ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΕΙΣ

Τζον Κίτμερ: Ενας διπλωμάτης ερωτευμένος με την Ελλάδα

tzon-kitmer-enas-diplomatis-eroteymenos-me-tin-ellada-2089735

Η σχέση του με την Ελλάδα ήταν αναπόφευκτη. Ο πατέρας του ταξίδευε συχνά εδώ τη δεκαετία του ’70 ως επιχειρηματίας (δραστηριοποιούνταν στο χώρο της χημικής βιομηχανίας) και, μολονότι δεν κληρονόμησε από εκείνον την αγάπη του για τον ελληνικό πολιτισμό, το κενό αυτό καλύφθηκε και με το παραπάνω από τον δάσκαλό του στο σχολείο, Τζέραλντ Τόμσον, ο οποίος είχε πραγματικό πάθος για τη χώρα μας. Οχι μόνο για την κλασική Ελλάδα, αλλά και για τα τοπία της, τη σύγχρονη γλώσσα, τη λογοτεχνία και τον λαό της.

Ετσι, τριάντα χρόνια από τότε που επισκέφθηκε για πρώτη φορά την Ακρόπολη -σε ηλικία 17 ετών- και εν μέσω του διδακτορικού του στο King’s College του Λονδίνου πάνω στην ποίηση του Γιάννη Ρίτσου, ο Τζον Κίτμερ διορίστηκε πρέσβης στην Αθήνα μετά από πολύχρονη εμπειρία σε διάφορες κυβερνητικές θέσεις. Στη θητεία του τον συνοδεύει ο σύντροφός του, Ντέιβιντ Μπέιτς. Την περασμένη Τρίτη πραγματοποιήθηκε στην πρεσβευτική κατοικία μια εορταστική εκδήλωση για τα 800 χρόνια από την υπογραφή της Magna Carta από τον τότε βασιλιά της Αγγλίας, Ιωάννη.

Ποια είναι η σημασία των εκδηλώσεων για τη Magna Carta;

Η Magna Carta αποτελεί την αρχή στη μακρά εξέλιξη της νομοθεσίας που αφορά στα ανθρώπινα δικαιώματα. Αξίζει να ανατρέχουμε στην ιστορία και να θυμόμαστε τις θυσίες που ήταν απαραίτητες για να φθάσουμε στο σημείο που είμαστε σήμερα, αλλά και να αναλογιζόμαστε εάν εξακολουθούμε να επενδύουμε σε αυτές τις ιδέες.

Οκτακόσια χρόνια μετά τη Magna Carta, καταπατείται σήμερα στην Ελλάδα το δικαίωμα των πολιτών να προστατεύονται από υπέρμετρη φορολογία;

Οι αμερικανικές αποικίες έκαναν μνεία στη Magna Carta στο δεύτερο μισό του 18ου αιώνα. Υπάρχει μια πολύ απλή αρχή: καμία φορολογία χωρίς αντιπροσώπευση. Στην Ελλάδα, φυσικά ,υπάρχει αντιπροσώπευση και οι πολίτες μπορούν να επηρεάσουν με την ψήφο τους το φορολογικό σύστημα. Οπότε το ζήτημα δεν έχει να κάνει τόσο με ανθρώπινα δικαιώματα, όσο με τη συζήτηση που βρίσκεται σε εξέλιξη ανάμεσα στη χώρα και τους δανειστές της.

Προτείνετε να προχωρήσουν οι Ελληνες σε «πάρτι τσαγιού»;

Λυπάμαι εάν αυτό ακούγεται λίγο σκληρό, αλλά το χρέος της Ελλάδας είναι αντικειμενικά πολύ μεγάλο. Αντιλαμβάνομαι πλήρως ότι πολλές φορές εκείνο που επιθυμεί ένας λαός δεν βρίσκεται απαραίτητα στην ίδια γραμμή με τις συμφωνίες που έχει συνάψει η χώρα του με άλλα κράτη. Θα μπορούσε κανείς να πει ότι η ιστορία της Ελλάδας τα τελευταία 200 χρόνια, μετά την ανεξαρτησία της, είναι εν μέρει η ιστορία τού πώς έχει διαχειριστεί το εξωτερικό χρέος της.

