ΓΡΑΜΜΑΤΑ ΑΝΑΓΝΩΣΤΩΝ

Το ταξίδι δεν σταματά εδώ

grammata-anagnwstwn--19

Κύριε διευθυντά
Ο τίτλος της επιστολής παραπέμπει σαφώς στο πρωθυπουργικό διάγγελμα της 21/8/2018. Υπάρχουν σημεία με τα οποία συμφωνώ, θα μου επιτραπεί να μη σταθώ σε αυτά. Επικεντρώνομαι στα διδάγματα που πρέπει να αντλήσουμε από την πρόσφατη ιστορία και υποβάλλω τον ακόλουθο προβληματισμό: Το 2010 και το διάγγελμα του Καστελλόριζου σε ποιο σημείο της ομηρικής Οδύσσειας αντιστοιχεί; Αντιστοιχεί στη νικηφόρο για τους Δαναούς λήξη του Τρωικού Πολέμου χάρη στον πολυμήχανο Οδυσσέα και στη δικαιωματική έναρξη του ταξιδιού της επιστροφής του; Ή μήπως αντιστοιχεί σε άλλη ραψωδία, σε μία από εκείνες που ιστορούν τις σκοτεινές πλευρές του Οδυσσέα, του Οδυσσέα που κρύβουμε μέσα μας. Να μην ξεχνάμε: Ο Οδυσσέας έχασε συντρόφους, εν τέλει όλους. Ο Οδυσσέας έχασε την πορεία του. Ο Οδυσσέας θέλησε να ακούσει το απαγορευμένο τραγούδι, ενώ οι υπόλοιποι τραβούσαν κουπί. Ο Οδυσσέας έμεινε για κάπως περισσότερο χρόνο σε κάποιους σταθμούς. Το 2010 θα μπορούσε ίσως να παραλληλιστεί με τις τελευταίες ημέρες του Οδυσσέα στον κόσμο της Κίρκης. Ο Οδυσσέας θυμήθηκε ποιος είναι και το μνημονι(κ)ό του τον ξαναέβαλε στη δύσκολη θάλασσα, εκεί όπου ο άνθρωπος αναμετριέται με το ανεξέλεγκτο περιβάλλον, αλλά και τον ελέγξιμο εαυτό του. Αν δεν ξέφευγε από την Κίρκη, ο Οδυσσέας δεν θα κινδύνευε από τη θάλασσα, ούτε θα έφτανε όμως ποτέ στην Ιθακη. Το ταξίδι δεν σταματά εδώ. Σε αυτό πιστεύω ότι συμφωνούμε όλοι.

Χριστοφορος Δημητριου, Λευκωσία και Νέα Ερυθραία

Ιθάκη
Ι

Κύριε διευθυντά
Ο πρωθυπουργός ίσως δεν γνωρίζει ότι ο Οδυσσεύς ως βασιλεύς και στρατιωτικός ηγέτης της Ιθάκης ζημίωσε την πατρίδα του. Κατά την Οδύσσεια (ραψωδία ω στίχοι 414 και μετά), αμέσως μετά τον φόνο των μνηστήρων, πολλοί Ιθακήσιοι συνέρρευσαν στην αγορά και κατηγόρησαν τον Οδυσσέα ότι, έχοντας οδηγήσει πολλούς γενναίους κατά της Τροίας, έχασε και τα πλοία και τους πολεμιστές. Επαπειλήθηκε εμφύλια σύρραξη, την οποία αποσόβησε με επέμβασή της η θεά Αθηνά, και ο Οδυσσεύς συνέχισε να βασιλεύει. Αντιθέτως, κατά τον Αλεξανδρινό ιστορικό Απολλόδωρο (Επιτομή VII. 40), όταν εγκλήθηκε ο Οδυσσεύς, ανετέθη στον βασιλέα της Ηπείρου Νεοπτόλεμο, υιό του Αχιλλέα, να τον δικάσει και αυτός τον καταδίκασε σε εξορία στην Αιτωλία, όπου πέθανε σε μεγάλη ηλικία. Πάντως, παραμένει και στις δύο εκδοχές το στίγμα ότι η νίκη του στην Τροία με τον Δούρειο Ιππο που επινόησε, δεν ωφέλησε την Ιθάκη, αφού όχι μόνο δεν μπόρεσε να της φέρει τη λεία πολέμου που της αναλογούσε, όπως έκαναν όλοι οι σύμμαχοί του, αλλά έχασε κι όλα τα πλοία κι όλα τα παλικάρια που του εμπιστεύθηκαν και γλίτωσε μόνον τον εαυτό του.

Δημοσθενης Ιωαννιδης, Νέα Μάκρη