ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΕΙΣ

Μιχάλης Κορατζίνος: Ελληνας φυσικός στο CERN

michalis-koratzinos-ellinas-fysikos-sto-cern-2107766

Ο δόκτωρ Μιχάλης Κορατζίνος είναι φυσικός, επιστήμονας από το ’86 στο Ευρωπαϊκό Κέντρο Υψηλών Ενεργειών CERN στη Γενεύη.

Πότε νιώσατε τελευταία φορά υπερήφανος ως Ελληνας;

Πριν από πολύ καιρό… όταν πήραμε το Πανευρωπαϊκό το 2004.

Σε τι σας έκανε καλύτερο η διεθνής εμπειρία σας;

Εχοντας ζήσει σε ένα διεθνές περιβάλλον, μπορώ εύκολα να κατατάξω τους ανθρώπους γύρω μου σε δύο κατηγορίες: εκείνους που έμειναν στη χώρα όπου γεννήθηκαν και εκείνους που σε κάποια φάση της ζωής τους έζησαν και σε έναν άλλο τόπο. Η διαφορά είναι τεράστια. Το να μπορέσεις να δεις πώς σκέφτεται κάποιος άλλος λαός για τα ίδια προβλήματα σου ανοίγει πραγματικά το μυαλό.

Τι πιο πολύτιμο σας έδωσε η ελληνική παιδεία;

Η ελληνική παιδεία, σε μια βάση ευρύτερη από αυτήν του σχολείου, μου εμφύσησε την έννοια του σωστού και την έννοια της αλήθειας. Γενικά, πάντως, το σχολείο στην Ελλάδα νομίζω ότι μου έδωσε πιο πολλά εφόδια από ό,τι το πανεπιστήμιο αργότερα.

Πού υπερέχουμε και σε τι υστερούμε ως Ελληνες;

Νομίζω ότι οι Ελληνες έχουν το πλεονέκτημα της παιδείας τους, που τους έμαθε για το σωστό και το λάθος αντί για το επιτρεπτό και το απαγορευμένο – όπως είναι η κουλτούρα σε πολλές άλλες χώρες. Αλλο πλεονέκτημα είναι η δίψα του Ελληνα για μόρφωση – είμαστε αρκετά μορφωμένος λαός και ο κάθε γονιός θέλει να δει το παιδί του στο πανεπιστήμιο. Στα μειονεκτήματα είναι η γκρίνια -παθητική αντί για ενεργητική- στην αντιμετώπιση ενός προβλήματος και μια περίεργη έλλειψη βούλησης να πραγματοποιήσουμε τα όνειρά μας. Αυτό μας ωθεί σε ένα συντηρητισμό, όπου οποιαδήποτε αλλαγή, ακόμη και όταν καταλαβαίνουμε ότι θα μας δώσει πολύ καλύτερες προοπτικές, αντιμετωπίζεται αρνητικά.

Πώς θα γίνει πιο ανταγωνιστικό το ελληνικό πανεπιστήμιο;

Δεν έχω ζήσει «εκ των έσω» το ελληνικό πανεπιστήμιο – ούτε σπούδασα ούτε είχα την ευκαιρία να διδάξω ποτέ στην Ελλάδα. Η πρώτη, προφανής, απάντηση είναι να καταστήσουμε τη χώρα πιο ανταγωνιστική και μέσα από αυτό και το πανεπιστήμιο. Ενας πρακτικός τρόπος για αναβάθμιση είναι να υπήρχε η δυνατότητα ιδιωτικών πανεπιστημίων, όπως στις περισσότερες χώρες, ώστε, όντας πιο ευέλικτα μερικά από αυτά, θα ανέβαζαν τον πήχη, παρασύροντας και τα κρατικά πανεπιστήμια.

Τι θα κάνατε για να δώσετε ώθηση στην ελληνική καινοτομία;    

Χρειάζεται μια σοβαρή υποδομή, κάτι που δεν είναι ιδιαίτερα δύσκολο να επιτευχθεί εάν υπάρχει η βούληση – γι’ αυτό χρειάζεται προπαντός κλίμα αισιοδοξίας, που λείπει αυτήν τη στιγμή από τη χώρα μας.

