Κ ΕΠΙΧΕΙΡΕΙΝ

Προκλήσεις αλλά και ευκαιρίες για τις startups μετά την πανδημία

Η κρίση του κορωνοϊού πίεσε τις startup εταιρείες. Όμως, όπως συμβαίνει σε κάθε κρίση, υπάρχει και η πλευρά των κερδισμένων. Οι startups που δραστηριοποιoύνται στο ηλεκτρονικό εμπόριο και στην παράδοση παραγγελιών, στην τηλεκπαίδευση, στις υπηρεσίες streaming και ιατρικής τεχνολογίας έχουν κάθε λόγο να χαμογελούν.

Προκλήσεις αλλά και ευκαιρίες για τις startups μετά την πανδημία

prokliseis-alla-kai-eykairies-gia-tis-startups-meta-tin-pandimia0

Ο κορωνοϊός, με λίγες εξαιρέσεις, προκάλεσε σημαντικές ζημιές στις περισσότερες νεοφυείς επιχειρήσεις, αλλά συνολικά η επίδρασή του θα είναι θετική μεσοπρόθεσμα για τις τεχνολογικές εταιρείες, καθώς θα επιταχυνθεί η διείσδυσή τους σε διάφορους τομείς και θα ενισχυθούν νέα τεχνολογικά επιχειρηματικά μοντέλα.

Οι ζημιές που προκλήθηκαν αφορούν στο ότι οι περισσότερες startup εταιρείες δεν μπόρεσαν να αυξήσουν τα έσοδά τους όπως θα περίμεναν. Με την εξαίρεση εταιρειών που διευκόλυναν βασικές υπηρεσίες όπως ηλεκτρονικό εμπόριο, διανομή φαγητού και φυσικά εταιρείες που προσέφεραν υπηρεσίες που σχετίζονται με την τηλεργασία και την τηλεκπαίδευση, η καταναλωτική και επιχειρηματική ζήτηση μειώθηκε κατακόρυφα στις περιόδους των lockdown. Το πρόβλημα των μειωμένων εσόδων σε σχέση με τις προσδοκίες είναι οξύτερο στις startups, διότι δεν έχουν την οικονομική ευρωστία να καλύψουν τις αυξημένες ζημιές τους. Έχουν σηκώσει επενδυτικά κεφάλαια και έχουν συγκεκριμένη πίστωση χρόνου, συνήθως 18 μήνες, για να πετύχουν στόχους που θα τους επιτρέψουν να σηκώσουν τον επόμενο επενδυτικό τους γύρο. Αν στο διάστημα αυτό δεν μεγαλώσουν, θα αναγκαστούν να σηκώσουν χρήματα στην ίδια ή χαμηλότερη αποτίμηση, με αρνητική συνέπεια για τους ιδρυτές και υπάρχοντες επενδυτές (το λεγόμενο dilution των υφιστάμενων μετόχων).

Οπότε οι εταιρείες startup θα ήθελαν η αναστάτωση στην αγορά να είναι βραχύβια, για να περιοριστούν οι αρνητικές συνέπειες. 

Παρά ταύτα, η περίοδος αυτή επηρεάζει πιο μακροπρόθεσμα τις καταναλωτικές και επιχειρηματικές συνήθειες, δημιουργώντας σημαντικές ευκαιρίες ανάπτυξης σε υπάρχοντα ή σχετικά νέα επιχειρηματικά μοντέλα.

Γενικά τo social distancing επιτάχυνε την υιοθέτηση online υπηρεσιών τόσο για τον καταναλωτή όσο και για τις επιχειρήσεις. Η φυσική παροχή ενός προϊόντος ή μιας υπηρεσίας, ακόμη και αν κάποιος την προτιμούσε παρά το αυξημένο κόστος σε χρόνο και χρήμα, για κάποια περίοδο δεν ήταν εφικτή. Αυτό συντέλεσε κατ’ αρχάς στην αυξημένη διείσδυση του ηλεκτρονικού εμπορίου, γι’ αυτό και τα νούμερα επισκεψιμότητας στο Skroutz κατέρριψαν κάθε ρεκόρ. Ο καταναλωτής επιδίωξε την ηλεκτρονική αγορά προϊόντων ακόμη και σε κατηγορίες μεγάλης αξίας. Το Spotawheel, που πουλάει μεταχειρισμένα αυτοκίνητα online, είδε αυξημένη ζήτηση λόγω της ευκολίας για παραγγελία αλλά και της δυνατότητας κλεισίματος ραντεβού για test drive στον χώρο του πελάτη. Το ίδιο συνέβη και στον χώρο των υπηρεσιών όπου εταιρείες όπως ο douleutaras είχαν αυξημένη ζήτηση για ανεύρεση επαγγελματιών για δουλειές στο σπίτι, με βασικούς λόγους την εύκολη online διαδικασία ανεύρεσης αλλά και την αξιολόγηση που διασφαλίζει ένα επίπεδο στην παρεχόμενη υπηρεσία.

