ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΕΙΣ

Νίκολας Μπερνς: H Ελλάδα σε καλύτερη θέση αν έχει τη βοήθεια του ΝΑΤΟ

berns1

Η Ελλάδα είναι καλύτερα με το ΝΑΤΟ παρά χωρίς αυτό, τονίζει σε συνέντευξή του στην «Κ» ο Νίκολας Μπερνς, πρώην υφυπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ που διετέλεσε πρέσβης στην Αθήνα, αλλά και στο ΝΑΤΟ. Εκτιμά ότι η επιτήρηση της περιοχής από τα νατοϊκά υπερσύγχρονα συστήματα θα ενισχύσει το έργο των ελληνικών αρχών, ενώ σημειώνει ότι η Συμμαχία έχει λάβει υπόψη τις ανησυχίες της Ελλάδας για τον σεβασμό των κυριαρχικών της δικαιωμάτων. Εκτιμά δε ότι, καθώς βρίσκονται στην πρώτη γραμμή της χειρότερης προσφυγικής κρίσης από το τέλος του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, η Ελλάδα και η Τουρκία θα βρουν τον τρόπο να εργασθούν από κοινού για την αντιμετώπιση του προβλήματος.

Εκφράζει την άποψη ότι οι ΗΠΑ πρέπει να δεχθούν μεγαλύτερο αριθμό Σύρων προσφύγων και να συνεισφέρουν περισσότερα στην αντιμετώπιση του προβλήματος που έχει λάβει παγκόσμιες διαστάσεις, ενώ επικρίνει τον πρόεδρο Ομπάμα γιατί με την παθητική στάση που υιοθέτησε επέτρεψε να δημιουργηθεί ένα κενό στην καρδιά της Μέσης Ανατολής το οποίο έσπευσε να καλύψει η Ρωσία, με καταστροφικές, όπως λέει, συνέπειες.

– Πόσο μπορεί να συμβάλει το ΝΑΤΟ στην αντιμετώπιση της προσφυγικής κρίσης;

– Το μεγαλύτερο μέρος των δράσεων για την αντιμετώπιση αυτής της ιστορικών διαστάσεων ροής προσφύγων από τη Μέση Ανατολή προς την Ευρώπη θα πρέπει να γίνει από την Ε.Ε. και τα κράτη-μέλη της. Ωστόσο, υπάρχει ένας ρόλος για το ΝΑΤΟ. Η ανάπτυξη των πολεμικών πλοίων της Συμμαχίας στο Ανατολικό Αιγαίο θα πρέπει να είναι ιδιαίτερα υποβοηθητική προς την ελληνική κυβέρνηση στη διαχείριση των έκτακτων προκλήσεων που αντιμετωπίζει. Το ΝΑΤΟ έχει στρατιωτικές δυνατότητες που δεν διαθέτει η Ε.Ε. Η επιτήρηση από το ΝΑΤΟ με υπερσύγχρονα συστήματα θα ενισχύσει τις ελληνικές αρχές.

– Η Ελλάδα δεν θέλει να αμφισβητηθεί η κυριαρχία της μέσα από τη νατοϊκή επιχείρηση.

– Είναι μια κατανοητή ανησυχία, δεδομένης της ελληνικής ιστορίας. Ομως, φαίνεται ότι το ΝΑΤΟ έχει λάβει υπόψη του τις ανησυχίες που εκφράζονται από την Ελλάδα. Δεν υπάρχει καμία αμφιβολία ότι η Ελλάδα είναι σε καλύτερη θέση αν έχει τη βοήθεια του ΝΑΤΟ από ό,τι αν δεν την έχει.

– Πώς θα κινηθεί η Συμμαχία ανάμεσα σε δύο μέλη της;

– Ελλάδα και Τουρκία είναι μέλη του ΝΑΤΟ από το 1952 και παρότι μερικές φορές διαφέρουν σε σημαντικά θέματα, μπορούν να συνεργαστούν αποτελεσματικά. Δεν θα ξεχάσω ποτέ τους φοβερούς σεισμούς στην Τουρκία και την Ελλάδα το 1999. Ημουν πρέσβης στην Αθήνα εκείνη την εποχή. Ηταν εντυπωσιακή η αντίδραση και των δύο λαών. Θα έλεγα ότι αυτό ήταν ένα σημείο-καμπή στις σχέσεις των δύο χωρών. Οι πολλές διαφορές παραμένουν, αλλά τώρα Ελλάδα και Τουρκία αντιμετωπίζουν ουσιαστικά το ίδιο πρόβλημα, της προστασίας των χωρών τους από την τρομοκρατία, ευρισκόμενες στην πρώτη γραμμή στη χειρότερη προσφυγική κρίση από το τέλος του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου. Πιστεύω ότι θα βρουν έναν τρόπο να συνεχίσουν να εργάζονται από κοινού.

– Πώς βλέπουν στις ΗΠΑ το ζήτημα;

– Ολοι οι φιλέλληνες παρακολουθούμε την προσφυγική κρίση που ξεδιπλώνεται στην Ελλάδα με μεγάλη ανησυχία και συμπάθεια. Η Ελλάδα έχει το γεωγραφικό μειονέκτημα να είναι η πρώτη χώρα υποδοχής για πολλούς από τους πρόσφυγες. Καταλαβαίνουμε πόσο δύσκολο είναι αυτό, τη στιγμή μάλιστα που βιώνει την οικονομική κρίση των τελευταίων ετών. Τώρα κατασκευάζει κέντρα υποδοχής προσφύγων. Εάν το κάνει και ταυτοποιεί τους πρόσφυγες στη Λέρο, στη Λέσβο και στα άλλα νησιά, θα πρέπει να λαμβάνει και μεγαλύτερη χρηματοδοτική στήριξη από τις Βρυξέλλες. Οι άλλες χώρες της Ε.Ε. θα πρέπει να αναγνωρίσουν ότι η Ελλάδα επωμίζεται ένα τεράστιο βάρος και να τη βοηθήσουν. Παράλληλα, είναι σημαντικό να σταθεροποιήσει η Ελλάδα την οικονομική της κατάσταση και να πείσει ότι μπορεί να ανταποκριθεί στις δεσμεύσεις της σχετικά με το ζήτημα των προσφύγων και να αποφύγει να διακινδυνεύσει τη θέση της εντός της Σένγκεν.

