ΔΕΛΤΙΑ ΤΥΠΟΥ

Μικρές ιστορίες για μεγάλα γεγονότα

mikres-istories-gia-megala-gegonota-561419803

Τον Οκτώβριο του 2020 κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Καλέντη το πρώτο βιβλίο της νέας σειράς Μικρές ιστορίες για Μεγάλα γεγονότα. Η εκδοτική αυτή ενότητα είναι στραμμένη κατά κύριο λόγο στους νεαρούς αναγνώστες και φιλοξενεί έως τώρα τις καλές συγγραφικές πένες της Ελένης Σβορώνου, της Ιφιγένειας Μαστρογιάννη, της Μαρίας Ανδρικοπούλου, του Αρτούρο Αλεξανιάν και της Μαριάννας Κουμαριανού.

Η «εστία» του κάθε βιβλίου είναι ένα ιστορικό γεγονός ή πρόσωπο, ένα μικρό επεισόδιο, μια πτυχή της Ιστορίας, που οδηγεί στη μεγαλύτερη εικόνα της εποχής, των ανθρώπων και των πράξεών τους. Σε καθέναν από τους τόμους της σειράς με χαρακτηριστικό της το μικρό, φιλικό σχήμα, η λογοτεχνική αφήγηση αποτελεί το κύριο μέρος. Η διήγηση συνοδεύεται από επιπρόσθετο υλικό, το οποίο ποικίλλει ανά τόμο, δίνοντας σταθερά το έναυσμα για περαιτέρω συζήτηση, αναζήτηση ή και επεξεργασία. Τα εισαγωγικά σημειώματα λειτουργούν διαφωτιστικά ως προς το περιεχόμενο, κυρίως, όμως, ομολογούν το σκεπτικό, αποκαλύπτουν την πρόθεση, τον λόγο της έκδοσης, όπως και τη δική μας ματιά, επιδιώκοντας από την αρχή μια διαλεκτική σχέση με τον αναγνώστη. Το λογοτεχνικό/πληροφοριακό πολυεπίπεδο υλικό συνοδεύεται από τα σχέδια του Φίλιππου Φωτιάδη, με τις ιδιαίτερες γραμμές του να εικονοποιούν το ασπρόμαυρο σκηνικό. 

Η προσδοκία μου για τη σειρά είναι οι ιστορίες της να γίνουν ταξίδια ανάμεσα στον παρόντα χρόνο και στο παρελθόν, με τους αναγνώστες να επανέρχονται σε αυτές στο μέλλον, προτού βρουν οριστική θέση στη βιβλιοθήκη των νεανικών τους χρόνων. Ήταν η εκπλήρωση μιας προσωπικής επιθυμίας να δημιουργηθούν βιβλία αισθητικής αξίας και καλής τυπογραφίας, όπου η Ιστορία με τη λογοτεχνία συνοδοιπορούν, με τον δικό τους τρόπο. Το πλησίασμα του φαντασιακού με το πραγματικό ασκεί ξεχωριστή γοητεία στη σκέψη των παιδιών και των ενηλίκων. Για τους μικρότερους, είναι το παράθυρο που τους ανοίγεται για να δουν ολόκληρο τον ορίζοντα. Πιθανόν λειτούργησε ενδόμυχα και η ανάγκη να αποκατασταθεί μία χρόνια εκδοτική στρέβλωση που τοποθετεί το «καλό βιβλίο» σε ένα βάθρο για λίγους, το οποίο φέρεται να βρίσκεται μακριά από την επιδιωκόμενη εμπορικότητα. Η δημιουργία και ο σχεδιασμός των βιβλίων της σειράς υπηρετούν την ευρύτητα σε όλες τις μορφές της και αποδεικνύουν μία πεποίθηση χρόνων ότι η επωφέλεια των βιβλίων πρέπει να αναζητηθεί στα  βιβλία μακράς πνοής, υπό την προϋπόθεση ότι διαθέτουν πνοή.

Οι Μικρές ιστορίες για Μεγάλα γεγονότα άνοιξαν τα φτερά τους στον εκδοτικό ορίζοντα πριν από έναν χρόνο. Το αναγνωστικό κοινό και ο χώρος του βιβλίου την υποδέχθηκαν θερμά, αναμένοντας με ενδιαφέρον τη συνέχειά της. Αξιοσημείωτη είναι η απήχηση της σειράς στον σχολικό κόσμο, όπου συγγραφείς, διδάσκοντες και διδασκόμενοι συναντώνται με δημιουργικό τρόπο και με εντυπωσιακά, τολμώ να πω, αποτελέσματα. 

Η σειρά αναπτύσσεται στην κατεύθυνση της πολυφωνίας, φιλοξενώντας διαφορετικές συγγραφικές φωνές. Η καθεμία, με τον δικό της τόνο, τη δική της χροιά ιστορεί αξιοσημείωτες ιστορικές στιγμές που έχουν τη δυναμική της έμπνευσης και μεταδίδουν σαν ηχείο τη γοητεία των ανθρώπων και της Ιστορίας που γράφεται από αυτούς.

Τα βιβλία της συγκεκριμένης σειράς θα έλεγα ότι είναι παράγωγα της ουσιαστικής τριβής μου με τους συγγραφείς. Αισθάνομαι ότι αποτελούμε μια μικρή κοινότητα που ανταλλάσσει, σχεδόν καθημερινά με τους περισσότερους, απόψεις και ερεθίσματα. Αυτή την επαφή και την αμεσότητά της θέλουμε να μοιραστούμε και με τους αναγνώστες, στην πραγματικότητα επιθυμούμε να βρούμε τον κοινό μας τόπο. Είμαι ευγνώμων στους συγγραφείς αλλά και στους συνεργάτες μου για τον παραγωγικό χρόνο που διαθέτουν για τη σειρά και, πάνω απ’ όλα, για τις διαδρομές που κάνουμε κατά τη διάρκεια της επεξεργασίας των βιβλίων. Ο σχεδιασμός είναι ευχάριστα εξαντλητικός, εγκύπτοντας κάθε φορά στον χειρισμό του υλικού και στην ανάπτυξη της θεματολογίας.

