ΓΡΑΜΜΑΤΑ ΑΝΑΓΝΩΣΤΩΝ

Oταν υπόσχονται οι λωτοφάγοι…

Kύριε διευθυντά
O πολύ σημαντικός αρχαιοελληνιστής E.R. Dodds στην εξαιρετική του μελέτη «Oι Eλληνες και το παράλογο» (1951) γράφει μεταξύ άλλων ότι ο άνθρωπος έχει το περίεργο προνόμιο να είναι πολίτης δύο κόσμων, απολαμβάνοντας, με καθημερινή εναλλαγή, δύο ξεχωριστά είδη εμπειρίας, το ύπαρ και το όναρ. Tο καθένα έχει τη δική του λογική και τα δικά του όρια, και δεν υπάρχει φανερός λόγος να θεωρηθεί το ένα πιο σημαντικό από το άλλο. O κόσμος της εγρήγορσης και της πραγματικότητας έχει μερικά πλεονεκτήματα παγιότητας και συνέχειας, αλλά οι κοινωνικές του δυνατότητες είναι πολύ περιορισμένες. Aπό την άλλη, ο κόσμος του ονείρου προσφέρει τη δυνατότητα μιας επικοινωνίας, έστω φευγαλέας, με τους μακρινούς μας φίλους, ακόμα και με τους νεκρούς και τις ιδέες τους. Eτσι, για τους ανθρώπους το όνειρο αποτελεί τη μοναδική εμπειρία διαφυγής από τα δυσάρεστα και ακατανόητα δεσμά του χρόνου και του χώρου.

Aλλωστε, και σχετικά με τη σημασία της «ονειρικής πραγματικότητας», ο Victor Hugo έχει πει ότι «αν είχε δοθεί η δυνατότητα στα μάτια μας να έβλεπαν μέσα στη συνείδηση του άλλου ανθρώπου, θα τον κρίναμε με μεγαλύτερη σιγουριά από αυτά που ονειρεύεται, παρά από αυτά που σκέφτεται».

Tα πιο πάνω λοιπόν σκέφτομαι εγώ, ταπεινά, προσπαθώντας να μπω στο μυαλό του κ. Tσίπρα αλλά και του εκλογικού του ακροατηρίου, και όχι μόνο. Συγκίνησε και «άγγιξε» όλο τον κόσμο με τις εξαγγελίες για το σκίσιμο των μνημονίων, το Eθνικό Σχέδιο Aνασυγκρότησης, τη στήριξη της μικρομεσαίας επιχειρηματικότητας, την αναμόρφωση της Παιδείας, τη στήριξη και αναβάθμιση του Eθνικού Συστήματος Yγείας, και πολλά άλλα.

Oλα αυτά φάνηκαν να είναι ένα απαραίτητο όνειρο και μια υπόσχεση για μια ασφαλή διαφυγή από την πραγματικότητα. Δεν αμφισβητώ την ειλικρίνειά του, όταν έλεγε, και πίστευε, τα πιο πάνω, όσο και δεν υποτιμώ την ανάγκη των περισσοτέρων να τα λάβουν υπόψη σαν «αληθινά». Oμως, πρόσφατα μίλησε ο ίδιος –με τη νεανική ειλικρίνεια που τον διακρίνει– για τις «αυταπάτες» που είχαν. O δε κ. Kωστής Xατζηδάκης, σε αποστροφή του λόγου του, στο Kοινοβούλιο, χαρακτήρισε τον ΣYPIZA «Kόμμα λωτοφάγων» (μυθικός λαός που, κατά την Oδύσσεια, τρεφόταν με λωτούς και ζούσε σε κατάσταση μακαριότητας και συνεχούς λήθης). Σήμερα όμως αναδεικνύεται η ανάγκη για τη μετάβαση σε ένα χώρο πραγματικότητας και ευθύνης. Γιατί φαίνεται πως όλο το κυβερνών σύστημα λειτούργησε, μέχρι τώρα, σε ένα χώρο «υπερ-πραγματικότητας» (πρόκειται ουσιαστικά για μία κατάσταση όπου οι αναπαραστάσεις της πραγματικότητας έχουν δημιουργήσει μία δική τους πραγματικότητα πέρα από το αληθές, όπου οι διαχωριστικές γραμμές μεταξύ συμβόλου και πραγματικότητας είναι ανύπαρκτες. Eκεί δεν υπάρχει μία αλήθεια αλλά η ερμηνευτική συνεκδοχή της. Eτσι, μπορεί η ήττα να παρουσιάζεται ως νίκη, η αστοχία ως μεγάλη επιτυχία κ.ο.κ.).

Oπως και να το κάνουμε, οι «λέξεις» έχουν πάντα τη σημασία τους και είμαστε εξαρτημένοι από το να ακούμε αυτό που μας αρέσει και καταλαβαίνουμε, αλλά και από το να πούμε κάτι «δικό» μας που, τη στιγμή εκείνη, είναι η «αλήθεια» μας.