Οι διαστάσεις της κρίσης στη Συρία είναι τραγικές. Πάνω από 250.000 νεκροί και περισσότεροι από 12 εκατομμύρια άστεγοι, που είναι περισσότεροι από τον μισό πληθυσμό της χώρας. Οι ΗΠΑ έχουν συνεισφέρει άνω των 4 δισ. δολαρίων για να βοηθήσουν τους πρόσφυγες στις γειτονικές χώρες – Ιορδανία, Ιράκ και Τουρκία. Παρ’ όλα αυτά, έχω υποστηρίξει ότι οι ΗΠΑ πρέπει να δεχθούν περισσότερους από τις 10.000 Σύρους πρόσφυγες που συμφώνησε η κυβέρνηση Ομπάμα.

– Για να πάμε και στον πυρήνα του προβλήματος, τι πρέπει να γίνει στη Συρία;

– Οι ΗΠΑ θα έπρεπε να είναι πιο δυναμικές τα τελευταία χρόνια, συνεργαζόμενες με τις σουνιτικές αραβικές χώρες, την Τουρκία και τους συμμάχους του ΝΑΤΟ, ώστε να δημιουργήσουν ασφαλή καταφύγια στα σύνορα Τουρκίας – Συρίας και Ιορδανίας – Συρίας. Θα έπρεπε να είχαμε δημιουργήσει αυτές τις ζώνες και να τις επιτηρούσαμε στρατιωτικά έτσι ώστε οι πρόσφυγες να προστατεύονται από τη βάναυση συριακή κυβέρνηση και τις πολλές τρομοκρατικές ομάδες που δρουν στη χώρα. Τέτοιες ζώνες ασφαλείας θα είχαν επίσης περιορίσει τον αριθμό των προσφύγων που καταφεύγουν στην Ελλάδα και αλλού. Θαυμάζω τον πρόεδρο Ομπάμα για πολλά, όμως διαφωνώ με την παθητικότητα που επέδειξε σε αυτή την κρίση.

– Τι έπρεπε να είχε κάνει;

– Με την απόφασή μας να μη διαδραματίσουμε τον παραδοσιακό μας ρόλο στην οικοδόμηση συμμαχιών σε τέτοιες κρίσεις, αφήσαμε να δημιουργηθεί ένα κενό εξουσίας στην καρδιά της Μέσης Ανατολής. Ο Βλαντιμίρ Πούτιν το κάλυψε τον περασμένο Σεπτέμβριο, μετακινώντας τις δικές του στρατιωτικές δυνάμεις στη Συρία, και έχουμε όλοι δει τα αποτελέσματα. Ρωσικά αεροσκάφη βομβαρδίζουν την ιστορική πόλη του Χαλεπίου με ατιμωρησία και αδιακρίτως. Χιλιάδες άμαχοι σκοτώθηκαν και τραυματίστηκαν. Η κυνική είσοδος της Ρωσίας στον πόλεμο ήταν απλά καταστροφική για τον λαό της Συρίας. Συμμετείχα στην πρόσφατη Διάσκεψη Ασφαλείας του Μονάχου και διαπίστωσα μια διάχυτη ανησυχία όλων σχετικά με τη διεκδικητική αρνητική συμπεριφορά του Πούτιν. Η Ε.Ε. και το ΝΑΤΟ θα χρειαστούν την πλήρη υποστήριξη της Ελλάδας για να απομονώσουν τη Ρωσία.

– Σας ανησυχεί ότι τρομοκράτες ενδέχεται να χρησιμοποιούν τις ροές προσφύγων για να εισέλθουν στην Ευρώπη;

– Είναι μια πιθανότητα που η ελληνική και οι άλλες ευρωπαϊκές κυβερνήσεις πρέπει να διαχειρισθούν. Δεκαετίες εμπειρίας μάς έχουν δείξει ότι τόσο η εγχώρια όσο η διεθνής τρομοκρατία αντιμετωπίζονται μόνο με αποτελεσματική αστυνόμευση, ευφυΐα και δικαστική συνεργασία. Μια χώρα δεν μπορεί να τα κάνει όλα αυτά μόνη της. Αυτός είναι ένας λόγος που η Ε.Ε. είναι τόσο σημαντική και πολύτιμη για τα μέλη της. Μπορώ να σας πω επίσης ότι οι ΗΠΑ βοηθούν την Ευρώπη σε αυτό το πεδίο.

– Κλείνοντας, πώς αποτιμάτε την τριμερή συνεργασία Ελλάδας – Κύπρου – Ισραήλ;

– Βρισκόμαστε σε μια σημαντική φάση στην Αν. Μεσόγειο. Η ανάπτυξη των κοιτασμάτων του φυσικού αερίου στο Ισραήλ και στην Κύπρο θα αλλάξει σημαντικά τις τύχες των χωρών αυτών, ενώ μια πρόοδος στο Κυπριακό θα αφαιρούσε ένα από τα μεγάλα εμπόδια για ειρήνη στην περιοχή.