ΓΡΑΜΜΑΤΑ ΑΝΑΓΝΩΣΤΩΝ

Ο Φουτ, ο Ευκλείδης και το μανιφέστο…

Κύριε διευθυντά
Στο φύλλο της 3ης Νοεμβρίου ο «Φαληρέας» Στέφανος Κασιμάτης με την ευκαιρία της αναφοράς του Ευκλείδη Τσακαλώτου, υπό την ιδιότητά του ως βουλευτή της Αριστεράς και όχι ως υπουργού (όπως ο ίδιος ανέφερε), σε μία «φυματική σαρανταποδαρούσα» και σε «μία κυβέρνηση που έχει συγκεκριμένη στρατηγική»(!!!), θυμήθηκε τον Μάικλ Φουτ, αρχηγό του κόμματος των Εργατικών. Σύμφωνα με τον Στ. Κασιμάτη τέτοιου είδους «εκτεταμένες, αστείες μεταφορές (όπως αυτή του Ευ. Τσακαλώτου) ήταν το σήμα κατατεθέν του ύφους που έκανε γνωστό τον Μάικλ Φουτ στα νιάτα του, τη δεκαετία του 1960». Με την ευκαιρία όμως αυτή ο Φαληρέας αναφέρεται και στο προεκλογικό μανιφέστο του κόμματος των Εργατικών, υπό την ηγεσία του Φουτ, στις εκλογές του 1983, που χαρακτηρίσθηκε «το μακρύτερο σημείωμα αυτόχειρα στην Ιστορία». Ανέσυρα το μανιφέστο αυτό του 1983 και παραθέτω από την παράγραφο με τίτλο «Βρετανία και Κοινή Αγορά»: «Σύμφωνα με τη γεωγραφία και την ιστορία η Βρετανία είναι μέρος της Ευρώπης και οι Εργατικοί θέλουν να βλέπουν την Ευρώπη να είναι ασφαλής και να ευημερεί. Αλλά η Ευρωπαϊκή Οικονομική Κοινότητα, η οποία δεν περιλαμβάνει ακόμη ολόκληρη τη Δυτική Ευρώπη, δεν σχεδιάστηκε για να ταιριάζει σε εμάς και από την εμπειρία μας –όσο είμαστε μέλος αυτής– διαπιστώνουμε ότι δύσκολα αντιμετωπίζουμε τα προβλήματά μας στην οικονομία και στη βιομηχανία. Μερικές φορές μάλιστα μας αποδυνάμωσε στο να επιτύχουμε τους στόχους της διεθνούς πολιτικής των Εργατικών. Η επόμενη κυβέρνηση των Εργατικών, που έχει δεσμευθεί για ριζοσπαστικές, σοσιαλιστικές πολιτικές για την αναζωογόνηση της βρετανικής οικονομίας, θεωρεί την παραμονή (στην ΕΟΚ) ως το σοβαρότερο εμπόδιο για την εκπλήρωση αυτών των πολιτικών … Για όλους αυτούς τους λόγους, η αποχώρηση της Βρετανίας από την Κοινότητα είναι η σωστή πολιτική για τη Βρετανία και είναι καλό να ολοκληρωθεί κατά τη διάρκεια της (επόμενης) κοινοβουλευτικής περιόδου. Αυτή είναι η δέσμευσή μας. Αλλά δεσμευόμαστε επίσης να επιτύχουμε την αποχώρηση με φιλικό και μεθοδικό τρόπο, έτσι ώστε να μη ζημιώσουμε την απασχόληση ή την προοπτική της πολιτικής και οικονομικής συνεργασίας με ολόκληρη την Ευρώπη… Πράγματι, πιστεύουμε ότι η αποχώρησή μας (από την ΕΟΚ) θα μας επιτρέψει να ακολουθήσουμε μια πιο δυναμική και θετική διεθνή πολιτική… Θα χρειαστεί να υπάρξει μια περίοδος μετάβασης, ώστε αφενός να εξασφαλιστεί η ελάχιστη αποδιοργάνωση και αφετέρου να τεθούν σε ισχύ οι τυχόν νέες συμφωνίες που θα κάνουμε με την Κοινότητα…».

Στις εκλογές του 1983 οι Εργατικοί εξαιτίας της θέσεώς τους για τη σχέση της Βρετανίας με την Ευρώπη, αλλά και εξαιτίας όσων εν γένει ανέφεραν στο ως άνω μανιφέστο, έχασαν τις εκλογές με τη μεγαλύτερη διαφορά που έχουν χάσει σε εκλογές από τους Συντηρητικούς μετά τον πόλεμο και μάλιστα αναγκάστηκαν τότε να αλλάξουν πολιτική θέση τους επί του θέματος. Το τι συμβαίνει 34 χρόνια αργότερα το βλέπουμε και το αν τα πράγματα θα ήταν διαφορετικά σήμερα, εάν αυτό είχε συμβεί τότε, δύσκολο να το φανταστούμε.

Αλλά για να επανέλθουμε, μπορεί ο Μάικλ Φουτ και ο Ευκλείδης Τσακαλώτος να έχουν κάποιες ομοιότητες, η διαφορά όμως μεταξύ του κόμματος του οποίου αρχηγός ήταν ο Μάικλ Φουτ και του κόμματος του οποίου στέλεχος είναι ο Ευκλείδης Τσακαλώτος έχει ενδιαφέρον: το πρώτο, οι Εργατικοί της Βρετανίας, είχαν μανιφέστο και κρίθηκαν για αυτό, ενώ το δεύτερο, ο ΣΥΡΙΖΑ, ουσιαστικά δεν έχει, και δεν θέλει να έχει για να μοιάζει με την ελληνική κοινωνία που δεν έχει ταυτότητα. Αντί η κυβέρνηση και ο ΣΥΡΙΖΑ να προσπαθούν να καθοδηγήσουν την κοινωνία με βάση κάποιο συγκεκριμένο «μανιφέστο» και εν συνεχεία να κριθούν στις εκλογές, διατηρούνται, εκμεταλλευόμενοι την έλλειψη ταυτότητας της κοινωνίας, με στόχο ασαφή, άγνωστο, εξαρτώμενο από επερχόμενες εξελίξεις, που δεν μπορούν ή/και δεν επιχειρούν με ορθολογικό τρόπο να επηρεάσουν, αλλά ίσως ακόμα και να προβλέψουν. Αυτό είναι προφανώς επικίνδυνο.

Κωνσταντινος Λιβανιος, Αθήνα