ΠΟΛΙΤΙΚΗ

Σύνοδος Κορυφής: Τα στρατόπεδα και οι συγκρούσεις

synodos-koryfis-ta-stratopeda-kai-oi-sygkroyseis-2389086

ΒΡΥΞΕΛΛΕΣ – ΑΝΤΑΠΟΚΡΙΣΗ. Η μείωση του συνολικού επιπέδου των επιχορηγήσεων και η ακόμα πιο αυστηρή εποπτεία του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου που προβλέπονται στη νέα πρόταση του Σαρλ Μισέλ αναμφίβολα δεν είναι ιδανικές εξελίξεις για την Ελλάδα. Ωστόσο, η διόγκωση των άμεσων επιχορηγήσεων μέσω του Recovery and Resilience Facility, από τα 310 στα 360 δισ. ευρώ, σε συνδυασμό με την αλλαγή των κριτηρίων κατανομής σε σχέση με την προ συνόδου πρόταση Μισέλ, είναι θετικές εξελίξεις για την Αθήνα. Σύμφωνα με πηγές της «Κ», η απώλεια του ελληνικού μεριδίου των επιχορηγήσεων από τη μείωση από 500 σε 390 δισ. ευρώ θα είναι λίγο μεγαλύτερη από 1 δισ. ευρώ μόνο (από αρχικό μερίδιο 22,6 δισ.).

Η νέα πρόταση διατηρεί τα –ευνοϊκά για την Ελλάδα– κριτήρια κατανομής της Κομισιόν για το 2021-2 (πληθυσμός, ΑΕΠ κατά κεφαλήν αντιστρόφως και ανεργία 2015-9). Για το 2023, τροποποιεί την προηγούμενη πρόταση του προέδρου του Συμβουλίου, που αντικαθιστούσε το κριτήριο της ανεργίας με την οικονομική επίδοση του 2020-1, δίνοντας μεγαλύτερη βάση στην ύφεση του 2020. Με προβλεπόμενη συρρίκνωση του ΑΕΠ 9% φέτος (από τις χειρότερες επιδόσεις στην Ε.Ε.), η Ελλάδα ευνοείται περισσότερο από τη νέα προσέγγιση. Η αναλογία επιχορηγήσεων και δανείων είχε εξελιχθεί ήδη από το βράδυ του Σαββάτου στο πιο εκρηκτικό σημείο διαφωνίας στη Σύνοδο. Στις εντατικές και ενίοτε σε οξυμένους τόνους διαβουλεύσεις της νύχτας της Κυριακής προς τη Δευτέρα, η διαφορά μεταξύ των δύο στρατοπέδων (22 κρατών-μελών από τη μία και των «φειδωλών 4» και της Φινλανδίας από την άλλη) για τις επιχορηγήσεις είχε περιοριστεί στα 50 δισ. ευρώ. Ο κ. Μισέλ διέκοψε τη συνεδρίαση της ολομέλειας στις 11.30 το βράδυ με σκοπό το διάλειμμα να διαρκέσει 45 λεπτά, αλλά τελικά ξεπέρασε τις έξι ώρες. Λίγο πριν από τις έξι το πρωί, μετά μία πολύ σύντομη νέα συνεδρίαση των «27», οι διαπραγματεύσεις της τρίτης μέρας διακόπηκαν οριστικά, με δημοσιογραφικές πληροφορίες να αναφέρουν τα 390 δισ. ευρώ ως το σημείο πιθανής σύγκλισης. Ωστόσο, χθες ο Εμανουέλ Μακρόν πίεζε ώστε το ποσό να αυξηθεί στα 400 δισ. ευρώ.

Υπενθυμίζεται ότι η γαλλογερμανική πρόταση, αλλά και αυτές της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και του προέδρου του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, είχαν μία πολύ διαφορετική αναλογία επιχορηγήσεων έναντι δανείων: 500 προς 250 δισ. (2 προς 1). Ωστόσο, ώς και τις παραμονές της Συνόδου, οι «φειδωλοί» επέμεναν στην επί της αρχής αντίθεσή τους στον κοινό δανεισμό για την παροχή επιχορηγήσεων – μία πρωτοβουλία άνευ προηγουμένου σε αυτήν την κλίμακα στην Ε.Ε.

Ο καθένας από τους «φειδωλούς» –σκληροί διαπραγματευτές και συμπαγής ομάδα, όπως αποδείχθηκε– εστίασε σε διαφορετική πτυχή της διαπραγμάτευσης: οι Ολλανδοί επέμειναν κυρίως στον τρόπο διακυβέρνησης του Ταμείου, απαιτώντας μεταξύ άλλων ομοφωνία στο Συμβούλιο και στις δύο φάσεις των εγκρίσεων των δαπανών· οι Αυστριακοί πίεσαν ιδιαίτερα για τη μείωση των επιχορηγήσεων· και οι Δανοί επιχείρησαν την περαιτέρω μείωση του Πολυετούς Δημοσιονομικού Πλαισίου, προς το 1,05 τρισ. ευρώ.  

Κράτος δικαίου

Σχετικά με το κράτος δικαίου, που οδήγησε σε οξεία αντιπαράθεση μεταξύ της Ολλανδίας και της Ουγγαρίας, η νέα πρόταση Μισέλ δεν κομίζει κάτι καινούργιο: εξακολουθεί να προβλέπει τη δυνατότητα αναστολής της κοινοτικής χρηματοδότησης για κράτη-μέλη που παραβιάζουν βασικές αρχές του κράτους δικαίου, κατόπιν εισήγησης της Επιτροπής, με ειδική πλειοψηφία του Συμβουλίου. Ο Ούγγρος πρωθυπουργός Βίκτορ Oρμπαν έχει διαμηνύσει ότι οποιοσδήποτε τέτοιος μηχανισμός δεν θα γινόταν ανεκτός και κατηγόρησε τον Μαρκ Ρούτε δημοσίως ότι «μισεί την Ουγγαρία» και ότι μετέρχεται κομμουνιστικών μεθόδων εναντίον του. Το αν θα αποδεχόταν τη συγκεκριμένη διατύπωση παρέμενε ώς αργά χθες σημαντική εκκρεμότητα.