ΑΠΟΨΕΙΣ

Ψήφος αντίδρασης (και) στις ΗΠΑ

Ο πρώτος οπαδός του Ντόναλντ Τραμπ που γνώρισα ήταν ένας Ελληνοαμερικανός σερβιτόρος σε ξενοδοχείο της Νέας Υόρκης τα τελευταία τριάντα χρόνια. «Θα είναι ισχυρός, θα μας προστατέψει… θα κάνει την Αμερική σπουδαία ξανά», μου εξήγησε. Τον ρώτησα τι πρόβλημα έχει η Αμερική. «Την Ουάσιγκτον»!, απάντησε ορθά κοφτά.

Τον θυμήθηκα διαβάζοντας την ανάλυση του Κλάιβ Κρουκ στο πρακτορείο Bloomberg. Εκτός από το δίπολο Δεξιά-Αριστερά, σε αυτές τις εκλογές έχει αναδυθεί και ένα ακόμη: «μεταξύ όσων ζουν και τρέφονται από την πολιτική και όσων την έχουν σιχαθεί». Οπως υποστηρίζει, τα δύο συνδέονται: Η ιδεολογική πόλωση έχει καταστήσει την Ουάσιγκτον δυσλειτουργική, καθιστώντας την πολιτική άχρηστη στα μάτια των πολιτών. Κατά τον αρθρογράφο του Bloomberg, αυτό έχει αναδείξει το δεύτερο δίπολο, με όσους ασχολούνται με την πολιτική να μιλούν μεταξύ τους και την υπόλοιπη χώρα να σιωπά. Οι πολίτες σιγοβράζουν στα δικά τους προβλήματα: τις λακκούβες στους δρόμους, την κατάσταση στα σχολεία, το κόστος της ασφάλισης και τις ελάχιστες οικονομίες τους. Σύμφωνα με μία έρευνα, το 50% των Αμερικανών δεν έχει τίποτε στον τραπεζικό του λογαριασμό – αν έχουν τραπεζικό λογαριασμό. Στις μεσοδυτικές πολιτείες, στον Νότο αλλά ακόμη και στη Νέα Υόρκη, η ανασφάλεια της εργατικής τάξης δίνει τροφή στη ρητορική του Τραμπ εναντίον των μεταναστών. Αλλά και στα γκολφ κλαμπ της Καλιφόρνιας, η δυσπιστία προς το πολιτικό σύστημα στρέφει ακόμη και τους προνομιούχους προς τον Τραμπ.

Οι απογοητευμένοι με την πολιτική θεωρούν ότι δεν έχουν τίποτε να χάσουν αν απορρίψουν το πολιτικό κατεστημένο ψηφίζοντας για πρόεδρο ένα αουτσάιντερ. Την ίδια ώρα, ακόμη και καθυστερημένη, η υποστήριξή του από το Ρεπουμπλικανικό Κόμμα δίνει στην υποψηφιότητα Τραμπ μία νέα δυναμική. Βεβαίως, πολλοί Ρεπουμπλικανοί εξακολουθούν να αντιδρούν. Παράδειγμα, ο Μάικλ Γκέρσον, πρώην σύμβουλος και λογογράφος του προέδρου Τζορτζ Μπους του νεότερου, που καταφέρεται εναντίον του Τραμπ δημοσίως, επικρίνοντας μάλιστα σε άρθρο του στην Washington Post το κόμμα του ότι «συμμάχησε με τον διάβολο». Ο Ντάνα Μίλμπανγκ, επίσης αρθρογράφος στην εφημερίδα και πολέμιος του Τραμπ, είχε αναγκαστεί νωρίτερα «να φάει», κυριολεκτικά, τις λέξεις ενός παλαιότερου άρθρου του στο οποίο υποστήριζε ότι ο Τραμπ δεν έχει καμία πιθανότητα να κερδίσει τις εσωκομματικές εκλογές του Ρεπουμπλικανικού κόμματος, διότι «οι Αμερικανοί είναι καλύτεροι από τον Τραμπ». Το είπε και το έκανε, βιντεοσκοπώντας το γεύμα που ετοίμασε σεφ της πόλης και περιλάμβανε μεταξύ άλλων τάκος στα χρώματα της σημαίας του Μεξικού – το εσωτερικό της τορτίγιας με επένδυση… εφημερίδας.

Βαθιά θρησκευόμενος, ο κ. Γκέρσον μιλούσε τη Δευτέρα σε μία εκδήλωση για τον ρόλο της πίστης στη διεθνή ανάπτυξη. Ωστόσο, δεν παρέλειψε να αναφερθεί στον Τραμπ και κατά τη συζήτηση εξέφρασε τον προβληματισμό του για την υποστήριξη που του παρέχουν οι Ευαγγελιστές. Οπως μας έλεγε σε πηγαδάκι μετά την ομιλία του, δεν έχει την ικανότητα που χρειάζεται ένας πρόεδρος και δεν μπορεί να φανταστεί υπό ποιες συνθήκες θα τον υποστήριζε. Ο ίδιος εκτιμά ότι ο κ. Τραμπ έχει πιθανότητες να γίνει πρόεδρος, ιδιαίτερα καθώς «η Χίλαρι Κλίντον είναι μία πολύ αδύναμη υποψήφια», σε μία εκλογική χρονιά με έντονα αντισυστημικά χαρακτηριστικά. Και οι δύο, πάντως, συγκεντρώνουν πρωτοφανή για υποψήφιους προέδρους ποσοστά αρνητικής γνώμης. Μάλιστα, έκανε αίσθηση μία δημοσκόπηση για τη Wall Street Journal και το NBC που δείχνει ότι οι πολύ αρνητικές γνώμες για Τραμπ και Κλίντον είναι υψηλότερες από εκείνες που έχουν οι Αμερικανοί ψηφοφόροι για τον πρόεδρο της Ρωσίας Βλαντιμίρ Πούτιν. Σε μία εκλογική μάχη που ίσως κριθεί από το ποιος είναι πιο αντισυστημικός ή έστω λιγότερο αντιπαθής, «η Ουάσιγκτον» θα παρηγορείται τουλάχιστον στην ιδέα ότι ο κ. Πούτιν δεν είναι υποψήφιος για πρόεδρος των ΗΠΑ.