ΓΡΑΜΜΑΤΑ ΑΝΑΓΝΩΣΤΩΝ

Η Κασσιανή, ο Θεόφιλος, ο χαλίφης

grammata-anagnwstwn--17

Κύριε διευθυντά
Η  ποιήτρια Εικασία ή Κασσιανή, της οποίας το τροπάριο ψάλλεται στην ακολουθία της Μεγάλης Τρίτης, είναι γνωστή από το ανέκδοτο της ευφυούς απάντησης ότι «διά γυναικός πηγάζει τα κρείττονα», όταν ο αυτοκράτορας του Βυζαντίου Θεόφιλος (829-842) της είπε, «ως άρα διά γυναικός ερρύη τα φαύλα» (Συμεών Μάγιστρος).

Η Κασσιανή, μη γενομένη αυτοκράτειρα, γιατί επελέγη η Θεοδώρα, «μονήν κατεσκεύασεν», όπου έζησε ως μελωδός και οσία.

Είναι, επίσης, γνωστό το περίφημο επεισόδιο με τον χαλίφη Α. Μαμούν (813-833) της Βαγδάτης. Ο ισλαμιστής ηγέτης  προσπάθησε να προσελκύσει στην αυλή του τον Λέοντα μαθηματικό «μέγαν τε και φιλόσοφον», αργότερα διευθυντή της Μαγναύρας (Magna Aula), προσφέροντας στον Θεόφιλο ποσότητα χρυσού και αΐδιον ειρήνη· η υπερήφανη απάντηση του αυτοκράτορα, λάτρη των γραμμάτων, αποτελεί έξοχη συνείδηση ιστορικής ευθύνης. «Αλογον το οικείον δούναι ετέροις καλόν και την των όντων γνώσιν έκδοτον ποιήσαι τοις έθνεσι, δι’ ης το των Ρωμαίων (Βυζαντινών – Ελλήνων) γένος θαυμάζεταί τε και τιμάται παρά πάσιν». (Θεοφάνης).

Ο πολυβραβευμένος σύγχρονος Κύπριος ποιητής Κυριάκος Χαραλαμπίδης πραγματεύεται το συμβάν στο εξαίρετο σύνθεμά του: «Το θέμα παραπέμφθηκε στον αυτοκράτορα», στην ποιητική του συλλογή: «Κυδώνιον μήλον».

Αναστασιος Αγγ. Στεφος, δ.φ., Ειδικός Γραμματέας της Πανελλήνιας Ενωσης Φιλολόγων