ΓΕΥΜΑ ΜΕ ΤΗΝ Κ

Μάριος Θεμιστοκλέους στην «Κ»: Επρεπε να κινηθούμε «καταδρομικά»

«Τρελαίνομαι όταν περιγράφονται πολλοί περίπλοκοι τρόποι μιας λύσης, που στην πράξη γίνονται λόγοι αποτυχίας και όχι επιτυχίας»

marios-themistokleoys-stin-k-eprepe-na-kinithoyme-katadromika-561413260

Ξεκινώντας το γεύμα μας με τον Μάριο Θεμιστοκλέους, ρωτάω πώς αποφάσισε να κάνει την πιο δύσκολη «επιχείρηση» του ελληνικού κράτους σε αυτή τη φάση. Ο νευροχειρουργός και πατέρας τριών παιδιών λέει γελώντας ότι έχει γίνει «μονοθεματικός» τους τελευταίους μήνες. Από μικρός αγαπούσε τα μαθηματικά, έχοντας κερδίσει διακρίσεις σε Βαλκανιάδες και Ολυμπιάδες, αγάπη που του εμφύσησαν και οι γονείς του που είναι μαθηματικοί. Παρόλο που δεν είχε συνειδητοποιήσει από την πρώτη στιγμή το εύρος του εγχειρήματος, ήθελε να το αναλάβει. «Μου δόθηκε σαν πρότζεκτ και κατάλαβα μέσα σε μία εβδομάδα ότι είναι τεράστιο. Σκέφτηκα λοιπόν πως δεν πρέπει να κινηθούμε παραδοσιακά, αλλά ας πούμε “καταδρομικά”». Το είπε στον υπουργό Υγείας Βασίλη Κικίλια, που πίστεψε σε αυτό και δούλεψε με όλες του τις δυνάμεις για την επιτυχία των εμβολιασμών.

Επιχείρηση σαν και αυτή δεν είχε ξαναγίνει στη χώρα μας και τα μισά δεδομένα έλειπαν. «Για παράδειγμα τα ψυγεία για τις πολύ χαμηλές θερμοκρασίες των εμβολίων της Pfizer. Υπολογίσαμε αρχικά 2 εκατ. εμβολιασμούς τον μήνα και έτσι προέκυψαν τα 1.018 εμβολιαστικά κέντρα. Με τον αριθμό αυτό ξεκίνησε να χτίζεται στην πράξη το οικοδόμημα του εμβολιαστικού πλάνου και κανείς τότε δεν το πίστευε, δεν το είχε πάρει στα σοβαρά. Το πιο αόριστο σ’ αυτό το πρότζεκτ; Τα εμβόλια. Ξέραμε στο περίπου πόσα εμβόλια θα παρέδιδαν οι εταιρείες…».

Και αποδείχθηκε ότι ούτε οι ίδιες γνώριζαν πόσα θα παραδίδουν… Να σημειωθεί ότι το σχέδιο της επιχείρησης «Ελευθερία» σχεδιάστηκε από τον ίδιο σε 4-5 σελίδες. Δεν ήταν κάτι που είχε γίνει σε μικρότερη κλίμακα και απλά χρειαζόταν μεγέθυνση. Επρεπε να είναι απλό. «Προσωπικά “τρελαίνομαι” όταν περιγράφονται πολλοί, άγνωστοι και περίπλοκοι τρόποι μιας λύσης, που στην πράξη γίνονται λόγοι αποτυχίας και όχι επιτυχίας». Το σχέδιο εξειδικεύτηκε υπό την καθοδήγηση της Εθνικής Επιτροπής Εμβολιασμών. Η καθηγήτρια κ. Θεοδωρίδου –πρόεδρος της επιτροπής– λέει ότι «συνδυάζει την επιστημονική αρτιότητα με την εμπειρία και τη νηφαλιότητα που απαιτείται για τις δύσκολες αποφάσεις». 

Ο Μάριος Θεμιστοκλέους τονίζει ότι όσοι «τρέχουν» την εμβολιαστική εκστρατεία ήταν τυχεροί, καθώς ξεπέρασαν γρήγορα τρεις-τέσσερις αρχικές δυσκολίες. Το πρόβλημα των ψυγείων στους -80 βαθμούς λύθηκε, σημειώνει, χάρη σε δωρεές εταιρειών που το έκαναν ως χρέος προς τη χώρα.
«Αυτό μας απελευθέρωσε, γιατί πώς να προκηρύξεις έναν διαγωνισμό του Δημοσίου που… δεν μπορείς καν να περιγράψεις τι ακριβώς θέλεις να προμηθευτείς;». Το δεύτερο βήμα ήταν η πρώτη επαφή με το υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης, «μια εξαιρετική ομάδα επιστημόνων, τεχνικών, που στην πορεία γίναμε φίλοι. Σχεδιάσαμε και υλοποιήσαμε μία διαδικασία από τη μία άκρη έως την άλλη πλήρως ψηφιοποιημένη, περνώντας μερικά δύσκολα βράδια μέχρι να στηθεί όλο αυτό. Και φυσικά ο εφοδιασμός, που μπορεί να μην το καταλαβαίνει κανείς, αλλά έχει πολύ μεγάλο βάθος».

