ΓΡΑΜΜΑΤΑ ΑΝΑΓΝΩΣΤΩΝ

Ο ευπατρίδης Διονύσιος, πρώτος επίσκοπος Αθηνών, η Δάμαρις και ο λόγος του Αποστόλου των Εθνών

Aπό τις συγκλονιστικότερες μεταστροφές των αιώνων όταν ο Σαούλ (Σαύλος) σκηνοποιός στο επάγγελμα αλλά ευρυμαθής, λυσσώδης διώκτης των χριστιανών, ύστερα από θεϊκή παρέμβαση, φωτίστηκε, κατέστη πλήρης πνεύματος Αγίου ξεκινώντας το ιεραποστολικό έργο του ο «υπέρ πάντας τους άλλους Αποστόλους  κοπιάσας». Τα βήματά του τον έφεραν και στην Αθήνα όπου κήρυξε τον θείο λόγο στον βράχο του Αρείου Πάγου. Πώς σκιαγραφείται από μελετητές-ερμηνευτές των ιερών κειμένων; Κρίσις και αντίληψις ισχυρά, καρδία πυρίνη, θέλησις χαλυβδίνη, ετοιμότης και ευστροφία, οργανωτική ικανότης σπανία.  Επάνω, νωπογραφία στον τρούλο του ναού Αγίου Παύλου στην Μπολόνια της Ιταλίας με θέμα την επίσκεψη του Αποστόλου των Εθνών (η μορφή του κυριαρχεί στο κέντρο) στην Αθήνα (φωτ. shutterstock).

Κύριε διευθυντά
Στην περιοχή της Ακροπόλεως, η οδός που αρχίζει από τη λεωφόρο Αμαλίας, έναντι των στύλων του Ολυμπίου Διός, και φτάνει ώς τον λόφο των Νυμφών, στο Θησείο, φέρει το όνομα του Διονυσίου Αρεοπαγίτου, που έζησε, στην πόλη της Παλλάδος, τον 1ο μ.Χ. αιώνα. Ο Διονύσιος, από ευγενή και εύπορη οικογένεια των Αθηνών, ήταν μέλος του Αρείου Πάγου, ανώτατου ποινικού δικαστηρίου της αθηναϊκής πολιτείας, διατελέσας και πρόεδρός του, ένεκα της αρετής και της παιδείας του. «Των ευπατριδών ευκλεέστατος και της Αρειοπαγίτιδος Βουλής εξοχώτατος», Μιχ. Σύγγελος, Εγκώμ. Διον. Αρεοπ.

Το 52 μ.Χ. επισκέφθηκε την Αθήνα, «κατείδωλον ούσαν», ο Απόστολος Παύλος και κήρυξε τον θείο λόγο στον βράχο του Αρείου Πάγου, στη δυτική πλευρά της Ακροπόλεως: «Ανδρες Αθηναίοι … διερχόμενος και αναθεωρών τα σεβάσματα υμών, εύρον και βωμόν εν ω επεγέγραπτο Αγνώστω Θεώ. Ον ουν αγνοούντες ευσεβείτε, τούτον εγώ καταγγέλλω υμίν … εν αυτώ γαρ ζώμεν και κινούμεθα και εσμέν…» (Πράξεις Αποστόλων, 17, 31-34). [Πίνακας Γερμανού ζωγράφου, απεικονίζων τη διδασκαλία του Παύλου, κοσμεί μία αίθουσα του δημαρχείου Αθηνών.]

Ο Διονύσιος πίστευσε πρώτος στο κήρυγμα του Παύλου –μαζί με τη Δάμαρη, την πρώτη γυναίκα–, έγινε χριστιανός, πρώτος επίσκοπος των Αθηνών και πολιούχος της πόλης. Ο Διονύσιος μαρτύρησε επί Δομιτιανού το 95 μ.Χ., με θάνατο διά πυράς, και η μνήμη του εορτάζεται την 3η Οκτωβρίου, θεωρούμενος άγιος της Δικαιοσύνης και προστάτης των δικαστικών λειτουργών.

Με το όνομα του Διονυσίου φέρονται τα ακόλουθα θεολογικά συγγράμματα: «Περί θείων ονομάτων», «Περί μυστικής Θεολογίας», «Περί ουρανίας ιεραρχίας», «Περί εκκλησιαστικής ιεραρχίας».

Η οικία του Διονυσίου ήταν κάτω από τον βράχο του Αρείου Πάγου, κοντά στο άντρο των Ερινύων, εκεί όπου αργότερα ανεγέρθηκε ναός του Αγίου Διονυσίου, ο οποίος καταστράφηκε ολοσχερώς από φοβερό σεισμό τον 17ο αιώνα (βλ. Δ. Καμπούρογλου, Ιστορία των Αθηνών, τ. Α΄). Νέος, μικρός ναός εγκαινιάσθηκε το 1886, ενώ ο σύγχρονος μεγαλοπρεπής ναός στην οδό Σκουφά, στο Κολωνάκι, θεμελιώθηκε το 1900 και εγκαινιάστηκε το 1936 από τον Αρχιεπίσκοπο Αθηνών Χρυσόστομο Παπαδόπουλο. Ειρήσθω εν παρόδω, κάθε χρόνο στις 29 Ιουνίου, εορτή του Αποστόλου Παύλου, τελείται θεία λειτουργία στον βράχο του Αρείου Πάγου, σε ανάμνηση της διδασκαλίας του Αποστόλου των Εθνών.