ΓΡΑΜΜΑΤΑ ΑΝΑΓΝΩΣΤΩΝ

Ο σουλτάνος και το ούζο μας

Κύριε διευθυντά
Με την αναφορά σας στο ούζο (26.08.16), διαπιστώνω ότι η διαμάχη για την προέλευση της λέξης εδώ και χρόνια καλά κρατεί. Από το 1987 στις στήλες του «Oικονομικού Ταχυδρόμου» είχα διατυπώσει τη δική μου άποψη, που είχε θεωρηθεί αρκετά έγκυρη. Κοντολογίς το πράγμα έχει ως εξής:

Την εποχή της Τουρκοκρατίας ποσότητες δυνατού και εύγευστου ποτού τύπου ανίς και ανιζέτ, που παρασκευαζόταν στη Μασσαλία, μεταφερόταν κάθε χρόνο μέσω Ιταλίας και Ελλάδος στην πρωτεύουσα της τότε Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, την Κωνσταντινούπολη, προς χρήση (και απόλαυση) κάποιου σουλτάνου και της στενής του παρέας, οι οποίοι, παρά τις περί του αλκοόλ απαγορευτικές απόψεις του Κορανίου, το είχαν γευθεί και έκτοτε το τιμούσαν δεόντως … Για να μην ανοίγονται τα βαρέλια, που περιείχαν το ποτό, στους διαφόρους ελέγχους και εν πάση περιπτώσει για να φθάνουν ασφαλή στον προορισμό τους από το μακρύ ταξίδι Γαλλία – Ιταλία – Ελλάδα ως την Κων/πολη, έγραφαν επάνω τους: Per l’ uso di sultano = για την (αποκλειστική) χρήση του σουλτάνου. Με την πάροδο των χρόνων, η φράση συντομογραφήθηκε και περικόπηκε στη λέξη «uso» (ούζο). Αυτή κράτησαν και οι πρώτοι κατασκευαστές συναφούς ποτού στον Τύρναβο και από τότε η λέξη και κυρίως το ποτό που αντιπροσώπευε διατηρήθηκαν προς απόλαυση και τέρψη των απανταχού μερακλήδων μέχρι σήμερα.

Θεωρώ την εκδοχή αυτή –την οποίαν αλίευσα από τον Α. Τζάρτζανο και το περιοδικό Indogermanische Forschung σε σχετική αναφορά τους– αρκετά έγκυρη.

Γιωργος Α. Κουρμουσης