ΓΡΑΜΜΑΤΑ ΑΝΑΓΝΩΣΤΩΝ

Μα, ούτε ένας (έστω ταπεινός) δρόμος με το όνομα του Ανδρέα Σενιέ στην Αθήνα;

ma-oyte-enas-esto-tapeinos-dromos-me-to-onoma-toy-andrea-senie-stin-athina-2380832

Κύριε διευθυντά
Ανατρέχοντας στα οδωνυμικά της Αθήνας διαπιστώνουμε με έκπληξη ότι δεν υπάρχει οδός με το όνομα του Ανδρέα Σενιέ, Γάλλου λυρικού ποιητή ελληνικής καταγωγής, κορυφαίας μορφής των γαλλικών γραμμάτων.

Ο Andre Chenier (1762 – 1794), γιος του Λουδοβίκου και της Ελληνίδας Ελισάβετ Λομάκα. Γεννήθηκε στη συνοικία Γαλατά της Κωνσταντινούπολης, με θέα τον Βόσπορο. Σπούδασε στο Κολλέγιο της Ναβάρας, διετέλεσε γραμματέας της Γαλλικής Πρεσβείας στο Λονδίνο και, σε νεαρή ηλικία, βρήκε τραγικό θάνατο στη λαιμητόμο (25-7-1794), στην τυραννική περίοδο του Ροβεσπιέρου, δύο ημέρες πριν από την πτώση του.

Στο μικρό μοναστηριακό κοιμητήριο Picpus του Παρισιού, κοντά στον τάφο του La Fayette, σε μαρμάρινη στήλη, μια δυσανάγνωστη, λόγω του χρόνου, επιγραφή αναφέρει: «Ανδρέας Σενιέ. Υιός της Ελλάδος και της Γαλλίας, 1762 – 1794. Υπηρέτησε τας Μούσας. Ηγάπησε την σοφίαν. Απέθανε διά την αλήθειαν», ενώ ο Ρώσος ποιητής Αλεξάντρ Πούσκιν, σε ποίημά του, προσφέρει επιτάφια άνθη στο μνήμα του.

Μελετώντας τους Ελληνες κλασικούς, αγάπησε την ελληνική αρχαιότητα, η οποία επέδρασε καθοριστικά στην πλούσια ποιητική του παραγωγή: βουκολικά, ελεγείες, επιγράμματα, ερωτικά ποιήματα, επιστολές, ύμνους, ωδές και ιάμβους· τους  τελευταίους συνέθεσε στη φυλακή του Αγίου Λαζάρου (βλ. Νικολάου Τσάγκα, Αρχαίαι ελληνικαί επιδράσεις επί το έργον του Andre Chenier, διδακτορική διατριβή, Αθήναι 1975).

Ο Γεώργιος Δροσίνης στα «Σκόρπια φύλλα της ζωής μου» (H΄ σ. 384 – 386: «Η μητέρα του Σενιέ») αναφέρει ότι, το 1920, όταν υπηρετούσε στο υπουργείο Παιδείας, ο νομπελίστας Γάλλος πεζογράφος Ανατόλ Φρανς είχε προτείνει στον πρωθυπουργό Ελευθέριο Βενιζέλο –για τη σύσφιγξη των πνευματικών σχέσεων Ελλάδας και Γαλλίας– να στηθεί στον πρόδομο της Σιναίας Ακαδημίας –η Ακαδημία Αθηνών δεν είχε ακόμη ιδρυθεί– η προτομή του Σενιέ, με κοινό έρανο στην Ελλάδα και στη Γαλλία και με πρότυπο προτομής του Γάλλου γλύπτη Bourdelle.

Στην ελληνογαλλική επιτροπή που συγκροτήθηκε, συμμετείχε και ο Δροσίνης. Δυστυχώς, όμως, το έργο δεν προχώρησε, λόγω παραίτησης της Κυβέρνησης Βενιζέλου και της επανόδου του Βασιλέως Κωνσταντίνου, που προκάλεσε την οργή και την εχθρότητα της Γαλλικής Δημοκρατίας.

Αναστασιος Αγγ. Στεφος, δ.φ., Ειδικός Γραμματέας της Πανελλήνιας Ενωσης Φιλολόγων