ΓΡΑΜΜΑΤΑ ΑΝΑΓΝΩΣΤΩΝ

Περί αστεριών και δημαγωγίας

Κύριε διευθυντά
Στην «Καθημερινή» της 16.5.2021, ο κ. Χρήστος Γιανναράς στην Επιφυλλίδα με θέμα «Επί ξυρού ακμής η αξιοπρέπεια», αναφέρει: Το μεγάλο αστέρι της δημαγωγίας, ο Ανδρέας Παπανδρέου, ήταν ο πρώτος στην Ελλάδα από τους επαγγελματίες της πολιτικής που κατάλαβε την τεράστια προπαγανδιστική δυναμική της λέξης «αλλαγή». Επίσης μεταξύ των άλλων αναφέρει: «Αυτονόητα ο καθένας επένδυε στην παπανδρεϊκή “αλλαγή” τα απωθημένα ορέξεων και επιθυμιών, λογικά αχαλίνωτων αλλά κομματικά εφικτών». Με βάση τα ως άνω, ο ανωτέρω πολιτικός άνδρας (καθηγητής στα Πανεπιστήμια Μινεσότα, Μπέρκλεϊ της Καλιφόρνιας, Στοκχόλμης, τα χρόνια της δικτατορίας κ.λπ.) κατάφερε να επιτύχει στις εκλογές του 1981, ποσοστό 48,06%, του 1985, ποσοστό 45,82%, και του 1993, παρά τα σοβαρά προβλήματα υγείας, ποσοστό 46,82%. Δηλαδή, μπόρεσε σε όλες τις ανωτέρω εκλογές να πείσει την πλειοψηφία του λαού να «επενδύει» στην παπανδρεϊκή «αλλαγή». Δεν κρίνεται σκόπιμο από μέρους μου να κριθούν οι αλλαγές που έγιναν. Πιστεύω ότι υπήρξαν συν και πλην. Η άποψή μου είναι ότι η αναφορά με απόλυτη μορφή σε οποιονδήποτε πρωθυπουργό δεν είναι πρέπουσα ακόμη και από ανθρώπους διακεκριμένους, του οποιουδήποτε μεγάλου βαθμού διανόησης. Γενικά ο χώρος του απολύτου, πάντα κατά την άποψή μου, ξεφεύγει από την ανθρώπινη σφαίρα και συγγενεύει με τον μεταφυσικό χώρο, όπου ο κάθε άνθρωπος σηκώνει τα χέρια ψηλά. Κλείνοντας θα έλεγα ότι όλοι ανεξαιρέτως όσοι κυβέρνησαν χρησιμοποίησαν συνθήματα για να κερδίσουν τις εκλογές. Ο καθένας από αυτούς είχε τα συν και τα πλην του. Και ο ελληνικός λαός κάθε φορά, λαμβάνοντας υπόψη το αλγεβρικό άθροισμα των συν και πλην, αποφασίζει για τον πρωθυπουργό του. Ο μέγας κριτής, η Ιστορία, ίσως ύστερα από μεγάλο χρονικό διάστημα, πιθανόν και αιώνων, θα μπορεί να κρίνει καλύτερα (πάλι μάλλον όχι με απόλυτη μορφή) τους κυβερνήτες.