Η έννοια της αριστείας πού εκφράζεται στην Ελλάδα;

Η Ελλάδα από το παρελθόν εξακολουθεί να πάσχει από έλλειψη αξιοκρατίας κι εκεί έχει μείνει εγκλωβισμένη η έννοια της αριστείας. Μπορεί να έχουν γίνει βήματα προς τη σωστή κατεύθυνση, ως απόρροια της κρίσης, αλλά έχουμε δρόμο μπροστά μας.

Τι ουσιαστικό μπορούν να δώσουν στη χώρα οι διακεκριμένοι του εξωτερικού;

Οι διακεκριμένοι του εξωτερικού -όπως και οι διακεκριμένοι του εσωτερικού- έχουν τεράστια ευθύνη για την έλλειψη καθοδήγησης της χώρας τα τελευταία χρόνια. Δεν ξέρω πώς μπορεί να αλλάξει αυτό, αλλά η ελίτ της χώρας μπορεί και πρέπει να βοηθήσει αποφασιστικά.

Τι θα συμβουλεύατε έναν συνάδελφό σας που παραμένει και βιώνει την ελληνική πραγματικότητα;

Να δει την κατάσταση σαν μια μεγάλη ευκαιρία ώστε να αλλάξουν τα κακώς κείμενα.

Βγήκε κάτι θετικό από την κρίση – και ποιο είναι;

Βγήκαν πολλά θετικά, αλλά ίσως όχι τόσα όσα θα έπρεπε. Το κυριότερο, ότι όλοι συνειδητοποιήσαμε πως δεν μπορούμε να συνεχίσουμε όπως στο πρόσφατο παρελθόν και αυτή η συνειδητοποίηση είναι το πρώτο βήμα για την αντιμετώπιση της πραγματικότητας – το δεύτερο δεν έγινε ακόμη.

Με τι προϋποθέσεις θα γυρίζατε στην πατρίδα;

Εάν θεωρούσα ότι μπορώ να προσφέρω κάτι αντίστοιχο της γνώσης και της εμπειρίας μου, με κατάλληλες συνθήκες, θα το έκανα με ευχαρίστηση.

Ποια ελληνική συνήθειά σας κρατήσατε;

Της γκρίνιας! Αλλά προσπαθώ να την αποβάλω.

Ο Ελληνας ήρωάς σας.

Από την εποχή μου, ο Νίκος Γκάλης! (Ζητώντας συγγνώμη από τον Ελευθέριο Βενιζέλο, τον Μέγα Αλέξανδρο, τον Αριστοτέλη και τον Περικλή, που όμως έζησαν σε άλλες εποχές.) Ο Ελληνας ήρωάς μου πρέπει να είναι καλός σε αυτό που κάνει, ηγέτης, και να με κάνει να ονειρεύομαι.

Παιχνίδι με τις λέξεις

Τι πιο μικρό ελληνικό αγάπησα.

Την άμμο.

Το πρόσωπο που νοσταλγώ.

Την Πηνελόπη πίσω στην Ιθάκη.

Η γεύση που συχνά ανακαλώ.

Τη γλυκιά γεύση της επιτυχίας – όταν έρχεται.

Η πιο ελληνική μου λέξη.

Τόλμη.

Τι παίρνω μαζί μου φεύγοντας απ’ την Ελλάδα.

Την ελπίδα ότι, όταν θα ξαναγυρίσω, η κατάσταση θα είναι καλύτερη.

Στιγμές στη ζωή του

1961
Γεννήθηκε στην Αθήνα.

1980
Αποφοιτά από το Κολλέγιο Αθηνών και σπουδάζει Φυσική (BSc, PhD) στο Imperial College στο Λονδίνο. 

1983
Διδακτορικό στη Φυσική Υψηλών Ενεργειών.

1986
Στο CERN ως επιστήμονας, με συμμετοχή σε διάφορα πειράματα (NA14 του SPS, Delphi του LEP και LHCb και ATLAS), καθώς και στην έναρξη λειτουργίας του επιταχυντή LHC.

2013
Προτείνει, και δουλεύει έως σήμερα, με συναδέλφους του έναν νέο επιταχυντή 80-100 χιλιομέτρων στην περιοχή της Γενεύης, με πιθανή έναρξη λειτουργίας τη δεκαετία του ’20-’30.