Παράλληλα, η σημαντική ανάπτυξη που είχαν τα ηλεκτρονικά καταστήματα με τη σειρά της έφερε αυξημένες απαιτήσεις στον χώρο των logistics και last mile delivery. Οπότε σημαντικά κερδισμένες ήταν και εταιρείες που επέτρεψαν το quick commerce, δηλαδή την άμεση και αξιόπιστη παράδοση παραγγελιών, όπως το myjobnow.

Μια κατηγορία που ενισχύθηκε πολύ από τη συγκυρία είναι το education tech. H ανάγκη παροχής εκπαίδευσης υποχρέωσε την άμεση υιοθέτηση τεχνολογικών λύσεων και βοήθησε επιχειρηματικά μοντέλα που διευκολύνουν την τηλεμάθηση και χρεώνουν γι’ αυτό. H εκπαίδευση ξεκινάει από την παροχή μαθημάτων για διάφορες δεξιότητες, όπως προγραμματισμό, business skills, η οποία πάντα υπήρχε ως δυνατότητα μέσα από μεγάλες πλατφόρμες όπως το Udemy ή το Udacity, αλλά επεκτάθηκε περαιτέρω. Πλέον βλέπουμε και άλλες δραστηριότητες, όπως το coaching, επίσης να μεταφέρονται online. 

Πέρα από την αυξημένη πρωτοβουλία των καταναλωτών να λάβουν εκπαίδευση online, και οι εταιρείες στράφηκαν περισσότερο στη δυνατότητα παροχής e-learning για τους εργαζομένους τους μέσα από λύσεις όπως αυτές που δίνει η επιτυχημένη ελληνική εταιρεία epignosis. 

Επιπρόσθετα, η εξ αποστάσεως παροχή μαθημάτων προχώρησε και σε άλλες κατηγορίες, όπως για παράδειγμα η γυμναστική ή η yoga. Με τα γυμναστήρια να είναι κλειστά και την προοπτική παροχής personal training διά ζώσης να γίνεται λιγότερο επιθυμητή, οι επαγγελματίες του χώρου στράφηκαν και αυτοί online για να κάνουν τις προπονήσεις στους μαθητές τους. Από αυτή τη στροφή ενισχύθηκαν σημαντικά εταιρείες όπως η mindbody που κάνουν εφικτή την πλήρη online μετάβαση για τους προπονητές, δίνοντάς τους τη δυνατότητα προγραμματισμού και streaming του μαθήματός τους αλλά και πληρωμής online. Παράλληλα σημαντική ανάπτυξη είδαν εταιρείες όπως η Peloton, που πουλάει ποδήλατα για γυμναστική στο σπίτι αλλά και τη δυνατότητα συμμετοχής σε virtual spinning classes.

Νέοι τοπικοί παίκτες

Πέρα από το streaming για γυμναστική, γενικότερα τα streaming services ψυχαγωγικού περιεχομένου όπως το Netflix ή το Twitch ενισχύθηκαν σημαντικά και λογικά θα ανοίξουν δρόμο για την ανάδειξη τοπικών παικτών σε γεωγραφίες με ιδιαίτερα χαρακτηριστικά.

Ο τομέας όμως που πήρε τη μεγαλύτερη προβολή και ενδιαφέρον είναι η υγεία. Κατ’ αρχάς, το biotech έχει την τιμητική του, καθότι πάρα πολλά biotech startups έπεσαν με τα μούτρα να λύσουν το πρόβλημα του κορωνοϊού. Γενικότερα ο κλάδος των εταιρειών biotech θα έχει σημαντική προοπτική, διότι συνειδητοποιήσαμε το έλλειμμα που υπάρχει ως προς τη γρήγορη επίλυση θεμάτων υγείας και ότι θα αντιμετωπίσουμε ανάλογα θέματα και στο μέλλον. 

