ΓΡΑΜΜΑΤΑ ΑΝΑΓΝΩΣΤΩΝ

Ευαγγελικά, Αθεϊκά, δίκες και δράματα

eyaggelika-atheika-dikes-kai-dramata

Κύριε διευθυντά
Σε κύριο άρθρο («Κ» 4/2/2018) γράφετε για τα συλλαλητήρια: «Θα είναι λάθος οιαδήποτε πολιτική δύναμη να θεωρήσει “δικό της” αυτό το κύμα που δημιουργείται. Αυτές οι ιστορικές εκρήξεις ποτέ δεν είναι ελεγχόμενες». Ελεγχόμενες ή μη, συνήθως οδηγούν σε καταστροφές: Το 1897 οδήγησαν στον πόλεμο της «αισχύνης». Την πρώτη δεκαετία του 20ού αιώνα είχαμε τα Ευαγγελικά και τα Ορεστειακά, που οδήγησαν σε δεκάδες νεκρούς και τραυματίες, παραίτηση του πρωθυπουργού Γ. Θεοτόκη και του Αρχιεπισκόπου Προκοπίου. Τα Αθεϊκά στον Βόλο (1911) δεν είχαν ανθρώπινα θύματα, αλλά διέσυραν και οδήγησαν σε δίκη δεκάδες εκπαιδευτικούς. Η δίκη στο Ναύπλιο αθώωσε τους κατηγορουμένους (Αλ. Δελμούζο, Δ. Σαράτση κ.ά.), αλλά το Ανώτερο Παρθεναγωγείο Βόλου έκλεισε και «ό,τι είχε αρχίσει για την προάσπιση της θρησκείας (Ευαγγελικά 1901) και ύστερα της προγονικής κληρονομιάς (Ορεστειακά 1903) ολοκληρώθηκε με τη σύζευξη των “απειλούμενων” θεμελίων της χώρας στα Αθεϊκά» (Αλέξης Δημαράς, «Ιστορία της νεοελληνικής εκπαίδευσης», Μεταίχμιο, 2013). Το 1920 με το «οίκαδε» οι διαδηλώσεις οδήγησαν στη Μικρασιατική Καταστροφή. Οι διαδηλώσεις το 1944 οδήγησαν στον Εμφύλιο, τα συλλαλητήρια τις δεκαετίες ’50 και ’60 με το σύνθημα «ένωση» δεν εμπόδισαν τη διχοτόμηση και την κατοχή της Κύπρου. Οι διαδηλώσεις στα μέσα της δεκαετίας του ’60 με το 1-1-4 δεν απέτρεψαν την 21η Απριλίου. Τα συλλαλητήρια σε Θεσσαλονίκη και Αθήνα το 1992 δεν εμπόδισαν 150 κράτη να αναγνωρίσουν ως «Δημοκρατία της Μακεδονίας» το γειτονικό κράτος. «Ηθικόν δίδαγμα», που λέμε εμείς οι δάσκαλοι, «με συλλαλητήρια δεν λύνονται προβλήματα και ιδίως δεν ασκείται εξωτερική πολιτική!».

Ιορδανης Β. Παπαδοπουλος, Χολαργός