ΓΡΑΜΜΑΤΑ ΑΝΑΓΝΩΣΤΩΝ

Ο αείμνηστος Σκαλκέας και η κληρονομιά του

grammata-anagnwstwn--12

Κύριε διευθυντά
Στις 14-10-2019 έγινε στον χώρο του Ιδρύματος Ιατροβιολογικών Ερευνών της Ακαδημίας Αθηνών (ΙΙΒΕΑΑ) η αποκάλυψη της προτομής του ιδρυτή του, ακαδημαϊκού – καθηγητή Γρηγόρη Σκαλκέα. Ας αποτελέσει αυτό αφορμή να ξεφύγουμε από τις διαμαρτυρίες, τα παράπονα και τις καταγγελίες που μας κατατρύχουν, για να γνωρίσουμε ένα σημαντικό επίτευγμα, πλήρως ελληνικό, σε όλες του (όσο γίνεται) τις μορφές και τις διαστάσεις.

Το ΙΙΒΕΑΑ θεωρήθηκε το μεγαλύτερο από τα επιτεύγματα του Σκαλκέα, καθ’ ολοκληρίαν δικό του σε όραμα, τόλμη συλλήψεως, σχεδιασμό, προώθηση ιδέας και εκτέλεση. Κανένας άλλος πλην του Σκαλκέα δεν θα είχε τόση εμπιστοσύνη στους νεαρούς Eλληνες ερευνητές και δεν θα τολμούσε τον συναγωνισμό με άλλα διεθνή, ονομαστά, φτασμένα κέντρα ερεύνης, σε πρωτοποριακά προγράμματα επιλύσεως προβλημάτων υγείας. Κανένας άλλος πλην του Σκαλκέα δεν θα μπορούσε να εξασφαλίσει τη χρηματοδότηση, από ελληνικές και ευρωπαϊκές πηγές, για ένα κτίριο-κόσμημα 30.000 τ.μ., εξοπλισμένο με σύγχρονο ερευνητικό εξοπλισμό, μονάδα πειραματοζώων, μονάδα συμπαραγωγής ενέργειας και ό,τι άλλο χρειάζεται για την εκπλήρωση του σκοπού του.

Το έργο εγκαινιάστηκε το 2002, στελεχώθηκε και στελεχώνεται έκτοτε με ερευνητικό προσωπικό, και παράγει γνώση και καινοτομία ήδη από το 2004. Και συγχρόνως συνδυάζει τη βασική με την κλινική έρευνα, προσφέροντας την ιδεώδη βάση για την άμεση αξιοποίηση των αποτελεσμάτων της βιολογικής έρευνας σε ιατρικές εφαρμογές. 

Τον Γρηγόρη Σκαλκέα διαδέχθηκε ως πρόεδρος του Δ.Σ. του Ιδρύματος, και συνεχίζει «τον αγώνα τον καλόν», ο ακαδημαϊκός – καθηγητής ΕΜΠ Αντώνης Κουνάδης (τον οποίον ο Σκαλκέας ονόμαζε «μικρότερο αδελφό» του), ύστερα από πολυετή θητεία του στο Συμβούλιο, ως παραστάτης και «πρώτο βιολί» του μαέστρου. Σήμερα το ΙΙΒΕΑΑ ασχολείται με πρωτοποριακές έρευνες, από τις οποίες θα προκύψουν νέα φάρμακα για την αντιμετώπιση νευροεκφυλιστικών νοσημάτων (όπως το Πάρκινσον), σοβαρών αναπνευστικών νόσων, καρκινικών όγκων, καρδιοπαθειών, αποβολών, φλεγμονών, δερματοπαθειών και, γενικότερα, τη «χαρτογράφηση» του ανθρωπίνου εγκεφάλου.

Λειτουργεί υπό την αιγίδα του η Δημόσια Τράπεζα Ομφαλοπλακουντιακού Αίματος, που συμβάλλει με τη χορήγηση βλαστοκυττάρων σε επιτυχείς μεταμοσχεύσεις στο Νοσοκομείο Παίδων και στο εξωτερικό.

Συγχρόνως εκπαιδεύει μεταπτυχιακούς σπουδαστές και συντρέχει υποψήφιους διδάκτορες και μεταδιδακτορικούς επιστήμονες, προετοιμάζοντας ερευνητές και χρησιμοποιώντας ή απασχολώντας ή στεγάζοντας περίπου 500 άτομα.

Από το σύνολο των δαπανών του ΙΙΒΕΑΑ η κρατική χρηματοδότηση καλύπτει μόνον το 9%, ενώ οι υπόλοιπες δαπάνες καλύπτονται από εθνικά, ευρωπαϊκά και διεθνή, επιστημονικά, ανταγωνιστικά προγράμματα, από χορηγίες και από έσοδα παροχής εξειδικευμένων υπηρεσιών υγείας. Υπάρχει λοιπόν και αυτή, «μια άλλη Ελλάδα», που περιμένει να την ανακαλύψουμε, να την αναδείξουμε και να τη συνδράμουμε. Και πριν απ’ όλα να της επιτρέψουμε να συνεχίσει την προσπάθεια, να μην ενοχλήσουμε. Αυτό το τελευταίο μοιάζει, εκ πρώτης όψεως, να είναι το ευκολότερο – δεν αποκλείεται όμως να είναι το δυσκολότερο. Το έτοιμο, ώριμο, φανταχτερό φρούτο επιθυμούν όλοι να το δείχνουν ως δικό τους.

Θ.Γ. Βουδικλάρης, Πολιτικός Μηχανικός