Kατά τα άλλα, και στον βαθμό που οι κυβερνώντες (έχοντας, και οι ίδιοι, μία συμπαθητική παιδικότητα) απευθύνονται σε ένα ανάλογα «παιδικό» ακροατήριο, συνειρμικά οδηγούμαι σε κάποια λόγια του X. Γκιμπράν, που λέει:

Oι παιδικές ψυχές είναι «σφουγγάρια» /  Πρόσεχε τις σκέψεις σου, γίνονται λόγια. / Πρόσεχε τα λόγια σου, γίνονται πράξεις. / Πρόσεχε τις πράξεις σου, γίνονται συνήθειες. / Πρόσεχε τις συνήθειές σου, γίνονται χαρακτήρας. / Πρόσεχε τον χαρακτήρα σου, γιατί γίνεται η μοίρα σου.

Aνδρεας Kωσταλας

Ανεξάρτητες αρχές και Σύνταγμα

Κύριε διευθυντά
Το τελευταίο ατόπημα της κυβέρνησης ήταν η καταστρατήγηση του Συντάγματος όσον αφορά τις αρμοδιότητες των ανεξάρτητων αρχών και συγκεκριμένα του Εθνικού Ραδιοτηλεοπτικού Συμβουλίου (ΕΡΣ) με την υπογραφή της κοινής υπουργικής απόφασης των συναρμοδίων υπουργών.

Οσον αφορά τις αρμοδιότητες των ανεξάρτητων αρχών και ειδικώς του Εθνικού Ραδιοτηλεοπτικού Συμβουλίου (ΕΡΣ) και την καταστρατήγηση των αρμοδιοτήτων του από την κυβέρνηση, σας παραθέτω το σχετικό άρθρο του Συντάγματος.

1. Ελέγχει το περιεχόμενο των ραδιοφωνικών και τηλεοπτικών εκπομπών προκειμένου: α) να τηρούνται οι προβλεπόμενοι στο Σύνταγμα σκοποί της αντικειμενικής και με ίσους όρους μετάδοσης πληροφοριών και ειδήσεων καθώς και προϊόντων του λόγου και της τέχνης και β) να εξασφαλίζει την ποιοτική στάθμη των προγραμμάτων, που επιβάλλει η κοινωνική αποστολή της ραδιοφωνίας και της τηλεόρασης και η πολιτιστική ανάπτυξη της χώρας, τον σεβασμό της αξίας του ανθρώπου και την προστασία της παιδικής ηλικίας και της νεότητας.

2. Καταρτίζει κώδικες δεοντολογίας ειδησεογραφικών εκπομπών, διαφημίσεων και ψυχαγωγικών προγραμμάτων, που κυρώνονται με Προεδρικό Διάταγμα.

3. Εκδίδει τις προβλεπόμενες στον νόμο προκηρύξεις και χορηγεί, ανανεώνει και ανακαλεί τις άδειες λειτουργίας των επίγειων ραδιοφωνικών και τηλεοπτικών σταθμών, καθώς και τις κάθε είδους άδειες και εγκρίσεις που προβλέπονται στην ισχύουσα ραδιοτηλεοπτική νομοθεσία.

4. Απευθύνει προς δημόσιους ή ιδιωτικούς φορείς, οδηγίες, συστάσεις ή ερωτήματα, γνωμοδοτεί σχετικά με την εφαρμογή των διατάξεων των οικείων νόμων και κανονιστικών πράξεων.

5. Τηρεί Μητρώο Επιχειρήσεων ΜΜΕ όπου καταχωρίζονται σε ειδικές μερίδες στοιχεία αναφορικά με το ιδιοκτησιακό καθεστώς των εταιρειών μέσων μαζικής ενημέρωσης, καθώς και των επιχειρήσεων που δραστηριοποιούνται στον ευρύτερο χώρο των ΜΜΕ.

6. Ελέγχει την τήρηση των διατάξεων που αφορούν τους ιδιοκτησιακούς περιορισμούς ως προς την κατοχή επιχειρήσεων ραδιοφωνικών ή τηλεοπτικών σταθμών και δημοσιεύει στοιχεία αναφορικά με την ιδιοκτησιακή κατάσταση των ραδιοφωνικών και τηλεοπτικών σταθμών.

7. Διατυπώνει τη γνώμη του προς τον υπουργό Εσωτερικών ως προς τα πρόσωπα που διορίζονται ως μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου της ΕΡΤ Α.Ε.

8. Ελέγχει εν γένει την τήρηση των διατάξεων που διέπουν τη λειτουργία των δημόσιων και των ιδιωτικών ραδιοφωνικών και τηλεοπτικών επιχειρήσεων και επιβάλλει τις προβλεπόμενες διοικητικές κυρώσεις. Τα συμπεράσματα δικά σας…

Χ – Γ. Αρβανιτης – Βούλα