ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΕΙΣ

Τα τέσσερα βήματα για να νικήσουμε αυτόν τον ιό

Τα τέσσερα βήματα για να νικήσουμε αυτόν τον ιό

Ο Τομ Φρίντεν βρίσκεται πάντα ένα βήμα μπροστά από τις εξελίξεις σε ό,τι αφορά τις επιδημίες και γι’ αυτό η γνώμη του μετράει στις ΗΠΑ και διεθνώς. Κατά την οκταετία της προεδρίας του Μπαράκ Ομπάμα (2009-2017) ο 59χρονος γιατρός ήταν επικεφαλής των Κέντρων Ελέγχου και Πρόληψης Ασθενειών (Centers of Disease Control and Prevention). Πρόκειται για το κορυφαίο ινστιτούτο δημόσιας υγείας στις ΗΠΑ που μεριμνά για την ανάπτυξη πολιτικών πρόληψης και αντιμετώπισης μολυσματικών ασθενειών στις ΗΠΑ και διεθνώς. Ο Τομ Φρίντεν είχε κεντρικό ρόλο στην αντιμετώπιση της επιδημίας του Εμπολα στη Δυτική Αφρική το 2014.

Επισκέφθηκε την περιοχή και σύντομα διοργάνωσε μια μεγάλη κινητοποίηση, επιστρατεύοντας πάνω από 600 Αμερικανούς ειδικούς.

Σήμερα είναι πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος της διεθνούς μη κερδοσκοπικής οργάνωσης «Resolve to Save Lives» («Απόφαση να Σώζουμε Ζωές»). Η οργάνωση υποστηρίζεται από τους Bloomberg Philanthropies, την Chan Zuckerberg Initiative (Πρωτοβουλία Τσαν-Ζούκερμπεργκ) που έχει τα επώνυμα του ιδρυτή του Facebook και της συζύγου του καθώς και το γνωστό και μη εξαιρετέο Ιδρυμα Μπιλ και Μελίντα Γκέιτς. Ο στόχος της «Απόφασης» είναι η συνεργασία με κράτη για την αποτροπή 100 εκατομμυρίων θανάτων και την ενίσχυση της παγκόσμιας ασφάλειας απέναντι σε μελλοντικές επιδημίες.

Στις 30 Ιανουαρίου 2020 ο Τομ Φρίντεν έγραψε στη Washington Post ένα άρθρο με τίτλο: «Η Νέα Πανδημία έρχεται. Δεν είμαστε προετοιμασμένοι γι’ αυτήν». Τρεις μήνες μετά οι προβλέψεις και οι προειδοποιήσεις του επιβεβαιώθηκαν. Η «Κ» επικοινώνησε μαζί του και έθεσε το θέμα της πραγματικής επικινδυνότητας του ιού, καθώς και αν μια πιο έγκαιρη λήψη λογικών μέτρων προστασίας με έμφαση στην ατομική ευθύνη θα μπορούσε να μην είχε καταστήσει απαραίτητα τα ακραία lockdowns.

Οπως έδειξε πρόσφατη έρευνα αντισωμάτων του Πανεπιστημίου του Στάνφορντ σε τυχαίο δείγμα πληθυσμού στην περιοχή της Σάντα Κλάρα της Καλιφόρνιας, οι φορείς του ιού χωρίς συμπτώματα που ανέπτυξαν αντισώματα μπορεί να είναι μεταξύ 45 και 85 φορές περισσότεροι από τους φορείς που εμφάνισαν συμπτώματα. Κατά συνέπεια, η θνησιμότητα μπορεί να είναι 45-85 φορές χαμηλότερη από αυτή που παρατηρούμε αν μετρήσουμε μόνον όσους παρουσιάζουν συμπτώματα. Το εύρημα αυτό ευθυγραμμίζεται με κάποιες πρώτες ανακοινώσεις μελετών επιπολασμού που έγιναν στην Ιταλία, στη Γερμανία, στην Ολλανδία και στη Δανία. Ο κ. Φρίντεν δεν απορρίπτει τις έρευνες αυτές, αλλά είναι πολύ προσεκτικός, καθώς η μεγάλη μετάδοση του ιού μπορεί να καταστήσει ακόμα και ένα μικρό ποσοστό θνησιμότητας, ένα τεράστιο πρόβλημα δημόσιας υγείας και πραγματικό δυνητικό κίνδυνο για τον καθένα από εμάς.

«Καθώς οι πρώτες μελέτες καθίστανται διαθέσιμες, είναι σημαντικό να αξιολογούμε προσεκτικά τα δεδομένα για να προσδιορίσουμε τι θα μπορούσε να συμβάλει πραγματικά σε μια πολιτική αντιμετώπισης της επιδημίας. Μελέτες επιπολασμού αντισωμάτων που υποστηρίζονται από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας βρίσκονται σε εξέλιξη σε πολλές χώρες. Αυτές οι μελέτες γίνονται με την ίδια μεθοδολογία και τις ίδιες διαδικασίες επικύρωσης και θα μας δώσουν μια σαφέστερη παγκόσμια εικόνα».

