ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΕΙΣ

Χανς Βέρνερ Ζιν: «Η Ελλάδα έχει τεράστιο έλλειμμα ανταγωνιστικότητας»

chans-verner-zin-i-ellada-echei-terastio-elleimma-antagonistikotitas-2135922

Το πρόβλημα της Ελλάδας δεν είναι μόνο το χρέος, αλλά και το τεράστιο έλλειμμα ανταγωνιστικότητας που έχει, και αυτό δεν μπορεί να διορθωθεί μέσα από περικοπές μισθών, αλλά μόνο με υποτίμηση του νομίσματος, τονίζει σε συνέντευξή του στην «Κ» ο καθηγητής Χανς Βέρνερ Ζιν, επί 17 χρόνια πρόεδρος του Διεθνούς Ινστιτούτου Οικονομικών Ερευνών (IFO) στο Μόναχο, απ’ όπου αποχώρησε τον περασμένο μήνα.

– Πώς αξιολογείτε τη στάση των Ευρωπαίων για το ελληνικό χρέος;

– Ξεκάθαρα «κουρέματα» του χρέους θα ήταν καλύτερα, αλλά οι άλλες χώρες της Ε.Ε. δεν τα θέλουν, γιατί θα έπρεπε να εμφανίζονται στα τρέχοντα στοιχεία που αφορούν τα ελλείμματά τους. Προτιμούν να αποκρύπτουν τα «κουρέματα» με τη μείωση των επιτοκίων και την παράταση της ωρίμανσης αποπληρωμής των δανείων.

– Είναι βιώσιμος ο δρόμος που ακολουθείται;

– Οχι, η Ελλάδα δεν έχει μόνο το πρόβλημα του χρέους, αλλά εξακολουθεί να είναι πάρα πολύ ακριβή σε σχέση με χώρες που ανταγωνίζεται. Οι μισθοί είναι τουλάχιστον τρεις φορές υψηλότεροι από τη Ρουμανία και τη Βουλγαρία και περίπου διπλάσιοι από την Πολωνία και την Τουρκία. Αυτό θα μπορούσε να είναι δικαιολογημένο, αν η ελληνική παραγωγικότητα ήταν υψηλότερη, αλλά αμφιβάλλω ότι ισχύει κάτι τέτοιο. Υπό αυτές τις συνθήκες είναι αδύνατο για την οικονομία να ευημερήσει. Η Ελλάδα δεν εμφανίζεται πλέον στις λίστες των διεθνών εταιρειών με ανταγωνιστικές τοποθεσίες για επενδύσεις. Ωστόσο, αυτό δεν μπορεί να αλλάξει μέσα από περικοπές μισθών στο πλαίσιο του ευρώ καθώς θα οδηγούσε πολλούς οφειλέτες και ενοικιαστές σε πτώχευση. Η Ελλάδα είναι παγιδευμένη στο ευρώ.

– Πόσο σημαντική είναι η προοπτική να αποδέχεται η ΕΚΤ τα ελληνικά ομόλογα από τον Ιούνιο;

– Αυτό θα διευκολύνει την πρόσβαση στις αγορές και θα επιτρέψει στην Ελλάδα να δανειστεί περισσότερα και να αγοράσει χρόνο ώστε να μην υλοποιήσει μεταρρυθμίσεις.

– Η επαναγορά από τον ΕΜΣ του υπόλοιπου του δανείου του ΔΝΤ, ώστε η Ελλάδα να πληρώνει χαμηλότερους τόκους (περίπου 1% έναντι 3,5%);

– Αυτή είναι μια στρατηγική κίνηση για να κρατηθούν τόσο το ΔΝΤ όσο και η Γερμανία στο εγχείρημα. Τίποτα περισσότερο. Οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής κάνουν ένα μεγάλο λάθος όταν εστιάζουν μόνο στο πρόβλημα του χρέους. Η επίλυση του συγκεκριμένου προβλήματος δεν θα δημιουργήσει ανταγωνιστικές θέσεις εργασίας. Είναι απλά ένας καλλωπισμός του σκηνικού.

– Εχει δίκιο το ΔΝΤ που πιέζει για ελάφρυνση του χρέους;

– Ναι, το ΔΝΤ έχει δίκιο, αλλά αυτό δεν θα είναι αρκετό για να επιτρέψει στην Ελλάδα να ανακάμψει.

– Πρέπει να παραμείνει η Ελλάδα στην Ευρωζώνη;

– Αυτό είναι αποκλειστικά μια απόφαση που θα λάβουν οι ίδιοι οι Ελληνες. Η παραμονή στο ευρώ θα παρατείνει για πολλά χρόνια την καταστροφή στην αγορά εργασίας. Μια γενιά νέων ανθρώπων θα χαθεί. Μια έξοδος και υποτίμηση, η οποία θα συνοδεύεται από ελάφρυνση του εξωτερικού χρέους και ένα πρόγραμμα βοήθειας της Ε.Ε. για εισαγωγές προϊόντων πρώτης ανάγκης, θα αναγκάσει τους Ελληνες καταναλωτές να υποκαταστήσουν τα ξένα αγαθά με εγχώρια και να δημιουργήσουν νέες θέσεις εργασίας. Η εξέλιξη αυτή θα αναθερμάνει τον τουρισμό προς την Ελλάδα, ενώ θα επιστρέψουν και τα κεφάλαια που έφυγαν. Οι επενδυτές θα αγοράσουν ακίνητη περιουσία στην Ελλάδα, θα προχωρήσουν σε ανακαινίσεις και θα προκαλέσουν μια κατασκευαστική έκρηξη, όπως συνέβη στην Ιταλία μετά την υποτίμηση της λίρας το 1992. Το μεγάλο πλεονέκτημα της εξωτερικής υποτίμησης σε σχέση με την εσωτερική μέσω περικοπών μισθών και τιμών είναι ότι οι συμφωνίες για το χρέος και οι συμβάσεις ενοικίασης θα μετατραπούν αυτόματα στο νέο υποτιμημένο νόμισμα.

– Η διαδικασία της μετατροπής απαιτεί χρόνο.

– Η μετατροπή θα μπορούσε να γίνει μέσα σε μια νύχτα, ακόμη και αν νέα χαρτονομίσματα δεν ήταν ακόμη διαθέσιμα. Θα έδινα στους Ελληνες τα χαρτονομίσματα των ευρώ που σήμερα κατέχουν παρά να τα μετατρέψουν. Το ευρώ θα μπορούσε να γίνει ένα παράλληλο νόμισμα. Και η Ελλάδα θα έπρεπε να έχει το δικαίωμα να επιστρέψει στο ευρώ όταν η οικονομία θα έχει βρει τη νέα ισορροπία της. Θα μπορούσε επίσης να διατηρήσει θέση παρατηρητή στο συμβούλιο της ΕΚΤ. Η προσωρινή έξοδος από τη νομισματική ένωση θα ήταν σαν να διατηρηθείς στη ζωή στο νοσοκομείο μέχρι το σώμα να επανέλθει στη φυσιολογική του κατάσταση.

– Πώς αξιολογούν τον Αλέξη Τσίπρα στη Γερμανία;

– Προσπαθεί να κάνει το καλύτερο μέσα σε αδύνατες περιστάσεις. Αλλά φαίνεται να διαθέτει ελάχιστη οικονομική τεχνογνωσία. Διαφορετικά, δεν θα είχε παρεμποδίσει τον Βαρουφάκη το περασμένο καλοκαίρι.