ΑΠΟΨΕΙΣ

Το οικονομικό «Ιππικό» των ΗΠΑ και η Ελλάδα

Τους έχουν  αποκαλέσει «Νίντζα του Τζακ Λιου» ή απλώς «Το ιππικό». Οσοι συνομιλούν με το επιτελείο του υπουργείου Οικονομικών των ΗΠΑ που ασχολείται με την Ελλάδα αναγνωρίζουν τον ρόλο τους στην προσπάθεια αντιμετώπισης της ελληνικής κρίσης. Πρόκειται για νεαρά και δυναμικά στελέχη του υπουργείου, προερχόμενα από την αγορά – που στην Αμερική σημαίνει τη Γουόλ Στριτ. Τελούν δε υπό την καθοδήγηση μιας Ελληνοαμερικανίδας, της Λία Μπούζις, η οποία εδώ και λίγους μήνες εκτελεί χρέη υφυπουργού Οικονομικών για την Ευρώπη. Η κυρία Μπούζις έχει έρθει αρκετές φορές στην Αθήνα κατά τη διάρκεια των τελευταίων ετών και άνθρωποι που γνωρίζουν πρόσωπα και πράγματα τη θεωρούν τo «αόρατο χέρι» της αμερικανικής παρέμβασης.

Για όσους αμφιβάλλουν ότι οι Αμερικανοί εξακολουθούν να ενδιαφέρονται για την πορεία του ελληνικού δράματος, δεν υπάρχει σαφέστερη απάντηση από την επίσκεψη του υφυπουργού Οικονομικών των ΗΠΑ Νέιθαν Σιτς στην Ελλάδα. Ο κ. Σιτς έρχεται σήμερα στην Αθήνα, την οποία έβαλε στο πρόγραμμά του μεταξύ Παρισιού και Ρώμης. Κι ενώ στις δύο άλλες ευρωπαϊκές πρωτεύουσες η ανακοίνωση του υπουργείου λέει ότι θα συζητήσει, γενικώς και αορίστως, τις οικονομικές εξελίξεις, για την Ελλάδα είναι πιο συγκεκριμένη: στην ατζέντα βρίσκονται οι τελευταίες εξελίξεις για την ολοκλήρωση της αξιολόγησης και η πορεία των συζητήσεων με την Ευρώπη για μια ουσιαστική ελάφρυνση του χρέους. Για κάποιους Αμερικανούς, το ταξίδι του κ. Σιτς φαντάζει περιττό. Σίγουρα, λίγο πριν από μια εκλογική αναμέτρηση που θα κριθεί στο μέτωπο της οικονομίας, θα περίμενε ίσως κανείς να επικεντρωθεί στα εσωτερικά ζητήματα. Πόσο μάλλον που ο Ντόναλντ Τραμπ, μόνος πλέον υποψήφιος των Ρεπουμπλικανών για το προεδρικό χρίσμα, προβάλλει ως απάντηση στις οικονομικές ανησυχίες των ψηφοφόρων τον προστατευτισμό. Επιπλέον, οι ΗΠΑ έχουν τη δική τους κρίση χρέους να διαχειρισθούν. Τη Δευτέρα, την ώρα που ο κ. Σιτς ταξίδευε για την Ευρώπη, ο υπουργός Οικονομικών Τζακ Λιου βρισκόταν στο Πουέρτο Ρίκο. Το γεγονός ότι, παρ’ όλα τα τρέχοντα προβλήματά τους, στέλνουν τον υφυπουργό τους στην Ευρώπη δείχνει, αν μη τι άλλο, ότι η ελληνική κρίση εξακολουθεί να τους απασχολεί. Ενα ερώτημα βέβαια είναι αν στόχος του Treasury είναι να αποφύγει μια νέα ελληνική κρίση, αν δηλαδή αρκεσθεί στο να απωθήσει το πρόβλημα για κάποιους μήνες, όπως έγινε πέρυσι το καλοκαίρι, ή αν αυτή τη φορά θα προσπαθήσει πιο ενεργητικά να επηρεάσει τις εξελίξεις, προσβλέποντας σε μια μακρόπνοη λύση που θα δίνει στην ελληνική οικονομία την ευκαιρία να αναπτυχθεί. Βασικό συστατικό της λύσης για το αμερικανικό υπουργείο Οικονομικών είναι η ελάφρυνση του χρέους, για την οποία πιέζει όσο μπορεί μέσω του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου.

Οι Ευρωπαίοι χάραξαν έναν οδικό χάρτη για το πώς θα γίνει αυτό, και μένει να αποδειχθεί αν θα ικανοποιήσει το ΔΝΤ, καθώς επιμένει σε υψηλά πρωτογενή πλεονάσματα – άρα σε μόνιμη λιτότητα. Κι εδώ, η στάση των Αμερικανών έχει κρίσιμη σημασία στη διαμόρφωση της τελικής θέσης του διεθνούς οργανισμού. Ενα δεύτερο ερώτημα που δεν βρίσκεται εξίσου ψηλά στην ατζέντα τους είναι η αξιολόγηση των νέων μέτρων και ειδικά αν όσα έχουν φορολογικό χαρακτήρα τελικά καταδικάζουν την οικονομία στην ύφεση. Αυτή τη φορά οι εκπρόσωποι του Treasury θα συναντηθούν και με εκπροσώπους της ιδιωτικής οικονομίας και έτσι θα έχουν την ευκαιρία να ακούσουν τις δικές τους εκτιμήσεις. Ελπίζει κανείς ότι οι Ελληνες θα τους πείσουν για το πρόβλημα της υπερφορολόγησης μιας εξαντλημένης οικονομικής βάσης που ολοένα συρρικνώνεται, αλλά και ότι θα παρουσιάσουν ιδέες για το πώς θα μπορούσε να αντιμετωπισθεί στο πλαίσιο του προγράμματος.

Το τελευταίο διάστημα, ολοένα περισσότεροι αμφιβάλλουν για την προτεραιότητα που δίνουν στο ελληνικό ζήτημα οι ΗΠΑ. Και ναι μεν η επίσκεψη τους διαψεύδει, αλλά, σε τελική ανάλυση, η αμερικανική επιρροή θα κριθεί από το αποτέλεσμα. Αν παρά τις προσπάθειες η Ελλάδα αποσταθεροποιηθεί, θα έχουν και αυτοί αποτύχει στον ρόλο τους.