Στον πρώτο τόμο της σειράς «Λόρδος Βύρων και Έλγιν» (I) συμπρωταγωνιστούν τα γλυπτά του Παρθενώνα μαζί με τους δύο αντιθετικούς λόρδους Βύρωνα και Έλγιν. Η ιστορία της Ελένης Σβορώνου θίγει το θέμα της αρπαγής των γλυπτών και του σεβασμού στην παγκόσμια πολιτιστική κληρονομιά, επίσης αναδεικνύει την έννοια του φιλελληνισμού μέσα από την προσωπικότητα του Βύρωνα. Η συγγραφέας ανταποκρίθηκε άμεσα στην πρόσκληση και την ευχαριστώ θερμά. Υπήρξε η «καλή αρχή» της σειράς και με χαρά παρακολουθούμε την εξαιρετική πορεία του βιβλίου – ακόμη και στη θεατρική σκηνή, στο πλαίσιο της 16ης Πανεπιστημιάδας Θεάτρου στο ΔΗΠΕΘΕ Σερρών, σε διασκευή της Κατερίνας Μουρατίδου. Τη σκυτάλη πήρε η Ιφιγένεια Μαστρογιάννη και «Ο Ποιητής και η Σφραγίδα της Ελευθερίας» (ΙΙ), για να φέρει στο προσκήνιο έναν άλλον ποιητή και μια άγνωστη πράξη ελευθερίας των μαθητικών του χρόνων, με την ελπίδα να επανατοποθετηθούμε σε σχέση με τον Κώστα Κρυστάλλη. Ακολούθησε ο Αρτούρο Αλεξανιάν, «Το παιδί και οι άνεμοι της Αρμενίας» (III), σε μετάφραση της Άννας Παπασταύρου, μια ιδιαίτερα γοητευτική αφήγηση βιωματικών ιστοριών στον δρόμο της αναζήτησης της αρμενικότητας του συγγραφέα, που συνδέεται και με την επικαιρότητα. Στο βιβλίο «Ο Ιωάννης και τα γεώμηλα της Αίγινας» (IV), η Μαρία Ανδρικοπούλου κατορθώνει να μιλήσει πειστικά με τη φωνή του ίδιου του Καποδίστρια και καθώς ο αναγνώστης συνοδεύει τον Κυβερνήτη στο μοναχικό ταξίδι του, αναλογίζεται πώς η προσωπικότητα και το έργο του επηρεάζει το παρόν. Η Μαριάννα Κουμαριανού στο βιβλίο της «Γιαννούλης Χαλεπάς – Παραμύθι από μάρμαρο» (VΙ) αφηγείται σαν παραμύθι τη ζωή του ιδιοφυούς γλύπτη με μια έντεχνη προφορικότητα, μακριά από στερεοτυπικές φόρμες. Η «Ευανθία Καΐρη – Η πιο μικρή δασκάλα» της Ιφιγένειας Μαστρογιάννη φωτίζει μία σπουδαία προσωπικότητα που διέθετε εντυπωσιακή ευρυμάθεια και απαράμιλλη μαχητικότητα: την αδελφή του Θεόφιλου Καΐρη. Οι δύο επόμενοι τίτλοι που βρίσκονται στα άμεσα εκδοτικά σχέδια των εκδόσεων Καλέντη: «Δέλτα όπως Διδώ – Μικρασιατικές Μνήμες» της Μαριάννας Κουμαριανού και «Η χαμένη ψηφίδα της Αγίας Σοφίας» της Ελένης Σβορώνου.

Οι εκδόσεις Καλέντη αγκάλιασαν από την αρχή τη σκέψη μου για τη δημιουργία της σειράς και στηρίζουν γενναιόδωρα την υλοποίησή της ώστε να δημιουργηθεί ένα φροντισμένο υλικό με ποιοτικά χαρακτηριστικά, φιλικά προς τον αναγνώστη της νεαρής ηλικίας, διηλικιακού ωστόσο χαρακτήρα. Το άρτια επιμελημένο βιβλίο, με τις ορατές και τις αόρατες συνδέσεις του συνωνυμεί με μια πολυσυλλεκτική, πολυεπίπεδη, πολυδιάστατη ολότητα. Ως προϊόν σκέψης και τέχνης μιας ομάδας ανθρώπων που συναντώνται εξ αυτού διαλεκτικά, ενίοτε συγκρουσιακά, πάντα όμως δημιουργικά, παραμένει ένα δυνατό, επιδραστικό μέσο, εφόσον περικλείει το κίνητρο της συνέργειας, την πρόθεση ή το αποτέλεσμα να φέρει κοντά τα ανόμοια. Το βιβλίο κλείνει μέσα στις σελίδες του μια κοινωνία προσώπων –ιστορικών/μυθιστορηματικών/εκδοτικών– που ζει και αναπνέει. Το ίδιο συμβαίνει και στον μικρό χάρτινο κόσμο της σειράς Μικρές ιστορίες για Μεγάλα γεγονότα: μπορούμε να κινηθούμε στον ζωτικό αυτό κόσμο ανάμεσα στο πραγματικό και στο ονειρικό και να ζήσουμε πολυτελώς, με όλες μας τις αισθήσεις, τουλάχιστον όσο διαρκεί η ανάγνωση.

*Η Βασιλική Τζόκα είναι Υπεύθυνη των Εκδόσεων Καλέντη