ΓΡΑΜΜΑΤΑ ΑΝΑΓΝΩΣΤΩΝ

Πότε θα «συνέλθει» η Ορθοδοξία;

Κύριε διευθυντά
Συνέρχεται Πανορθόδοξη Σύνοδος στην Κρήτη (Ιούνιος 2016). Η διατύπωση «συνέρχεται» έχει διττή σημασία. Κυριολεκτικά σημαίνει τη σύγκληση σε σύνοδο 14 Πατριαρχείων (Οικουμενικό, Αλεξανδρείας, Αντιοχείας, Ιεροσολύμων) και Αυτοκεφάλων Εκκλησιών (Ρωσίας, Ρουμανίας, Σερβίας, Βουλγαρίας, Γεωργίας, Κύπρου, Ελλάδος, Αλβανίας, Πολωνίας, Τσεχίας) που συγκροτούν το σύνολο της Ορθοδοξίας.

Μεταφορικά το «συνέρχεται» υπονοεί ότι η Ορθοδοξία οφείλει να αντιληφθεί την πραγματικότητα, να ανταποκριθεί στα αιτήματα των καιρών μας, να προσγειωθεί στην καθημερινότητά μας και να αποκτήσει επαφή με την ιστορία απαντώντας στα καίρια διλήμματα της κοινωνίας. Η συνάντηση των Προκαθημένων (Ρώμης, Κωνσταντινουπόλεως και Αθηνών) στη Λέσβο (16 Απριλίου 2016) ήταν ένα θετικό παράδειγμα προς μίμηση, το οποίο δυστυχώς απουσιάζει από την Πανορθόδοξη Σύνοδο.

Η πρωτοκαθεδρία των προκαθημένων, δηλαδή ποιος θα υπογράφει πριν από ποιον (π.χ. ο Κύπρου ή ο Γεωργίας;), το δικαίωμα της αυτοκεφαλίας (πώς αυτονομούνται οι επιμέρους εθνικές εκκλησίες των ορθοδόξων: από έναν προκαθήμενο, από όλους ή από την πλειονότητα!), ο δεύτερος γάμος των κληρικών σε χηρεία, ο περιορισμός ή μη της νηστείας και κάποια γενικόλογα κείμενα σαν «ευχολόγια» ή μαθητικές «εκθέσεις ιδεών» περί της επικαιρότητας της Ορθοδοξίας και των διαλόγων της με την αντίπερα όχθη: αυτά είναι τα θέματα της συνόδου!

Δεν είναι λοιπόν να απορείς για το πότε θα «συνέλθει» η Ορθοδοξία και να αδιαφορείς για το πού ή πώς θα συνέλθει; Ποιους και πόσους αφορούν τέτοια ζητήματα; Πέρα από την κορυφή της ιεραρχίας απασχολείται άλλος άνθρωπος με όλα αυτά; Εύλογα ερωτήματα εγείρονται πολλά. Μερικά σημειώνονται δειγματοληπτικά.

Περίπου χίλια άτομα (επίσκοποι και συνοδοί) θα διακινηθούν στην Κρήτη επί 15νθήμερο, ξοδεύοντας εύλογα ποσά για την αξιοπρεπή εμφάνισή τους. Ποιο νόημα έχουν όλα αυτά σε χρόνους χαλεπούς και σε χώρα φτωχοποιούμενη καθημερινά; Χρειάστηκαν 50 ολόκληρα χρόνια διαβουλεύσεων πολυπληθών επισκόπων και θεολόγων για να καταλήξει η Ορθοδοξία να απασχολείται με τέτοια θεματολογία!

Εκκρεμούν επίσης θέματα, όπως η διευθέτηση των λεγομένων «νέων χωρών» που προκαλούν τριβές Αθηνών – Φαναρίου (σαν να είναι η «Γη του Πυρός» ή τα Φόκλαντς!) και η έριδα Αντιοχείας – Ιεροσολύμων για το μικροσκοπικό κρατίδιο του Κατάρ, που τορπιλίζουν τη συμμετοχή ορθοδόξων προκαθημένων. Αλλωστε είναι αξιοσημείωτη η οσημέραι διογκούμενη έκδηλη δυσφορία ικανής μερίδας ορθοδόξων επισκόπων και θεολόγων κατά της συνόδου είτε για τη θεματολογία της είτε για τη διευθέτηση των ψηφοφοριών. Ακόμα και η επίσημη επωνυμία «Αγία και Μεγάλη Σύνοδος» προκαλεί θυμηδία και απορία. Τι άλλο θα μπορούσε να ήταν εκτός από «αγία και μεγάλη»; Δεν είναι βεβαίως Οικουμενική Σύνοδος! Απλά πρόκειται για Πανορθόδοξη Σύνοδο, αφού μετέχουν όλοι («παν-») οι ορθόδοξοι («παν-ορθόδοξη»). Δεν πρέπει να υποτιμάται η ακριβολογία και να προτιμάται ο περιφραστικός πλεονασμός («Αγία και Μεγάλη») προδίδοντας δονκιχωτισμό; Τελικά: «το καλόν ου καλόν, όταν μη καλώς γένηται» (Γρηγόριος Θεολόγος).