Εάν οι ελληνικές κυβερνήσεις έχουν κάνει λάθη, ποια είναι ενδεχομένως τα λάθη των δανειστών;

Αυτό που περιπλέκει σήμερα τα πράγματα είναι ότι το συντριπτικό ποσοστό του ελληνικού χρέους προέρχεται από άλλα ανεξάρτητα κράτη. Οι κυβερνήσεις και τα κοινοβούλιά τους πρέπει τώρα να λογοδοτήσουν και στους δικούς τους λαούς.

Πιο πιθανό είναι ένα Grexit ή ένα Brexit;

Δεν θα σπεκουλάρω με τέτοιους όρους. Πρόκειται για δύο πολύ διαφορετικά πράγματα. Στη Βρετανία θα έχουμε δημοψήφισμα μέχρι το τέλος του 2017, μετά από δύο χρόνια διαπραγματεύσεων με τους εταίρους μας γύρω από οικονομικές και θεσμικές μεταρρυθμίσεις που πιστεύουμε ότι θα ωφελούσαν ολόκληρη την Ευρώπη και ξεκινάμε αυτήν τη διαπραγμάτευση με αισιοδοξία.

Ενώ η Ελλάδα;

Δεν συμμετέχουμε στη διαπραγμάτευση με την Ελλάδα, αλλά την παρακολουθούμε πολύ στενά και νομίζω ότι θα είναι προς το συμφέρον όλων να καταλήξει σε συμφωνία.

Στο μεταξύ έχετε εκδώσει ταξιδιωτική οδηγία για την Ελλάδα να κρατούν οι Βρετανοί τουρίστες πολλά μετρητά πάνω τους για παν ενδεχόμενον;

Η ταξιδιωτική μας οδηγία ισχύει από το 2012 και συμβουλεύει τους Βρετανούς υπηκόους που θα έρθουν στην Ελλάδα να φέρουν μαζί τους εναλλακτικούς τρόπους πληρωμής. Παραμένει η σωστή συμβουλή γι’ αυτήν τη χρονική στιγμή.

Η όλη κατάσταση επηρεάζει τους Βρετανούς τουρίστες;

Θα το δούμε. Πέρυσι, που ήταν πάλι χρονιά με αναταράξεις, ήρθαν περισσότεροι από ό,τι τα προηγούμενα χρόνια.

Βρετανικές επενδύσεις θα έρθουν στην Ελλάδα;

Υπάρχουν βρετανικές επενδύσεις! Αυτήν τη στιγμή συζητούνται τρεις – τέσσερις μεγάλες τουριστικές επενδύσεις βρετανικών συμφερόντων που εδώ και χρόνια προσπαθούν να βρουν το δρόμο τους μέσα από το σύστημα. Ελπίζω η κυβέρνηση να εγκρίνει σύντομα την επένδυση στη Σητεία της Κρήτης. Το μήνυμα είναι απλό: εάν θέλετε επενδύσεις, εγκρίνετε τις επενδύσεις.

Νιώθετε καμιά φορά σαν τελευταίος των Μοϊκανών ανάμεσα στους συμπατριώτες σας εξαιτίας της αγάπης σας για την Ελλάδα;

Οχι, νομίζω ότι είμαι μέρος μιας μακράς σειράς Βρετανών που ερωτεύτηκαν την Ελλάδα ως παιδιά.