– Αυτό το έκανε ο στρατός ή οι ιδιωτικές αποθήκες;

– Να εξηγήσω ότι το σύστημα εφοδιασμού των αποθηκών, της διανομής και του εφοδιασμού το σχεδιάσαμε μαζί με τον κ. Πανταζή, τον πρόεδρο του ΙΦΕΤ και ακολούθως με το υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης. Ο στρατός είναι ο μόνος που έχει την εμπειρία ανάλογης διαδικασίας. Επρεπε να έχεις ανθρώπους που να καταλαβαίνουν τα logistics, δηλαδή θέλουμε τόσα εμβόλια να πάνε στα τάδε κέντρα σε Χ χρόνο. Επικεφαλής ορίστηκε ένας εξαιρετικός αξιωματικός, ο ταξίαρχος Περρής. Ταιριάξαμε αμέσως από την πρώτη στιγμή. Ολα τα δεδομένα συγκεντρώνονται σε έναν χώρο, σε ένα στρατηγείο, στον πύργο ελέγχου στη Γενική Γραμματεία Πολιτικής Προστασίας, ώστε ανά πάσα στιγμή να βλέπουμε όλοι όσοι είχαμε ευθύνες στο έργο με ακρίβεια σε real time την πορεία των εμβολιασμών σ’ όλη τη χώρα και να μπορούμε να επανασχεδιάζουμε, να προσαρμόζουμε, να τροποποιούμε.
 
– Μιλάτε για το στρατηγείο στο Μαρούσι; 

– Ναι, στο Μαρούσι. Δεν υπάρχουν κλειστά γραφεία, όπως σε ένα κλασικό κτίριο υπουργείου, είναι ένας ενιαίος – σχεδόν ανοιχτός χώρος. Εκεί «στεγάστηκε» και η οργανωτική επιτροπή. Τους πρώτους μήνες κάθε μέρα, ανεξαρτήτως αργιών, Σαββάτου ή Κυριακής μαζευόμασταν στις επτά το απόγευμα. Εκεί ήταν ο Κικίλιας, ο Πιερρακάκης, ο Σκέρτσος, όπως και ο Κοντοζαμάνης, ο Χαρδαλιάς, ο Κοντογεώργης, ο Αναγνωστόπουλος, ο Πρεζεράκος, ο Παπαγεωργίου και άλλα πολλά στελέχη – έπρεπε όλα τα θέματα να λύνονται χωρίς καμία αναβολή.

marios-themistokleoys-stin-k-eprepe-na-kinithoyme-katadromika0

Πρωτόγνωρο εγχείρημα

Η επόμενη «πρόκληση» ήταν η συγκέντρωση του σώματος των εμβολιασμών των υγειονομικών. Στην αρχή, λέει ο κ. Θεμιστοκλέους, όπως σε όλους, υπήρχαν δισταγμοί λόγω του πρωτόγνωρου του εγχειρήματος και καθώς γνώριζαν ότι εκείνοι θα έπρεπε να αντιμετωπίζουν τους πολίτες. «Με το που πήγαν όμως οι πρώτοι ηλικιωμένοι στα εμβολιαστικά κέντρα», επισημαίνει, «το κλίμα άλλαξε. Θέλαμε να κλείσουμε ένα εμβολιαστικό κέντρο και μας εμπόδιζαν οι ίδιοι οι υγειονομικοί! Τα κέντρα εμβολιασμών έγιναν ξαφνικά η αισιοδοξία μέσα στη “μαυρίλα”. Οπως συμβαίνει με τους τοκετούς στα νοσοκομεία. Η γέννα είναι από τα λίγα πράγματα σε ένα νοσοκομείο που δίνει χαρά. Ο εμβολιασμός γέννησε την ελπίδα και ήταν η χαρά έπειτα από πολλούς μήνες θλίψης. Θέλω να πω εδώ ένα πολύ μεγάλο ευχαριστώ στους υγειονομικούς, στα στελέχη της Πολιτικής Προστασίας, των Ενόπλων Δυνάμεων, του υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης, των εταιρειών που έχουν συμβάλει σ’ αυτό».

Θα παλέψουμε για να φτάσουμε το 70% πλήρως εμβολιασμένων

– Οι θρομβώσεις και η δημοσιότητα γύρω από αυτές έπαιξαν ρόλο;

– Κατ’ αρχάς έγιναν 1,1 εκατ. εμβολιασμοί και σημειώθηκαν ελάχιστα περιστατικά. Ο «θόρυβος» έκανε κακό και στα άλλα εμβόλια –σε μικρότερο βαθμό– και όχι μόνο στην AstraZeneca. Αυτό συνέβη σε πάρα πολλές χώρες, όχι μόνο στην Ελλάδα. 
 
