ΓΡΑΜΜΑΤΑ ΑΝΑΓΝΩΣΤΩΝ

Μην έχεις στρες, θα σε κάνω εγώ κάτι κεφτεδάκια και μετά θα πέσω με τα μούτρα στο twitter

min-echeis-stres-tha-se-kano-ego-kati-keftedakia-kai-meta-tha-peso-me-ta-moytra-sto-twitter-561278884

Κύριε διευθυντά

Ο εκ Νέας Υόρκης επιστολογράφος Φ. Σταυρόπουλος ορθώς επισημαίνει ότι «Πολλή κουβέντα γίνεται τελευταία για τη χρήση ξένων λέξεων» («Κ», 18/2/21). Οπως παίρνουν οι άλλοι δικές μας, γιατί θεωρείται υποτιμητικό να παίρνουμε «αλλότριες» λέξεις; Ο Γ. Μπαμπινιώτης προτείνει στην Ακαδημία, αντί του χρηστικού λεξικού να ετοιμάσει ένα λεξικό ξένων λέξεων. Αν εννοεί ένα ετυμολογικό – ερμηνευτικό λεξικό ξένων όρων, lockdown, facebook, twitter, η πρόταση έχει ενδιαφέρον. Αν εννοεί πως πρέπει να τις αντικαταστήσουμε με ελληνικές λέξεις από την πλούσια παρακαταθήκη της αρχαίας, δεν έχει νόημα. Ηδη έχουν ενσωματωθεί χιλιάδες ξένες λέξεις: στρες, σορτς, σουτιέν, γκολ, σταρ, μις, τρακτέρ, ασανσέρ, παπούτσι, παντελόνι, γραβάτα, κάλτσα κ.λπ. Ολες αυτές θα τις αντικαταστήσουμε με ελληνικές; Αυτό είναι μάλλον ανέφικτο. Ας αφήσουμε τον «σοφό λαό» να κρατήσει όσες χρειάζεται. Είναι χρήσιμη η παρουσία των φιλολόγων και των γλωσσολόγων. Δουλειά τους είναι να μελετούν τη γλώσσα που χρησιμοποιούν οι Ελληνες στις διάφορες μορφές της, επιστήμονες, λογοτέχνες και λαϊκοί σε διάφορες περιοχές εντός και εκτός της επικράτειας. Θεσμικός ρόλος των γλωσσολόγων είναι να αποκαλύπτουν τους κανόνες «ορθής χρήσης» και να τους διατυπώνουν. Η αναγκαστική επιβολή ορισμένου τύπου μπορεί να οδηγήσει σε ασφυκτικό κλοιό τη γλώσσα. Οι νότιοι λένε: «Να σου ετοιμάσω κεφτεδάκια», πιο παλιά στην Αττική έλεγαν «τα παιδία παίζει». Οι βόρειοι λένε: «Να σε κάνω κεφτεδάκια;» και όλοι τώρα λέμε «Τα παιδιά παίζουν». Είναι όλα σωστά, εφόσον τα χρησιμοποιεί ικανός αριθμός κατοίκων μιας περιοχής. Το πρόβλημα παρουσιάζεται σε όλο το μεγαλείο του στη «Βαβυλωνία» του Δ. Βυζάντιου. Η κατά παραγγελία αναγκαστική χρήση ενός γλωσσικού τύπου οδηγεί τη γλώσσα σε ατροφία και μπορεί να οδηγήσει σε πολύ δυσάρεστες καταστάσεις. Στις αρχές του 20ού αι. είχαμε στο κλεινόν άστυ τα Oρεστειακά και Ευαγγελικά με δεκάδες νεκρούς. Τα «αθεϊκά» στον Βόλο, ευτυχώς χωρίς νεκρούς, αλλά με ψαλιδισμένες καριέρες. Ποιος ο λόγος να ξοδέψουμε χρήμα και φαιά ουσία για να μεταφράσουμε τις οικείες λέξεις μπικίνι, κιλότα, μούσι, κορδόνι κ.λπ.;