ΓΡΑΜΜΑΤΑ ΑΝΑΓΝΩΣΤΩΝ

Ροθ και Ρούζβελτ, Λίντμπεργκ και Τραμπ

grammata-anagnwstwn--5

Κύριε διευθυντά
Το 2004 ο πρόσφατα εκλιπών Αμερικανός συγγραφέας Φίλιπ Ροθ δημοσίευσε το μυθιστόρημα «Η συνωμοσία εναντίον της Αμερικής». Σύμφωνα με το σενάριο, τις εκλογές της 5ης Νοεμβρίου 1940 δεν κέρδισε ο απερχόμενος πρόεδρος Φραγκλίνος Ρούζβελτ αλλά ο Ρεπουμπλικανός Τσαρλς Λίντμπεργκ. Ο Λίντμπεργκ έγινε εθνικός ήρωας όταν το 1927 πέταξε χωρίς στάση από τη Ν. Υόρκη στο Παρίσι, αλλά αργότερα γοητεύτηκε από τον Χίτλερ. Ως εκπρόσωπος της «Επιτροπής Πρώτα η Αμερική» (America First Committee) προωθούσε τον απομονωτισμό και τη μη συμμετοχή της χώρας του στον πόλεμο με το μέρος των Συμμάχων. Στη διάρκεια της ολιγόμηνης προεδρικής θητείας του, υπέγραψε συμφωνίες φιλίας με τη Γερμανία και την Ιαπωνία και προχώρησε σε διώξεις κατά των Αμερικανοεβραίων.

Ο Ντόναλντ Τραμπ εξελέγη πρόεδρος της Αμερικής με το σύνθημα του Λίντμπεργκ («Πρώτα η Αμερική») και έκτοτε προωθεί μεθοδικά την απομόνωση της Αμερικής όχι μόνον από τους παραδοσιακούς συμμάχους της αλλά από ολόκληρο τον κόσμο: με την απόσυρση της χώρας του από τη συμφωνία των Παρισίων για το κλίμα, την επιβολή δασμών σε εισαγόμενα προϊόντα, που οδηγεί σε παγκόσμιο εμπορικό πόλεμο, την αποσταθεροποίηση της Μέσης Ανατολής και παρόμοιες πολιτικές.

Ο Τραμπ κινείται στον χώρο της φαντασίας όχι μόνον ως πολιτικό έκτυπο του μυθιστοριογραφικού Λίντμπεργκ, αλλά και επειδή υποστηρίζει ότι το σύνθημα «Πρώτα η Αμερική» δεν σημαίνει «Η Αμερική μοναχή της» («America alone»), ενώ συμβαίνει αυτό ακριβώς. Πρόκειται για ένα καπρίτσιο της Ιστορίας, η οποία για πολλοστή φορά γελάει εις βάρος των επαναστατικών φαντασιώσεων: με την πολιτική του Τραμπ έγινε πραγματικότητα το σύνθημα του Μάη του ’68 «Η φαντασία στην εξουσία».

Μιχαηλ Πασχαλης, Ομότιμος καθηγητής Κλασικής Φιλολογίας Πανεπιστημίου Κρήτης