ΑΠΟΨΕΙΣ

Ο σοσιαλιστής Μπέρνι και ο κροίσος Γουόρεν

Και οι δύο θα μπορούσαν προ πολλού να έχουν συνταξιοδοτηθεί, ωστόσο όχι μόνο δεν το έχουν κάνει, αλλά με τη δημόσια παρουσία τους επηρεάζουν τη νέα γενιά των Αμερικανών περισσότερο από τους μεσήλικες συναδέλφους τους. Εκτός αυτού, βέβαια, δεν έχουν πολλά κοινά. Ο Μπέρνι Σάντερς είναι ο σοσιαλιστής πολιτικός που με τον αντισυστημικό λόγο του τάραξε τα νερά στο Δημοκρατικό Κόμμα, καθώς απείλησε την υποψηφιότητα της Χίλαρι Κλίντον για το προεδρικό χρίσμα. Ο Γουόρεν Μπάφετ είναι ο δισεκατομμυριούχος πρόεδρος της Berkshire Hathaway, που έχει δημιουργήσει δική του επενδυτική «σχολή» και του οποίου η επιτυχία αποτελεί πρότυπο του αμερικανικού ονείρου.

Το ρεύμα που έχει ο Μπέρνι Σάντερς στους νέους είναι αδιαφιλονίκητο: Τα ποσοστά αποδοχής του βρίσκονται στο 54%, πολύ υψηλότερα από κάθε άλλον υποψήφιο για το χρίσμα, Δημοκρατικό ή Ρεπουμπλικανό. Η εκστρατεία του επικεντρώθηκε σε ένα κεντρικό ζήτημα γι’ αυτούς: τη δωρεάν πρόσβαση στην τριτοβάθμια εκπαίδευση, αλλά και γενικότερα την πρόσβαση σε οικονομικές ευκαιρίες. Το σύστημα, υποστηρίζει ο κ. Σάντερς, δημιουργεί οικονομική ανισότητα και η συγκέντρωση του πλούτου διαφθείρει την πολιτική. Αν και το μήνυμά του έχει απήχηση στους νέους, δεν είναι επειδή ταυτίζονται με τον σοσιαλισμό, αλλά επειδή ανησυχούν για το μέλλον τους και δεν εμπιστεύονται τους πολιτικούς και οικονομικούς θεσμούς. Μία δημοσκόπηση του Ινστιτούτου Πολιτικής του Πανεπιστημίου Χάρβαρντ αναφέρει ότι μόλις 16% των νέων ηλικίας 18-29 ετών αυτοχαρακτηρίζονται «σοσιαλιστές», ενώ τον σοσιαλισμό υποστηρίζει το 33%, με υψηλότερα ποσοστά μεταξύ Δημοκρατικών, Αφροαμερικανών και Λατίνων. Λίγο καλύτερα είναι τα αποτελέσματα για τον καπιταλισμό, τον οποίο υποστηρίζει το 42% (κυρίως πανεπιστημιακοί απόφοιτοι, Ρεπουμπλικανοί και άνδρες), με μόλις 19% να δηλώνουν ωστόσο «καπιταλιστές».

Η ταύτιση με τις δύο ιδεολογίες είναι λοιπόν χαμηλή, καθώς οι νέοι προτιμούν να εστιάζουν στα ζητήματα που τους απασχολούν. Σύμφωνα με τη διευθύντρια του ινστιτούτου, Μάγκι Γουίλιαμς, «η γενιά της χιλιετίας νοιάζεται βαθιά για το μέλλον της και εστιάζει απόλυτα σε σχετικά ζητήματα, όπως οι εκπαιδευτικές ευκαιρίες, η ισότητα των γυναικών και η οικονομία».

Οσο για τον Γουόρεν Μπάφετ, σε ηλικία 85 ετών έχει το δικό του φαν κλαμπ, το οποίο είναι βέβαια πιο περιορισμένο, καθώς τείνει να αποτελείται από φοιτητές σχολών διοίκησης επιχειρήσεων και χρηματοοικονομικών ή υποψήφιους επενδυτές. Το είδα από πρώτο χέρι στο Columbia Business School, όπου η αφοσίωση με την οποία οι φοιτητές μελετούσαν τις επενδυτικές του επιλογές ταίριαζε πράγματι στον χαρακτηρισμό του ως «ο σοφός της Ομαχα», όπως είναι γνωστός.

Αν και βρίσκεται σταθερά στην πρώτη δεκάδα των πλουσιότερων Αμερικανών, δεν έχει βρεθεί στο πολιτικό στόχαστρο, ίσως διότι ο ίδιος παραμένει λιτός και κοινωνικά ευαισθητοποιημένος. Οπως σημειώνουν οι New York Times, αυτό ίσως συμβαίνει διότι συχνά επικρίνει τους «ραντιέρηδες» της Wall Street και υποστηρίζει την αύξηση των φόρων για τους πλούσιους. Ωστόσο οι επικριτές του τον κατηγορούν πως η λαϊκή εικόνα είναι ψεύτικη, αναφέρουν τα ποσοστά του σε εταιρείες όπως η Goldman Sachs και ότι ούτε εκείνος πληρώνει αρκετούς φόρους. Στην πολιτεία Νεμπράσκα, όπου διατηρεί τη βάση του και την έδρα της εταιρείας του, ο Σάντερς υπερίσχυσε κατά κράτος της Κλίντον στις προκριματικές εκλογές των Δημοκρατικών. Ο κ. Μπάφετ, που υποστηρίζει την υποψηφιότητα Κλίντον, δείχνει να κατανοεί τη δημοτικότητα του Σάντερς μεταξύ των νέων που θέλουν να αλλάξουν το σύστημα: «Θα έπρεπε να το αμφισβητούν σε αυτή την ηλικία», λέει.  Αν και θεωρεί ότι «ο Μπέρνι είναι αυθεντικός», εκτιμά πως οι λύσεις που προτείνει είναι λάθος. Κατά τον κ. Μπάφετ, «το νόημα δεν είναι να σκοτώσει κανείς τη χήνα με τα χρυσά αυγά, αλλά να κάνει περισσότερα και να διανεμηθούν καλύτερα». Οσο όμως αυτό δεν γίνεται εντός του συστήματος, τόσο περισσότερο κινδυνεύει η χήνα…