ο Ντέιβιντ ξεφορτώθηκαν τον μεγάλο αδελφό τους Φρέντερικ από τη μοιρασιά της πατρικής περιουσίας με την απειλή ότι θα μαρτυρούσαν στον πατέρα τους ότι ήταν ομοφυλόφιλος και τον Μπιλ έναντι αδράς αποζημίωσης. Οι δύο επιδόθηκαν με επιτυχία σε πετρελαϊκές επιχειρήσεις αλλά και στη δημιουργία συντηρητικών κέντρων όπως το Cato και το Heritage Foundation. Μετά την αποτυχία τους να διακριθούν στην πολιτική, προτίμησαν να γίνουν η τράπεζα των «Libertarians», του απολύτως ανεξέλεγκτου συστήματος που επιτρέπει στους οικονομικά ισχυρούς τα πάντα.

Τα εργοστάσια και τα διυλιστήρια των Κοτς έγιναν διαβόητα για τη μόλυνση που προκαλούσαν στο φυσικό περιβάλλον. Το έτος 2000 οι επιχειρήσεις των Κοτς υποχρεώθηκαν να καταβάλουν ως πρόστιμο τριάντα εκατομμύρια δολάρια για την καταστροφή ποταμιών και λιμνών. Ως το 2012 είχαν κερδίσει επάξια τη φήμη των μεγαλύτερων παραγωγών τοξικών αποβλήτων στις ΗΠΑ. Τα καμάρια του Φρεντ δεν πτοήθηκαν από την αρνητική αυτή διάκριση. Ασχολήθηκαν έκτοτε συστηματικά με τη διάψευση της θεωρίας για την υπερθέρμανση του πλανήτη. Εριξαν εκατομμύρια δολάρια στην προπαγάνδα υπέρ της ελευθερίας των παραβατών της νομοθεσίας για την προστασία του περιβάλλοντος. Το αμερικανικό Κογκρέσο υπήρξε ο κύριος στόχος της οικονομικής τους δραστηριότητας. Εκτός της χρηματοδότησης των «Πάρτι του Τσαγιού» εξαγοράζουν διαρκώς μέλη του Κογκρέσου. Η σημερινή πλειοψηφία των Ρεπουμπλικανών στον οίκο των Αντιπροσώπων οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στους πακτωλούς χρημάτων που οι αδελφοί Κοτς διέθεσαν σε πολιτειακές εκλογές. Η εξαγορά του Φρεντ Απτον τον έκανε να εγκαταλείψει τις περιβαλλοντικές του ευαισθησίες ως υποστηρικτή της προστασίας της Γης από την υπερθέρμανση, έναντι θέσης στην «Επιτροπή Ενέργειας και Εμπορίου» της Βουλής. Πολλά ακόμα ευεργετηθέντα μέλη του Κογκρέσου έγιναν υποστηρικτές της νομοθετικής ασυδοσίας.

Το παλιό κόμμα των Αμερικανών πατρικίων μετασχηματίζεται ταχύτατα σε λαϊκιστική διαμαρτυρία κατά του ομοσπονδιακού κράτους. Η οκταετία και μόνο στην εξουσία ενός Αφροαμερικανού προέδρου επηρέασε αρνητικά τις χαμηλές εισοδηματικά τάξεις του αμερικανικού Νότου.

Ο Ντόναλντ Τραμπ απευθύνεται στα ρατσιστικά ένστικτα του πολιτισμικά πιο υπανάπτυκτου τμήματος του εκλογικού σώματος. Παράλληλα αγρεύει ψήφους από εκείνους τους Δημοκρατικούς της μεσαίας τάξης που βλέπουν τα εισοδήματά τους να καθηλώνονται την τελευταία δεκαετία. Το πώς οι Ρεπουμπλικανοί ψηφοφόροι ελπίζουν να βελτιώσουν τη θέση τους με την κατάργηση των διορθωτικών επεμβάσεων του κράτους στην οικονομία της αγοράς, αποτελεί αναπάντητο ερώτημα της αμερικανικής ιδιοτυπίας.

Το φαινόμενο Ντόναλντ Τραμπ σε συνδυασμό με τη λιγότερο γνωστή περίπτωση των αδελφών Κοτς και του όχι πολύ καλύτερου άλλου διεκδικητή της Ρεπουμπλικανικής υποψηφιότητας, Τεντ Κρουζ, αποτελούν συμπτώματα κομματικής παρακμής. Είναι φανερό πλέον ότι κάτι πρέπει να αλλάξει ριζικά για το παλιότερο αμερικανικό κόμμα μετά την επερχόμενη νίκη της Χίλαρι Κλίντον, αλλιώς η λαϊκιστική κατρακύλα των Ρεπουμπλικανών θα συμπαρασύρει το σύνολο της πολιτικής ζωής των ΗΠΑ.

* Ο κ. Θάνος Βερέμης είναι ομότιμος καθηγητής του ΕΚΠΑ.