ΓΡΑΜΜΑΤΑ ΑΝΑΓΝΩΣΤΩΝ

Ο Μάνος και η ραπτομηχανή της γιαγιάς

Κύριε διευθυντά
Το υπέροχο και συγκινητικό άρθρο του Νίκου Βατόπουλου της 7ης Μαρτίου σχετικά με την επίσκεψή του στο σπίτι όπου έζησε ο Μάνος Χατζιδάκις, στην οδό Κωνσταντίνου Μάνου 3 στο Παγκράτι, μου έφερε στον νου μια τρυφερή συζήτηση των νεανικών μου χρόνων. Θα μπορούσα να πω των παιδικών, αφού ήμουν μόλις δεκαοκτώ όταν γνώρισα τον Μάνο Χατζιδάκι. Στις πρώτες μας συναντήσεις με ρωτούσε με μεγάλο ενδιαφέρον όχι τόσο για τις μουσικές μου σπουδές όσο για τον τρόπο που έβλεπα τη μουσική και για τη θέση της στη ζωή μου. Μέσα σε όλα με ρώτησε και για το πώς, πού και πόσο μελετάω. Δεν του έκρυψα τις δυσκολίες που είχα. Του περιέγραψα πως δεν είχα δικό μου δωμάτιο και πως προσπαθούσα να μελετήσω μέσα στους ήχους του σπιτιού, τον ήχο της ραπτομηχανής της μοδίστρας γιαγιάς μου. Τότε εκείνος με το ζεστό του χαμόγελο με συμβούλευσε μέσα από μια περιγραφή του μικρού σπιτιού στο Παγκράτι. Κι εκείνος δεν είχε δικό του δωμάτιο και είχε μάθει να μελετάει και να συνθέτει είτε βλέποντας από το παράθυρο είτε γυρίζοντας την πλάτη του προς το δωμάτιο –δικά του τα λόγια, πώς να τα ξεχάσω– με τα μάτια καρφωμένα σε μια γωνία. «Να βρεις μια γωνία και να βάλεις μια καρέκλα κι ένα τραπεζάκι με τέτοιον τρόπο ώστε να μη βλέπεις το δωμάτιο πίσω σου. Ετσι θα είσαι μόνος και συγκεντρωμένος. Αν δεν είχα συνηθίσει τον θόρυβο του σπιτιού μου, δεν θα είχα κάνει τίποτε». Ολα αυτά ειπώθηκαν ένα απόγευμα του Σεπτεμβρίου πριν από σχεδόν τριάντα χρόνια, χωρίς να έχουν μέσα μου χάσει τη μαγεία, την αλήθεια και την αγάπη τους. Τώρα γράφω μουσική παντού. Οι συνθήκες δεν με επηρεάζουν ποτέ. Εμαθα. Τοποθετώ αυτήν τη γωνία παντού και τηρώ την υπόσχεσή μου να ξεπερνώ τα εμπόδια…

Φιλιππος Τσαλαχουρης, Συνθέτης