Πέρα από το κομμάτι του biotech, γενικότερα o τομέας του healthtech ενισχύθηκε σημαντικά, με διάφορες startups να παρέχουν λύσεις για την πρόσβαση σε ιατρικές υπηρεσίες. Μια πρώτη αλλαγή ήταν ότι το κλείσιμο ραντεβού online έγινε προτιμητέο για τις αναγκαίες ιατρικές επισκέψεις, ενώ σημαντικά αναδείχθηκε το κομμάτι της τηλεϊατρικής. Τεχνολογικές εταιρείες όπως το doctoranytime, που βοηθούσαν στην αναζήτηση και στο κλείσιμο ραντεβού με γιατρό, προχώρησαν και στην παροχή υπηρεσιών τηλεϊατρικής και είχαν μεγάλη ζήτηση την περίοδο αυτή. Παράλληλα, πολλές startups ξεκίνησαν «telemedicine first», παρέχοντας ιατρικές υπηρεσίες μόνο μέσω internet, ενώ σημαντική ανάπτυξη γνωρίζουν startups στον χώρο της προληπτικής ιατρικής, της εξειδικευμένης παροχής ψυχιατρικής βοήθειας online, αλλά και γενικότερα στον χώρο της ευζωίας. Η περίοδος που διανύουμε είναι ιδιαίτερα στρεσογόνος, με συνέπεια να υπάρχει ζήτηση για εφαρμογές όπως το calm ή το mindful, που βοηθούν στην επίτευξη ψυχικής ισορροπίας μέσα από τον διαλογισμό και άλλες πρακτικές. 

Αλλαγές στην εργασία

Παράλληλα και οι εταιρείες επίσης κλήθηκαν να προσαρμοστούν στη νέα κατάσταση, που σημαίνει περιορισμό εσόδων, προσωπικό που δεν πηγαίνει στα γραφεία και πωλήσεις που γίνονται εξ αποστάσεως. Αυτό επιτάχυνε την υιοθέτηση τεχνολογικών λύσεων που μειώνουν τα κόστη και κάνουν εφικτή την επικοινωνία τόσο εσωτερικά όσο και με πελάτες για τη διαδικασία της πώλησης. Αυτό εξηγεί και την επιτυχία της Zoom, της οποίας η κεφαλαιοποίηση αυξήθηκε κατά 700% τους τελευταίους 10 μήνες, και της αντίστοιχης ευρωπαϊκής εταιρείας Hopin, που πρόσφατα έγινε unicorn (εταιρεία αξίας άνω του 1 δισ. ευρώ) μόλις σε 3 χρόνια.

Ευκαιρίες παράλληλα δημιουργούνται για startups που θα μειώσουν τα κόστη λειτουργίας εταιρειών μέσα από αυτοματοποίηση εργασιών, όπως κάνει η ελληνική Softomotive, που πρόσφατα εξαγοράστηκε από τη Microsoft, αλλά και για εταιρείες που διευκολύνουν την επικοινωνία μεταξύ των εργαζομένων.

Συνολικά είναι σαφές ότι είδαμε μια επιτάχυνση της ψηφιακής διείσδυσης στην κοινωνία, που θα παραμείνει και μετά την πάροδο του κορωνοϊού. Ένα νέο μεγάλο τμήμα των καταναλωτών και των επιχειρήσεων υιοθέτησε ψηφιακές συνήθειες, τις οποίες θα διατηρήσει και θα επεκτείνει και σε άλλα πεδία. Αυτό αποτελεί ευκαιρία για όλες τις τεχνολογικές εταιρείες. Οι startups έχουν το καλό της προσαρμοστικότητας αλλά και της ταχύτερης αναγνώρισης των ευκαιριών. Κάθε σημαντική αλλαγή δημιουργεί ευκαιρίες τις οποίες μια startup είναι σε καλύτερη θέση να αναγνωρίσει και να δημιουργήσει λύση γι’ αυτές. Οι startups που ξεκινούν από την Ελλάδα, όπου πλέον έχουν περισσότερες παραστάσεις, καλύτερη πρόσβαση σε κεφάλαια και ταλέντο, έχουν μια σημαντική ευκαιρία να καλύψουν κάποιες από τις ευκαιρίες και να δημιουργήσουν νέες μεγάλες διεθνείς εταιρείες. ●