ΓΡΑΜΜΑΤΑ ΑΝΑΓΝΩΣΤΩΝ

Οι λαϊκιστές και ο μανδύας τους

Κύριε διευθυντά
Την ετικέτα «λαϊκισμός» δεν τη χρησιμοποιούμε για να αυτοχαρακτηριστούμε, αλλά για να χαρακτηρίσουμε αρνητικά άλλους. Ο λαϊκισμός σχετίζεται με τον ερασιτεχνισμό και τη μη επαγγελματική συμπεριφορά, με βασικό στόχο την προσοχή των ΜΜΕ και τη λαϊκή στήριξη. Οι οικονομολόγοι μάλιστα κατανοούν τον λαϊκισμό ως ένα είδος ανεύθυνης οικονομικής πολιτικής. Για την επίτευξη του σκοπού τους οι λαϊκιστές καταπατούν ενδυματολογικούς κώδικες και τρόπους έκφρασης, και συγχρόνως παρουσιάζονται όχι μόνο διαφορετικοί και καινοτόμοι(!), αλλά και ως θαρραλέοι ηγέτες που υπερασπίζονται τον λαό σε αντίθεση με την ελίτ και γενικότερα το κάθε μορφής κατεστημένο. Ολες οι μορφές λαϊκισμού περιλαμβάνουν κάποιο είδος επίκλησης του λαού και καταγγελίας της ελίτ και χρησιμοποιούν έννοιες από άλλες ιδεολογίες. Σε γενικές γραμμές, οι περισσότεροι αριστεροί λαϊκιστές συνδυάζουν τον λαϊκισμό με κάποια μορφή σοσιαλισμού, ενώ οι δεξιοί λαϊκιστές τείνουν να τον συνδυάζουν με κάποιον τύπο εθνικισμού. Οπως είναι γνωστό, η δημοκρατία (χωρίς επίθετα) ορίζεται ως ο συνδυασμός της λαϊκής κυριαρχίας και του κανόνα της πλειοψηφίας.

Ιδιαίτερα, τα φιλελεύθερα δημοκρατικά καθεστώτα είναι δομημένα γύρω από δύο ξεχωριστούς και ανεξάρτητους πυλώνες: τη δημόσια αντιπαράθεση και την πολιτική συμμετοχή. Επιπλέον, για να εξασφαλιστεί η βελτιστοποίησή τους απαιτείται ένα σύνολο θεσμικών εγγυήσεων για την ελευθερία έκφρασης, το δικαίωμα ψήφου, τις εναλλακτικές πηγές πληροφόρησης κ.ά.

Οι λαϊκιστές, επικαλούμενοι την αρχή της λαϊκής κυριαρχίας, επικρίνουν τους ανεξάρτητους θεσμούς. Μεταξύ των θεσμών που γίνονται περισσότερο στόχος τους είναι η Δικαιοσύνη και τα ΜΜΕ…

Οι λαϊκιστικές δυνάμεις δείχνουν ιδιαίτερη προτίμηση προς τη φορτισμένη ρητορική, τις ανεύθυνες δηλώσεις, αναμεμειγμένες με αναλήθειες, και τις θεωρίες συνωμοσίας. Ο λαϊκισμός, προϊόν της οικονομικής ύφεσης και της διαφθοράς, για να αντιμετωπιστεί πρέπει να κυριαρχήσει ο καθαρός πολιτικός λόγος, η αποδοχή των παραλείψεων του παρελθόντος, ο ανοικτός διάλογος και η συνεχής και αξιόπιστη πληροφόρηση του πολίτη. Αν οι πολίτες της χώρας μας γνωρίζουν το πρόσωπο του λαϊκισμού, ας απαιτήσουν με τη στάση τους την αντικατάστασή του με εκείνο της πραγματικής δημοκρατίας.

Χρηστος Β. Μασσαλας, Oμ. καθηγητής πρ. πρύτανης του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων