ΓΡΑΜΜΑΤΑ ΑΝΑΓΝΩΣΤΩΝ

Περί λιμένων και προβλημάτων

peri-limenon-amp-nbsp-kai-provlimaton-2336126

Κύριε διευθυντά
Σε άρθρο του συντάκτη σας Ηλία Μπέλλου στο φύλλο της «Καθημερινής» της 26ης Αυγούστου, με τίτλο «Προβλήματα στα λιμάνια 77 νησιών», αναφέρονται στοιχεία και δεδομένα τα οποία διαμορφώνουν μια εικόνα αδράνειας από τις υπηρεσίες του υπουργείου Ναυτιλίας το προηγούμενο διάστημα, η οποία δεν ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα.

Στο άρθρο του ο κ. Μπέλλος, αναφερόμενος στην ανάγκη αξιοποίησης πόρων για λιμενικά έργα, γράφει ότι, σύμφωνα με κυβερνητικές πηγές, «από το ΠΔΕ, το ΕΣΠΑ 2014-2020 και το Ταμείο Εσωτερικής Ασφάλειας, αλλά και άλλες πηγές, υπάρχει χρηματοδοτική στήριξη για τις διάφορες δράσεις, συμπεριλαμβανομένων των λιμενικών υποδομών, που υπερβαίνει το ένα δισεκατομμύριο ευρώ», τα οποία «λιμνάζουν χωρίς να αξιοποιούνται», και για τα οποία «η απορρόφηση μέχρι τα μέσα του 2019 ήταν μόλις περί τα 30 εκατομμύρια».

Σε άλλο σημείο αναφέρει ότι «στο τρέχον πρόγραμμα, διαθέσιμα στο υπουργείο ήταν περίπου 600 εκατ. ευρώ» και επιχειρώντας, προφανώς, να αποδείξει τη χαμηλή απορρόφηση, αναφερόμενος σε επιστολή μου, γράφει: «Ενδεικτικό είναι, ωστόσο, ότι το υπουργείο κατόρθωσε να απορροφήσει λιγότερα από 30 εκατ., όπως αναφέρει το ίδιο στην απαντητική επιστολή του (Φεβρουάριος 2019) προς την ΠΕΠΕΝ: “Αξίζει να σημειωθεί ότι την τετραετία (2015-2018) συμπεριελήφθησαν στο ΠΔΕ της ΓΓΛΛΠΝΕ λιμενικά έργα αξίας 29.484.021,39 ευρώ”».
Κύριε διευθυντά, τα στοιχεία που παρατίθενται είτε είναι ανακριβή είτε συγχέονται κατά τρόπο που δίνουν αρνητική εικόνα περί τα έργα σε λιμενικές υποδομές κατά το διάστημα 2015-2019 (Ιούνιος).

Προς αποκατάσταση της αλήθειας διευκρινίζονται τα ακόλουθα:

Στο υπουργείο Ναυτιλίας δεν ήταν ποτέ διαθέσιμοι πόροι 600 εκατ. ευρώ, πολύ περισσότερο πόροι αξίας 1 δισ. ευρώ, οι οποίοι μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν για λιμενικά έργα.

Προφανώς το δημοσίευμα αναφέρεται στον συνολικό σχεδιασμό συγχρηματοδοτούμενων δράσεων για άλλους τομείς αρμοδιότητας του υπουργείου Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής, προϋπολογισμού περίπου 600 εκατ. ευρώ, και που, μεταξύ άλλων, αφορά:

– Την ενίσχυση του Λιμενικού Σώματος με σύγχρονα επιχειρησιακά μέσα και εξοπλισμό (ενδεικτικά: περιπολικά σκάφη, οχήματα, τηλεπικοινωνιακή υποδομή κ.ά.).

– Την υποστήριξη της δημόσιας ναυτικής εκπαίδευσης και την ενίσχυση των Ακαδημιών Εμπορικού Ναυτικού.

– Τη διευκόλυνση των επιχειρήσεων και την ανάπτυξη πληροφοριακών συστημάτων και εργαλείων υποστήριξης λειτουργιών που εξυπηρετούν την επιχειρηματικότητα και την απλοποίηση του επιχειρηματικού περιβάλλοντος στον χώρο της ναυτιλίας (ενδεικτικά: Εθνική Ενιαία Ναυτιλιακή Θυρίδα).

Για κάθε μία από τις παραπάνω δράσεις, οι υπηρεσίες του υπουργείου Ναυτιλίας επί κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ εργάστηκαν μεθοδικά και συνεργάστηκαν με όλες τις αρμόδιες εθνικές και ευρωπαϊκές αρχές, προκειμένου να αξιοποιηθούν όλες οι διαθέσιμες πηγές χρηματοδότησης.

Για την πληρότητα της ενημέρωσής σας, το Ταμείο Εσωτερικής Ασφάλειας δεν χρηματοδοτεί έργα για λιμενικές υποδομές.

Τα λιμενικά έργα αξίας 29.484.021,39 ευρώ, τα οποία εμφανίζονται στο άρθρο του συντάκτη σας ως οι «μοναδικές» χρηματοδοτήσεις λιμενικών έργων, αφορούν μόνο στο Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων (ΠΔΕ) της Γενικής Γραμματείας Λιμένων, το οποίο ήταν αυξημένο σε σχέση με την πριν από το 2015 περίοδο και το οποίο κάλυψε ανάγκες των Οργανισμών Λιμένα που στο παρελθόν δεν καλύπτονταν (βλέπε λιμένες Σαμοθράκης), και ιδιαίτερα το 2018 σχεδόν τετραπλασιάστηκε, καλύπτοντας το σύνολο σχεδόν των αιτημάτων χρηματοδότησης.

Το ΠΔΕ του υπουργείου Ναυτιλίας δεν είναι το μόνο που χρηματοδοτεί έργα σε λιμένες, αφού υπήρξαν σημαντικές χρηματοδοτήσεις και από το ΠΔΕ άλλων υπουργείων (π.χ. Σίγρι 13,9 εκατ. ευρώ, λιμένας Αθηνιού Θήρας 8,4 εκατ. ευρώ και άλλα), και από ιδίους πόρους των Περιφερειών (π.χ. μόλις πριν από λίγες ημέρες εγκαινιάστηκε το έργο της επέκτασης και διαμόρφωσης του μώλου στη Σκάλα Αγκιστρίου, προϋπολογισμού 2.215.000 ευρώ).

Σε συγχρηματοδοτούμενα προγράμματα μόνο για λιμενικές υποδομές έχουν ενταχθεί έργα περίπου 236 εκατ. ευρώ, χωρίς να υπολογίζονται σε αυτά σύνθετα έργα και έργα τα οποία χρηματοδοτούν οι φορείς διαχείρισης.

Με πρωτοβουλία της κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ θεσπίστηκαν τα Αναπτυξιακά Προγράμματα Ειδικού Σκοπού  Β. Αιγαίου και Νοτίου Αιγαίου, μέσω των οποίων υλοποιούνται έργα που αφορούν παρεμβάσεις συνολικού ύψους 179 εκατομμυρίων ευρώ. Μέσα από αυτήν τη διαδικασία εξασφαλίστηκε η χρηματοδότηση για 16 έργα λιμενικών υποδομών στο Ν. Αιγαίο, προϋπολογισμού 14,6 εκατ. ευρώ.

Σχεδιάστηκε και εκδόθηκε το 2018 πρόσκληση στα πλαίσια του προγράμματος ΦΙΛΟΔΗΜΟΣ ΙΙ του υπ. Εσωτερικών, για τη χρηματοδότηση των Δημοτικών Λιμενικών Ταμείων για τη σύνταξη/επικαιροποίηση τεχνικών μελετών με συνολικό προϋπολογισμό προγράμματος τα 20 εκατ. ευρώ.
Ενόψει της νέας προγραμματικής περιόδου 2021-2027, το υπουργείο Ναυτιλίας, σε συνεργασία με τους φορείς διαχείρισης, κατέγραψε, αξιολόγησε, ιεράρχησε, συνέταξε τα σχετικά τεχνικά δελτία και απέστειλε προς το συναρμόδιο υπουργείο Ανάπτυξης προτάσεις μελετών προς χρηματοδότηση, συνολικού προϋπολογισμού 12,8 εκατ. ευρώ, για την προετοιμασία και ωρίμανση σκόπιμων και επιλέξιμων  έργων υποδομής σε λιμάνια, που δύναται να συγχρηματοδοτηθούν από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης και το Ταμείο Συνοχής την προγραμματική περίοδο 2021-2027.
Η παράθεση των ανωτέρων στοιχείων δίνει μια πλήρη και ακριβή εικόνα της πραγματικής κατάστασης στον αναγνώστη. Σχετικά με άλλες πρωτοβουλίες και ενέργειες θεσμικού χαρακτήρα, οι οποίες βοήθησαν σημαντικά τη λειτουργία των λιμανιών το διάστημα 2015-2019, αλλά και για τις ευθύνες των πριν από το 2014 κυβερνήσεων, έχουν υπάρξει αναλυτικές αναφορές σε άρθρα και ανακοινώσεις.

Χρηστος Λαμπριδης, Πρώην γενικός γραμματέας Λιμένων, Λιμενικής Πολιτικής και Ναυτιλιακών Επενδύσεων

Απάντηση

Διαβάσαμε με προσοχή και ενδιαφέρον την επιστολή του πρώην γενικού γραμματέα Λιμένων, αλλά σε κανένα σημείο δεν διαπιστώσαμε πώς ακριβώς και με ποια αποτελεσματικότητα ανταποκρίθηκε το υπουργείο Ναυτιλίας και οι αρμόδιες υπηρεσίες του στις μεγάλες ανάγκες για έργα σε 77 λιμάνια που υπέδειξε η επιστολή της ΠΕΠΕΝ, και ειδικά στη Σαμοθράκη, όπου έλαβαν χώρα ανεκδιήγητες καταστάσεις στο αποκορύφωμα της τουριστικής σεζόν εξαιτίας ολιγωριών της πολιτείας και των φορέων της. Πολλώ δε μάλλον που υπό την εποπτεία του παρήλθαν σχεδόν πέντε ολόκληρα χρόνια. Η δε συζήτηση για το ύψος των διαθέσιμων κονδυλίων (για την ακρίβεια των στοιχείων των οποίων παραθέσαμε, επιμένουμε) είναι μάλλον παραπλανητική, δεδομένης της δυνατότητας ένταξης περισσότερων έργων στο ΠΔΕ και στα κοινοτικά προγράμματα (η υλοποίησή τους είναι μια άλλη συζήτηση), αλλά και για την αξιοποίηση παραχωρήσεων ή συμπράξεων ιδιωτικού και δημόσιου τομέα που με μεθοδικό τρόπο απέφυγαν τόσο η κυβέρνηση όσο και ο ίδιος προσωπικά.

Ηλιας Γ. Μπελλος