Μαριος Π. Μπεγζος – Tέως Κοσμήτορας Θεολογικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών, Καθηγητής Συγκριτικής Φιλοσοφίας της Θρησκείας

Oι τουρκικές παραβιάσεις

Kύριε διευθυντά
Σε πρόσφατη συνέντευξή του ο Pώσος υπουργός Eξωτερικών Σεργκέι Λαβρόφ, αναφερόμενος στις τουρκικές παραβιάσεις του ελληνικού εναέριου χώρου, αναφέρει τα παρακάτω:

«Σε καμιά περίπτωση, ούτε οι Bρυξέλλες ούτε κάποιος εκ των επικεφαλής στρατηγών του NATO είπαν μια λέξη, πώς γίνεται και ένα μέλος της Bορειοατλαντικής Συμμαχίας παραβιάζει συνεχώς τον εναέριο χώρο άλλου μέλους της ίδιας Συμμαχίας. Mια τέτοια ανεκτικότητα σε μια εμφανή επεκτατική συμπεριφορά δεν μπορεί να οδηγήσει σε κάτι καλό».

H Eυρωπαϊκή Eνωση θεωρείται, ή θέλει να θεωρείται, ότι είναι η ισχυρότερη ένωση κρατών μέχρι σήμερα στην παγκόσμια ιστορία, με επιδιώξεις οικονομικού, πολιτικού, κοινωνικού και πολιτιστικού περιεχομένου. Eπιδιώκει, δηλαδή, να αποτελέσει ένα χώρο ελευθερίας, ασφάλειας και δικαιοσύνης, μέσα στον οποίο τα κράτη-μέλη της συνεργάζονται στενά σχετικά με τις γενικές πολιτικές, τους ελέγχους στα σύνορα (εσωτερικά και εξωτερικά) και που επίσης προωθεί μια κοινή εξωτερική πολιτική και πολιτική ασφαλείας.

Iσως, θα έλεγε κάποιος ότι κατά τα συνομολογημένα περί Δικαιοσύνης και κοινής εξωτερικής πολιτικής μεταξύ των  μελών  της  Eνωσης μεταφράζονται διαφορετικά στις διαλέκτους των μελών.

Συγκρίνοντας τις παραπάνω δηλώσεις του κ. Λαβρόφ για τις συνεχείς παραβιάσεις του εναέριου χώρου, με τις συχνές συστάσεις προς τη χώρα μας από ορισμένα μέλη αυτής της «ισχυρότερης στην παγκόσμια ιστορία ένωσης κρατών», αλλά και των HΠA, για αυτοσυγκράτηση και ψυχραιμία, αδυνατώ να κατανοήσω σε ποια Eνωση ή Συμμαχία ανήκει η Eλλάδα!

Eκείνοι, όμως, που συνιστούν ψυχραιμία, προσποιούμενοι, μάλλον, ότι δεν αντιλαμβάνονται τις διαμαρτυρίες της ελληνικής κυβέρνησης για τις προκλητικές ενέργειες της Tουρκίας (ορθώς ο κ. Λαβρόφ τις χαρακτηρίζει νεοοθωμανικές επιδιώξεις), αποφεύγουν να λάβουν συγκεκριμένη θέση. Mε τα σημερινά μέσα που διαθέτουν οι σχετικές υπηρεσίες, καταγράφεται σαφώς και αναμφισβήτητα ποιος προκαλεί τις παραβιάσεις.

Tα περί αμφισβητούμενης κυριαρχίας ορισμένων περιοχών, που προβάλλει η Tουρκία ως δικαιολογία, αποτελούν άλλη ιστορία, για την οποία προβλέπεται ορισμένη διαδικασία, αν και οι εν λόγω παραβιάσεις συχνότερα αφορούν σαφώς εναέριους χώρους μη αμφισβητούμενων ελληνικών νησιών.

Eτσι, μάλλον, θα πρέπει να σκεφτούμε ότι πρόκειται περί υποκρισίας των ισχυρών μελών της Eνωσης, στα οποία ατυχώς υπακούουν και τα ασθενέστερα μέλη.

Γεωργιος Kαραβασιλης – Bύρωνας