Υπάρχουν ακόμα «Βρετανάκια» που ερωτεύονται την Ελλάδα;

Πρόσφατα φιλοξένησα στην πρεσβεία μια ομάδα μαθητριών ενός δημόσιου γυμνασίου από το Burntwood. Ξεκίνησα διστακτικά να μιλώ για την Ακρόπολη -για να μην τις «πνίξω» με πληροφορίες- και ήρθα αντιμέτωπος με έναν απίστευτο ενθουσιασμό και έναν τεράστιο όγκο γνώσης γύρω από την Ελλάδα, τον οποίο δεν περίμενα.

Ο δικός σας δάσκαλος, Τζέραλντ Τόμσον, τι σας έμαθε για την Ελλάδα;

Ημουν τυχερός διότι, από το 1984 που ήρθα στη χώρα σας για πρώτη φορά, μου μετέδωσε μια σχεδόν «οικουμενική» αίσθηση της ελληνικής κουλτούρας. Από τα κυκλαδικά ειδώλια μέχρι τον… Ανδρέα Παπανδρέου.

Εκτιμάτε ακόμα αυτή την κουλτούρα, έχοντας πλέον ζήσει εδώ δύο χρόνια;

Πάρα πολύ. Είμαστε όλοι δημιουργήματα της ιστορίας μας και οι Ελληνες βρίσκονται εδώ εξαιτίας της καταπληκτικής ιστορίας τους.

Ως γκέι, αντιμετωπίσατε δυσκολίες στην προσαρμογή σας εδώ;

Ποτέ δεν είχα πρόβλημα, εκτός, ίσως, από το να πρέπει να εξηγούμε με τον σύντροφό μου στα ξενοδοχεία ότι πραγματικά θα μείνουμε στο ίδιο δωμάτιο.

Από τις αρχές είχατε ίση μεταχείριση;

Ο Ντέιβιντ είναι προσκεκλημένος σε όλες τις επίσημες εκδηλώσεις. Το μόνο πρόβλημα είναι ότι δεν του έχει δοθεί διπλωματικό στάτους -όπως δίνεται στους συζύγους των ετερόφυλων ζευγαριών- και έτσι χρειάζεται να σπαταλά ο ίδιος υπερβολικά πολύ χρόνο να συναλλάσσεται με το Δημόσιο και την ελληνική γραφειοκρατία ως μόνιμος κάτοικος της χώρας. Αυτό μας έχει δώσει μια ιδέα για το πώς το ελληνικό κράτος αντιμετωπίζει τους πολίτες του.

Γιατί νιώθετε την ανάγκη να δηλώνετε γκέι;

Δεν δηλώνω γκέι. Κανονικά θα αρκούσε το ότι είναι γραμμένο στο βιογραφικό μου στην πρεσβεία – για να γνωρίζουν ποιος είναι εκείνος που με συνοδεύει. Αλλά δεν διαβάζουν όλοι το βιογραφικό μου. Ξέρετε, όταν είσαι στην εφηβεία και σε βασανίζει το ποιος αλήθεια είσαι, νομίζεις ότι θα έρθει μια στιγμή που θα «βγεις από την ντουλάπα». Δεν είναι έτσι. Τελικά, στην αληθινή ζωή χρειάζεται συνέχεια να βγαίνεις από την ντουλάπα, εάν φυσικά επιθυμείς να ενημερώνεις τους γύρω σου για το ποιος είσαι.

Τι καινούργιο φέρνει το διδακτορικό σας για τον Γιάννη Ρίτσο;

Δεν είμαι Ελληνας, οπότε δεν είμαι «υποχρεωμένος» να εισέλθω στον διχασμένο πολιτικό κόσμο της Ελλάδας και να προσεγγίσω τον Ρίτσο με πολιτικό τρόπο. Νομίζω ότι αυτό μου δίνει μια νέα οπτική. Με ενδιαφέρει ο Ρίτσος ως αναγνώστης, μέσα από τις μεταφράσεις και τα δοκίμιά του. Διάβαζε πολύ και ήταν πολύ ευαίσθητος.