ΓΡΑΜΜΑΤΑ ΑΝΑΓΝΩΣΤΩΝ

Δυνατόν γενέσθαι και δέον γενέσθαι

Κύριε διευθυντά
Κάποτε διδαχθήκαμε ότι τα λήγοντα εις -τέος ρηματικά επίθετα έχουν τη σημασία του «δέον γενέσθαι», αυτού που πρέπει να γίνει, π.χ. επιστρεπτέα προκαταβολή, απορριπτέος ή επανεξεταστέος μαθητής κ.ο.κ. Επίσης, ότι τα λήγοντα εις -τος έχουν τη σημασία του «δυνατόν γενέσθαι», αυτού που μπορεί, επιτρέπεται να γίνει. Π.χ. αποδεκτά προς εγγραφήν στο σχολείο παιδιά είναι όσα έχουν συμπληρώσει ορισμένη ηλικία (και έχουν εμβολιασθεί όπως προβλέπεται), κάποια συμπεριφορά είναι επιτρεπτή κ.ο.κ. Οταν τίθενται όρια, αυτά αφορούν το επιτρεπτό ανώτατο ή κατώτατο όριο για την αρχική συμμετοχή στη διαδικασία ή στην τελική επιτυχία σε αυτή. Π.χ. σε διαγωνισμούς προσλήψεως υπαλλήλων ή αναθέσεως έργων του Δημοσίου οι υποψήφιοι πρέπει να πληρούν ορισμένους όρους, για να συμμετάσχουν και να καταλάβουν μιαν ορισμένη θέση. Για να κερδίσουν μια θέση ή μια ανάθεση, δεν υπάρχουν προσληπτέοι ή επιλεκτέοι, υπάρχουν επιλέξιμοι για συμμετοχή και επιτυχόντες. Συνεπώς, στις εισαγωγικές εξετάσεις αποδεκτοί για συμμετοχή είναι οι απόφοιτοι της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης, επιλέξιμοι για εισαγωγή είναι οι συγκεντρώσαντες στις εξετάσεις την ελάχιστη επιτρεπτή βαθμολογία (βάση) και πέραν αυτής βαθμολογία που να τους κατατάσσει μέσα στα αριθμητικά πλαίσια (εγκαταστάσεων, εξοπλισμού, προσωπικού) στα οποία μπορεί να λειτουργήσει κάθε εκπαιδευτική μονάδα. Δηλαδή δεν υπάρχουν υποχρεωτικώς εισακτέοι υποψήφιοι, μπορούν να εισαχθούν όσοι έχουν πάρει τη βάση και έχουν καταταγεί σε σειρά επιτυχίας εντός των αριθμητικών ορίων κάθε σχολής και τμήματος. Η ανωτάτη εκπαίδευση παρέχεται (δωρεάν) από την Πολιτεία σε νέους «ευφυείς και ικανούς … συλλογίσασθαι» (Πλάτωνος Πολιτεία 365.5.β).

Αν θελήσουμε να χρησιμοποιήσουμε αντίστοιχο κοινοβουλευτικό παράδειγμα, πριν εκλεγούν (ή παραμείνουν) μεταξύ των 300 βουλευτών, οι υποψήφιοι πρέπει να είναι εκλόγιμοι και να μη συντρέχει στο πρόσωπό τους κώλυμα κατά τα άρθρα 55 και 56 του Συντάγματος.