ΓΡΑΜΜΑΤΑ ΑΝΑΓΝΩΣΤΩΝ

Γιατί όχι στα ελληνικά η ρήση του Σωκράτη(;)

giati-ochi-sta-ellinika-amp-nbsp-i-risi-toy-sokrati-2364945

Κύριε διευθυντά
Στη συμβολή των οδών Ακαδημίας και Ομήρου εγκαινιάσθηκε πρόσφατα, με λαμπρότητα, πολυώροφο και πολυτελές ξενοδοχείο, με την ονομασία Academias, με λατινικούς χαρακτήρες, που «φιλοδοξεί να επικοινωνήσει στους επισκέπτες του το αρχαίο ελληνικό πνεύμα. (Βλ. «Ενα νέο ξενοδοχείο στην οδό Ακαδημίας μεταμορφώνει το κέντρο», «Η Καθημερινή», 11/2/2020.)

Στον επισκέπτη, όμως, προκαλεί δυσάρεστη έκπληξη η επιγραφή που δεσπόζει στην επιβλητική είσοδο του ξενοδοχείου, με κεφαλαία γράμματα και στην αγγλική γλώσσα:
I AM NOT AN ATHENIAN OR A GREEK,
BUT A CITIZEN OF THE WORLD.
Socrates

Εύλογα διερωτάται κανείς γιατί δεν προτάσσεται ο τίτλος και στην ελληνική γλώσσα, εφόσον το ξενοδοχείο εμπνέεται από την αρχαία ελληνική φιλοσοφία και λειτουργεί στην κοιτίδα της δημιουργίας της, στην Αθήνα, «παίδευσιν της Ελλάδος και πρυτανείον της σοφίας».

Παράλληλα, η ρήση αποδίδεται στον Σωκράτη (470-399), από τον δήμο Αλωπεκής της Αντιοχίδος φυλής, μια φιλοσοφική και ηθική προσωπικότητα, με τραγικό τέλος, που δεν άφησε, όμως, κανένα γραπτό κείμενο. Η φράση, άλλωστε, αντίκειται στην πνευματική συγκρότηση του φιλοσόφου, ο οποίος ήταν φιλαθηναιότατος και δεν εγκατέλειψε ποτέ το κλεινόν άστυ, εκτός μόνο από τη συμμετοχή του στις πολεμικές επιχειρήσεις της πόλης του [μάχες Αμφιπόλεως (422) και Δηλίου (424), εκστρατεία στην Ποτίδαια (432), βλ. Πλάτ. Απολογία Σωκράτους, 28e].

Προφανώς, ο συντάκτης ήθελε να δώσει μια διευρυμένη έννοια για τη διαχρονικότητα και την καθολικότητα της αρχαίας ελληνικής φιλοσοφίας, όφειλε, όμως, να ελέγξει επισταμένως την προέλευση του παραθέματος και να το αναγράψει πρωτίστως στην ελληνική γλώσσα, σ’ ένα μάλιστα κτίριο-κόσμημα της Αθήνας, που απευθύνεται κυρίως στους Ελληνες, αλλά και στους ξένους οι οποίοι μετέχουν της ελληνικής παιδείας.

Αναστασιος Αγγ. Στεφος, δ.φ., Ειδικός γραμματέας της Πανελλήνιας Ενωσης Φιλολόγων