ΓΡΑΜΜΑΤΑ ΑΝΑΓΝΩΣΤΩΝ

Η υπόκλιση του κατακτητή

14grammata--4

Κύριε διευθυντά
Το γράμμα – διδαχή του κ. Γεράσιμου Μιχαήλ Δώσσα στην «Κ» της 4ης Απριλίου, η υποβλητική λεζάντα του επιμελητή των «Γ.Α.» και η μουντή φωτογραφία, προάγγελος ζοφερού σκοταδιού για τον τόπο μας, με παρακίνησαν να διαβάσω για πολλοστή φορά το ΣΤ΄ κεφάλαιο της «Ιεράς Οδού» του Γιώργου Θεοτοκά, που έχει τώρα ενταχθεί στους «Ασθενείς και οδοιπόρους». Προς το τέλος του κεφαλαίου ο συνταγματάρχης βαρώνος von Hertemburg, μετά την κατάληψη των οχυρών της Γραμμής Μεταξά, περιφέρεται ανάμεσα στους νεκρούς υπερασπιστές τους και στα όπλα τους. Αντιγράφω:

«Η μπότα του σκόνταψε σ’ ένα σωρό σπασμένα παλιοσίδερα. Τ’ αναγνωρίζει αμέσως: πολυβόλα γαλλικά Σαιντ-Ετιέν, του πρώτου παγκοσμίου πολέμου.

– Παιχνίδια για μικρά παιδιά, λέει αυστηρά. Με τα παιχνίδια στο χέρι ωστόσο, τούτοι οι νεκροί σήκωσαν κεφάλι στις θωρακισμένες μεραρχίες. Ο Γερμανός συνταγματάρχης παραδέχεται την αξία του εχθρού. Πολέμησε στα 1939 στην Πολωνία, στα 1940 στο Βέλγιο και στη Γαλλία. Σ’ όλα τα μέτωπα είδε με τα μάτια του τον πανικό που προκαλούσαν τα στούκα. Οι Ελληνες είναι οι πρώτοι στρατιώτες που δεν φεύγουν αλαλιασμένοι μόλις πέσουν απάνω τους τ’ αεροπλάνα της κάθετης επίθεσης. Κρατούν τη θέση τους, πυροβολούν, σκοτώνονται στον τόπο.

– Καλοί στρατιώτες! λέει ο συνταγματάρχης φωναχτά».

Και όταν βλέπει να κείτεται νεκρός ο έφεδρος λοχαγός Παραδείσης «με τα μάτια κλειστά, άντρας μεσόκοπος, σαρκωμένος, ειρηνικός» επαναλαμβάνει:

«– Καλοί στρατιώτες! Γιαβόλ! Καλοί αξιωματικοί!»

Παραθέτω το δεύτερο μέρος της προτελευταίας παραγράφου παρακαλώντας τον αναγνώστη ν’ αναζητήσει το βιβλίο και να διαβάσει όλο το κεφάλαιο:

«Από την πλαγιά που απλώνεται μπροστά του, ανεβαίνει αργά μια γερμανική διμοιρία. Οι άντρες τους βλέπουν και τους βλέπει. Μόλις πατούν την κορυφή, η φωνή του αντηχεί τραχιά και έξαλλη, σαν κραυγή θανάτου, σαν ανάθεμα!

– Αλτ! Μέτωπο προς τους νεκρούς! Παρουσιάστε αρμ!»

Δίχως να το ξέρει, μιμείται τον Ιμπραήμ στο Μανιάκι, που πρόσταξε να πλύνουν τον Παπαφλέσσα, να τον στήσουν όρθιο και πήγε και τον φίλησε. Οι Eλληνες –αλλά και οι αντίπαλοί τους– στις καλές και μεγάλες τους ώρες.

Για την αντιγραφή
Ν.Δ. Τριανταφυλλόπουλος, Χαλκίδα