Τι έγινε όμως και η εμβολιαστική επιτροπή άλλαξε τα όρια ηλικίας για το ΑΖ; Ο κ. Θεμιστοκλέους λέει ότι απλά μειώθηκαν τα κρούσματα, μείωση στην οποία συνέβαλαν οι εμβολιασμοί. Αυτό, προειδοποιεί, «μπορεί να ξαναλλάξει. Στην απευκταία περίπτωση που έχουμε ένα τέταρτο κύμα, τα όρια μπορεί πάλι να επικαιροποιηθούν και να κατέβει το όριο σε νεαρότερες ηλικίες. Αυτό συνέβη και στις περισσότερες χώρες της Ευρωπαϊκής Ενωσης». 
Σε πολλά μέρη της Ελλάδας, ιδιαίτερα στα νησιά, ο Μάριος Θεμιστοκλέους μίλησε δυο-τρεις φορές με τους τοπικούς δημάρχους, αλλά και με άλλους τοπικούς παράγοντες που θα μπορούσαν να συμβάλουν στην αύξηση των εμβολιασμών. «Σε όποιο μέρος της Ελλάδας», λέει, «μου πουν τώρα ότι πρέπει να στείλω τόσα εμβόλια γιατί δεν επαρκούν όσα έχουν, θα τα στείλω αύριο, αυτή είναι η δουλειά μας». Ο ίδιος φιλοδοξεί το καλοκαίρι να αρχίσει και να προχωρήσει ο εμβολιασμός όσων αδυνατούν να μεταβούν σε εμβολιαστικό κέντρο, με το μονοδοσικό εμβόλιο της Johnson από ιδιώτες γιατρούς.  
 
– To 70% θα «κατακτηθεί» μέσα στο καλοκαίρι;

– Θα χρειαστεί να παλέψουμε για το 70% στον συνολικό πληθυσμό. Θα είμαστε σίγουρα πάνω από 70% στους άνω των 60, που είναι και η πλειονότητα όσων νοσούν βαριά ή χάνουν τη ζωή τους κι αυτό θα επιτρέψει την αποσυμπίεση των νοσοκομείων του ΕΣΥ. Στις νεότερες ηλικίες θα χρειαστεί πολλή δουλειά και το ποσοστό θα αυξάνεται σταδιακά. Θα βγούμε από το καλοκαίρι με ένα 60%-70%, εκεί το υπολογίζω.
 
Επίσης, «κάνουμε σχέδια για μια “ρουτίνα εμβολιασμού”, business as usual, για 1 εκατ. εμβολιασμούς τον μήνα για τους επόμενους 6-7 μήνες», τονίζει ο Μάριος Θεμιστοκλέους. «Ο ενήλικος πληθυσμός είναι 8,7 εκατ. και εγώ ιδανικά θέλω να προχωράει αυτή η διαδικασία ενταγμένη στην καθημερινή διαδικασία λειτουργίας του ΕΣΥ. Αν χρειαστεί ενισχυτική δόση έχουμε προγραμματίσει πώς θα γίνει. Από τον Σεπτέμβριο πιστεύω πως θα έχουμε εμβολιαστικά κέντρα που θα μπορεί ο πολίτης να πηγαίνει χωρίς να κλείσει ραντεβού. Το πρότζεκτ είναι τεράστιο αλλά και συναρπαστικό και ειλικρινά θα ήθελα να πω –και δεν το λέω τυπικά– ένα μεγάλο ευχαριστώ στον πρωθυπουργό που μου εμπιστεύτηκε ένα τόσο μεγάλο εγχείρημα».

Οι εμβολιασμοί

– Πότε θα έχετε εμβόλια περισσότερα από τη ζήτηση;

– Το ζήτημα είναι οι παραδόσεις του τρίτου τριμήνου της Pfizer, που είναι ο «μεγάλος παίκτης» σε ποσότητες. Η διαφορά από χώρα σε χώρα βρίσκεται στο ποσοστό απορρόφησης του εμβολίου της AstraZeneca. Οι παραδόσεις της Johnson δεν είναι ακόμα σταθερές. Είναι ή του ύψους ή του βάθους. Με τα κέντρα που έχουμε σήμερα μπορούμε να κάνουμε 125.000-130.000 εμβόλια την ημέρα. Αν ξαφνικά η Johnson μας έφερνε έναν μεγάλο όγκο εμβολίων θα μπορούσαμε να πάμε τη δυναμικότητα εκεί που χρειάζεται για να γίνονται αυτοί οι εμβολιασμοί.

Η συνάντηση

Το αρχικό ραντεβού μας ήταν σε ένα εστιατόριο με ταράτσα στην οδό Μητροπόλεως. Αλλά καθώς η ΕΜΥ προειδοποίησε για βροχή εκείνο το μεσημέρι, μεταθέσαμε το ραντεβού μας από την ταράτσα σε κάτι πιο προστατευμένο. Φάγαμε στο IT, στη Σκουφά. Παρήγγειλε μια σαλάτα, κάτι που έκανα κι εγώ. Ηπιε δύο αναψυκτικά κι εγώ μια μπίρα. Ο λογαριασμός ήταν 40 ευρώ. Οταν τελείωσε το γεύμα άρχισε να βρέχει δυνατά.

marios-themistokleoys-stin-k-eprepe-na-kinithoyme-katadromika2