ΑΠΟΨΕΙΣ

Τρομοκρατία και ριζοσπαστικοποίηση

Οι τρομοκρατικές επιθέσεις στις Βρυξέλλες υπογραμμίζουν τη δυσκολία προστασίας των ανοιχτών, δημοκρατικών κοινωνιών μας από φανατικούς, έτοιμους να πεθάνουν «μετά των αλλοφύλων». Από την άλλη πλευρά, δεν πρόκειται για μια υπαρξιακή απειλή για την Ευρώπη (παρά την κάποια ανησυχία για μη συμβατική τρομοκρατία), καθώς η μεγάλη πλειονότητα των μουσουλμάνων είναι άνθρωποι μετριοπαθείς και φιλειρηνικοί. Η Ελλάδα δεν αποτελεί –για μια σειρά από λόγους– στόχο υψηλής προτεραιότητας για τζιχαντιστικές τρομοκρατικές οργανώσεις. Η εμπειρία έχει δείξει, ωστόσο, ότι όταν αυξάνεται η δυσκολία πληγμάτων εναντίον στόχων υψηλής προτεραιότητας λόγω μέτρων ασφαλείας, τότε οι τρομοκράτες «κατεβαίνουν πιο κάτω» στη λίστα, αναζητώντας πιο τρωτούς στόχους. Η Ελλάδα είναι μια δυτική χώρα, μέλος της Ε.Ε. και του ΝΑΤΟ, γεωγραφικά προσβάσιμη από τη Μέση Ανατολή και άρα δυνητικός στόχος ριζοσπαστικών ισλαμικών οργανώσεων. Μια πιθανή τρομοκρατική ενέργεια θα μπορούσε κάλλιστα να κατευθυνθεί εναντίον δυτικού στόχου (διπλωματικού, τουριστικού, επιχειρηματικού) σε ελληνικό έδαφος. Ο εφησυχασμός, λοιπόν, δεν επιτρέπεται σε καμία περίπτωση. Εξάλλου, αν και η ασφάλεια αποτελεί μια μόνο διάσταση, είναι αναγκαία μια νηφάλια εκτίμηση των πιθανών συνεπειών της παράτυπης μετανάστευσης για την εθνική ασφάλεια και τη δημόσια τάξη. Ασφαλώς δεν θα θέλαμε να μετατραπούμε στο μαλακό υπογάστριο ασφαλείας της Ευρώπης, με την εύκολη διέλευση ριζοσπαστικών στοιχείων. Να σημειωθεί, βεβαίως, ότι στην προσπάθεια εκτίμησης της απειλής, καλό θα ήταν να αποφύγουμε, στο μέτρο του δυνατού, φοβικές προσεγγίσεις και γενικόλογες διαπιστώσεις. Για να μη βρεθούμε μελλοντικά προ (πολύ) δυσάρεστων εκπλήξεων, θα πρέπει να κινηθούμε προληπτικά σε τρεις κατευθύνσεις:

(1) Πρόσληψη στην Ελληνική Αστυνομία, και αργότερα στην ΕΥΠ, κατόπιν εξαιρετικά προσεκτικής διαδικασίας επιλογής, μικρού αριθμού μεταναστών από «ενδιαφέρουσες» κοινότητες, στις οποίες δεν υπάρχει άλλη δυνατότητα διείσδυσης και παρακολούθησης ακραίων στοιχείων (2) δημιουργία επισήμων χώρων θρησκευτικής λατρείας, που δίδει τη δυνατότητα αποτελεσματικότερου ελέγχου ριζοσπαστικών θρησκευτικών λειτουργών, καθώς και δημιουργία μουσουλμανικού νεκροταφείου στην ευρύτερη περιοχή της Αθήνας και (3) συνεργασία με τις ηγεσίες των κοινοτήτων μεταναστών για την έγκαιρη ικανοποίηση των πολιτισμικών και θρησκευτικών τους αναγκών (στο μέτρο του δυνατού και λογικού και φυσικά όχι σε βάρος του γηγενούς πληθυσμού) και τη διαχείριση των πολιτισμικών τους ιδιαιτεροτήτων, αλλά και τη λήψη πληροφοριών για εξτρεμιστικές δραστηριότητες με στόχο την πρόληψη ή τουλάχιστον τον περιορισμό της βίαιης ριζοσπαστικοποίησης των μουσουλμανικών κοινοτήτων που παρατηρείται σε άλλες χώρες της Ε.Ε. Θα πρέπει να σημειωθεί, βεβαίως, ότι σε εποχή οικονομικής κρίσης και κρίσης ιδεών και αξιών για την Ευρώπη και τη χώρα μας, η ριζοσπαστικοποίηση δεν αποτελεί αποκλειστικό πρόβλημα της μουσουλμανικής νέας γενιάς. Σε κάθε περίπτωση, για την αντιμετώπιση της τρομοκρατίας και της ριζοσπαστικοποίησης απαιτείται μια πολυεπίπεδη στρατηγική, που θα περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, αποτελεσματικότερη συνεργασία και βελτίωση της εκπαίδευσης των υπηρεσιών ασφαλείας, καθώς και μια στρατηγική εσωτερικής ασφαλείας.

*Ο κ. Θάνος Π. Ντόκος είναι γενικός διευθυντής στο ΕΛΙΑΜΕΠ.