Σε αυτό το σημείο ο κ. Φρίντεν προσθέτει κάποιες λογικές επιφυλάξεις ενάντια στον εφησυχασμό. «Σε ατομικό επίπεδο, ακόμη και αν οι δοκιμές δείχνουν ότι υπάρχουν αντισώματα, δεν γνωρίζουμε ακόμη εάν το άτομο προστατεύεται από την επανεμφάνιση της νόσου, αν έχει αναπτύξει ανοσία στον ιό ή πόσο διαρκεί αυτή η ανοσία. Αυτό που γνωρίζουμε είναι ότι ο ιός έχει πιο σοβαρές επιπτώσεις μεταξύ των ηλικιωμένων και των ατόμων με προϋπάρχουσες παθήσεις. Εχουμε δει πόσο θανατηφόρος μπορεί να είναι αυτός ο ιός στις ομάδες αυτές. Κανείς δεν πρέπει να κάνει το λάθος και να υποτιμήσει αυτόν τον ιό. Μέσα σε 2 μήνες, έχει σκοτώσει περισσότερους από 15.000 ανθρώπους στη Νέα Υόρκη. Αυτός ο αριθμός βρίσκεται μέσα στο φάσμα της χειρότερης πανδημίας στη σύγχρονη ιστορία, της πανδημίας γρίπης 1918-1919».

Τα μέτρα αποδίδουν

Τελευταία πυκνώνει η συζήτηση για το αν τα σκληρά lockdowns που επιβλήθηκαν σε πολλές χώρες ήταν πραγματικά αναπόφευκτα ή επιβλήθηκαν επειδή πολλοί δυτικοί ηγέτες δεν έλαβαν υπόψη τις έγκαιρες προειδοποιήσεις του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας που διατυπώθηκαν ήδη από τον Ιανουάριο και δεν προετοίμασαν τους πολίτες για τη λήψη μέτρων καθαριότητας και κοινωνικής απόστασης όπως αυτά που τώρα θα ακολουθήσουμε μετά την άρση των περιορισμών. Μήπως αν είχαμε ενημερωθεί ότι θα έπρεπε να χρησιμοποιούμε αντισηπτικά, γάντια και μάσκες ήδη από τα μέσα Φεβρουαρίου δεν θα ήταν τόσο απαραίτητες οι καθολικές απαγορεύσεις κυκλοφορίας (lockdowns) στα μέσα Μαρτίου που κόστισαν πολλά σε κάθε οικογένεια και σε κάθε χώρα; Ο κ. Φρίντεν δεν θέλει να συμμετάσχει σε έναν διάλογο υποθέσεων.

Τονίζει μόνο το εξής: «Πρόκειται για έναν εντελώς νέο ιό. Δεν έχουμε εμβόλιο. Οι μη φαρμακευτικές παρεμβάσεις –συμπεριλαμβανομένων των μέτρων υγιεινής και της φυσικής απόστασης– έχουν συμβάλει στην εξομάλυνση της καμπύλης. Θα πρέπει να αναλογιστούμε ότι κάθε μέρα έχει σημασία. Η ανάλυσή μας δείχνει ότι εάν η Νέα Υόρκη είχε αρχίσει το lockdown δύο ημέρες αργότερα, ο αριθμός των νοσούντων και των θανάτων θα μπορούσε να διπλασιαστεί. Πρέπει να είμαστε σαφείς σχετικά με τον ρόλο της φυσικής απόστασης. Βοηθά στη μείωση της μετάδοσης, ευθυγραμμίζει την καμπύλη και δίνει χρόνο στα συστήματα υγείας να προετοιμαστούν.

Ωστόσο, αυτός ο θανατηφόρος ιός εξακολουθεί να υπάρχει. Η στρατηγική μας με τίτλο “Box It In” προσφέρει ένα δρόμο για την άρση των μέτρων το συντομότερο δυνατό και με ασφάλεια.

Προσδιορίζει τέσσερις βασικές ενέργειες για να περικυκλώσουμε τον ιό: 1) Πρώτη προτεραιότητα η επέκταση των τεστ. 2) Απομόνωση μολυσμένων ατόμων για την πρόληψη της εξάπλωσης. 3) Προσδιορισμός επαφών που ενδέχεται να έχουν εκτεθεί. 4) Οι επαφές αυτές πρέπει να τεθούν σε καραντίνα. Και τα τέσσερα αυτά βήματα είναι κρίσιμα. Εάν κάποιο από αυτά λείψει, ο ιός μπορεί να διαφύγει και να εξαπλωθεί εκρηκτικά ξανά, οδηγώντας στην ανάγκη για λήψη νέων περιοριστικών μέτρων (lockdowns).