ΓΡΑΜΜΑΤΑ ΑΝΑΓΝΩΣΤΩΝ

Ολα στο φως για τον J. A. Combineau

Κύριε διευθυντά
Σε συνέχεια των επιστολών του κ. Αντώνη Βενέτη (15.11.2017) και του κ. Θεοδώρου Κατσουλάκου (27.11.2017) θα ’θελα να προσθέσω κι εγώ κάτι πριν θέσω ένα βασικό κατά τη γνώμη μου ερώτημα.

Ο περί ου ο λόγος J. A. Combineau έγραφε στις 31.08.1868 στον Αυστριακό διπλωμάτη Πρόκες – Οστεν: «Αφήνω την Ελλάδα μέσα στην τέλεια αναρχία, χωρίς καμία δυνατότητα διακυβέρνησης. Κατά την προσωπική μου άποψη οι Μεγάλες Δυνάμεις έκαναν όλο το κακό: βρήκαν έναν ανατολίτικο λαό και […] έμαθαν σε αυτούς τους τσοπάνηδες και τους γεωργούς ότι ήταν γιοι του Μιλτιάδη, πράγμα το οποίο δεν ήξεραν επειδή στην πραγματικότητα δεν ήταν, και ότι όφειλαν να κατέχουν την Κωνσταντινούπολη που οι πραγματικοί τους πρόγονοι δεν είχαν ποτέ. Τους τρέλαναν με αυτήν την ιδέα. Τους έκαναν να πιστέψουν πως είμαστε έτοιμοι να κάνουμε τα πάντα γι’ αυτούς και πως όλοι οι θησαυροί της Ευρώπης τους ανοίγονταν. Με τούτη την ωραία ιδέα έγιναν όλοι κατεργάρηδες» (παρατίθεται στο: «Φυλετικές θεωρίες στην Ελλάδα», έκδοση Πανεπιστημιακών Εκδόσεων Κρήτης, 2017). Κατόπιν τούτων, το ερώτημα είναι εάν μας ικανοποιούν οι καταστάσεις που περιγράφει ο Γάλλος διπλωμάτης και ισχύουν διαχρονικά ή όχι. Εάν δεν μας ικανοποιούν και επιθυμούμε να τις αλλάξουμε, τότε σημασία έχει τι είπε ο J. A. Combineau. Εάν μας ικανοποιούν, τότε τι σημασία έχει ποιος ήταν ο Combineau, όπως φαίνεται ότι θεωρεί κρίσιμο ο δρ Φιλοσοφίας, επιστολογράφος κ. Κατσουλάκος. Στην περίπτωση αυτή, είναι προφανές ότι δεν θα αλλάξει τίποτα.

Νικολαος Χρηστου