ΑΠΟΨΕΙΣ

Εσωτερική ρητορική, εξωτερικές αντιδράσεις

Ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ μπορεί να ανακαλύψει σύντομα τις συνέπειες της ρητορικής του – όχι στο εσωτερικό της χώρας, όπου η εκλογική του βάση φαίνεται ότι αρέσκεται να ακούει ακόμη και τις χοντράδες του, αλλά στο εξωτερικό. Η επιθυμία και προεκλογική του υπόσχεση για επαναδιαπραγμάτευση διεθνών συνθηκών, οι οποίες θεωρεί ότι πλήττουν τις ΗΠΑ, έχει αρχίσει να συναντά αντιστάσεις που, σε αντίθεση με τα tweets του, φαίνονται προσεκτικές και καλά σχεδιασμένες. Το ενδιαφέρον μάλιστα είναι ότι, τις προηγούμενες ημέρες, αυτά τα σημάδια ήρθαν από κάποιες από τις χώρες με τις οποίες οι ΗΠΑ έχουν τη μεγαλύτερη αλληλεξάρτηση: τον πολύ μικρότερο σε πληθυσμό αλλά γειτονικό Καναδά και τη μακρινή, τεράστια σε προοπτικές Κίνα. Ο μεν Καναδάς επανεξετάζει τη στρατηγική στο ζήτημα της επαναδιαπραγμάτευσης της NAFTA, της εμπορικής συμφωνίας με τις ΗΠΑ και το Μεξικό. Μέχρι τώρα εμφανιζόταν ανοικτός σε κάθε συζήτηση με στόχο να διατηρήσει τη συμφωνία. Πλέον, η υπουργός Εξωτερικών Κρίστια Φρίλαντ δήλωσε ότι ο Καναδάς πρέπει να είναι έτοιμος για απόσυρση των ΗΠΑ από τη συμφωνία, υπονοώντας ότι είναι – αν και κατέστησε σαφές, με τη χαρακτηριστική καναδική ευγένεια που τη διακρίνει, ότι δεν θα το προτιμούσε.

Οσο για την Κίνα, έστειλε το δικό της σημάδι: Κινέζοι αξιωματούχοι δήλωσαν στο Bloomberg ότι υπάρχουν σκέψεις για μείωση ή «πάγωμα» των αγορών κρατικών ομολόγων των ΗΠΑ. Αν και η διάψευση της είδησης προσπάθησε να κατευνάσει την ανησυχία των αγορών την επόμενη ημέρα, το μήνυμα συνδέθηκε με τις εμπορικές εντάσεις – και είναι μια σαφής προειδοποίηση: ένας βρυχηθμός της Κίνας είναι αρκετός να αναταράξει τις ισορροπίες.

Και οι δύο χώρες διεμήνυσαν ότι υπάρχουν όρια στην πίεση που πρόκειται να δεχθούν από τον Αμερικανό ηγέτη. Ο Καναδάς ήδη κάνει υπολογισμούς για τις συνέπειες εξόδου από τη NAFTA. Αναλυτές του ενεργειακού κλάδου εκτιμούν ότι το κόστος για τις ΗΠΑ θα είναι μεγαλύτερο από του Καναδά, καθώς οι εξαγωγές πετρελαίου στις ΗΠΑ θα επιβαρύνονταν από σημαντικούς δασμούς αυξάνοντας το κόστος για τους Αμερικανούς καταναλωτές και τις επιχειρήσεις. Βεβαίως, κανείς δεν υποτιμά το κόστος της κατάργησης της εμπορικής συμφωνίας για τον Καναδά, ο οποίος θα πρέπει να βρει άλλες διόδους και πελάτες για τα προϊόντα του.

Ισως όμως το πιο ξεκάθαρο να ήταν το μήνυμα της Νορβηγίδας πρωθυπουργού στην κοινή συνέντευξη με τον πρόεδρο Τραμπ στον Λευκό Οίκο. Ερωτώμενη για την παγκόσμια συμφωνία του Παρισιού για το κλίμα, από την οποία ο Αμερικανός πρόεδρος απέσυρε τις ΗΠΑ, η Ερνα Σόλμπεργκ είπε πως είναι πολύ σημαντική για τη Νορβηγία και σημείωσε ότι είναι χάρη στα καθαρά προϊόντα υψηλής τεχνολογίας που οι ΗΠΑ έχουν εμπορικό πλεόνασμα με τη χώρα της. Η δήλωσή της ήταν προσεκτική αλλά αμφισβήτησε την εκτίμηση του προέδρου Τραμπ ότι η συμφωνία του Παρισιού πλήττει την αμερικανική ανταγωνιστικότητα. Πάντως, η παρουσία της πρέπει να εντυπωσίασε τον πρόεδρο Τραμπ – ίσως έτσι να εξηγείται ότι την επόμενη ημέρα έκανε το σχόλιο ότι θα ήθελε περισσότερους μετανάστες από χώρες όπως η Νορβηγία… Αυτό βέβαια συνοδεύθηκε από το σχόλιο για τις «απόπατες χώρες», το οποίο μπορεί να ικανοποιεί μέρος της εκλογικής του βάσης αλλά υπονομεύει ακόμη περισσότερο την εικόνα του Αμερικανού προέδρου στο εξωτερικό.