ΠΟΛΙΤΙΚΗ

Να βρούμε ποιο είναι το νέο ΠΑΣΟΚ

Στην εκτίμηση ότι, παρά τους κραδασμούς που προκάλεσε, η συνεργασία του ΠΑΣΟΚ με τους κ. Στ. Μάνο και Ανδρ. Ανδριανόπουλο θα ωφελήσει πολιτικά και εκλογικά το κυβερνών κόμμα προβαίνει με συνέντευξη προς την «K» ο πρώην υπουργός και βουλευτής A΄ Αθηνών κ. K. Σκανδαλίδης. O κ. Σκανδαλίδης τονίζει πως δεν τίθεται ζήτημα αλλοίωσης της φυσιογνωμίας του ΠΑΣΟΚ, καθώς, όπως προσθέτει, ο κ. Γ. Παπανδρέου παρουσίασε το οικονομικό του πρόγραμμα «και διά γυμνού οφθαλμού φαίνεται η στροφή αριστερά σε σχέση με την ακολουθούμενη έως τώρα πολιτική». Παράλληλα, ο κ. Σκανδαλίδης ασκεί δριμεία κριτική στον πρόεδρο της Ν.Δ. κ. K. Καραμανλή, σημειώνοντας πως «είναι το χθες και είμαστε το αύριο». Τέλος, ο πρώην υπουργός Εσωτερικών τάσσεται υπέρ της πλήρους ανατροπής του υφιστάμενου ΠΑΣΟΚ -«ας βρούμε το νέο ΠΑΣΟΚ και ας το ονομάσουμε μετά» σημειώνει με έμφαση-, ενώ αναφερόμενος στο εγχείρημα της ανανέωσης και την τύχη των λεγόμενων ιστορικών στελεχών παρατηρεί ότι «κριτής όλων είναι ο λαός και το κόμμα και κανείς δεν κληρονομεί την καρέκλα του ούτε τη θέση του σε επετηρίδες».

Οι νεοφιλελεύθεροι δεν θα μας αλλάξουν

– Πώς αποτιμάτε τη συνεργασία του ΠΑΣΟΚ με τους κ. Μάνο και Ανδριανόπουλο;

– Η κίνηση υπήρξε θετική και το μέτρο της θα αποτιμηθεί θετικά για το ΠΑΣΟΚ στις εκλογές. Πάντοτε η αμφίπλευρη διεύρυνση από το 1977 ώς σήμερα και ανεξάρτητα από αμφισβητήσεις και προβληματισμούς ωφέλησε εκλογικά και πολιτικά το ΠΑΣΟΚ. Και μόνο η πρωτοβουλία της συσπείρωσης τόσων αξιών και σημαντικών στελεχών από τους χώρους δεξιά και αριστερά μας αναδεικνύει την εικόνα και την παρουσία πλειοψηφικού ρεύματος.

Στροφή προς αριστερά

– Λέγεται, πάντως, και όχι αδικαιολόγητα, ότι τμήμα της εκλογικής βάσης του ΠΑΣΟΚ δυσκολεύεται να «απορροφήσει» τη συγκεκριμένη κίνηση και ότι καταργούνται οι ιδεολογικές διαφορές και αλλοιώνεται η φυσιογνωμία του κόμματος…

– Δικαιολογώ τη δυσκολία απορρόφησης. Ετσι ήταν και με τους κ. Μαύρο και Γλέζο, και με τους κ. Μπούτο και Μπριλλάκη. Ποτέ, όμως, δεν αλλοιώθηκε η φυσιογνωμία ή καταργήθηκαν οι διαφορές. Ο Γ. Παπανδρέου εμφάνισε προχθές την οικονομική μας πολιτικής και τις πολύ συγκεκριμένες δεσμεύσεις του για τις 8 Μαρτίου. Διά γυμνού οφθαλμού φαίνεται η στροφή αριστερά σε σχέση με την ακολουθούμενη ώς τώρα πολιτική. Για ποια κατάργηση διαφορών και αλλοιώσεων φυσιογνωμίας πρόκειται όταν επανέρχονται τα θέματα αναδιανομής του εισοδήματος και του πλούτου, της διεύρυνσης του κοινωνικού κράτους και της κοινωνικής προστασίας στην πρώτη γραμμή;

– Ορισμένοι επιμένουν ότι διεύρυνση και κακοκαιρία ανέκοψαν τη δυναμική που ανέπτυσσε το ΠΑΣΟΚ μετά τη μαζική συμμετοχή στην εκλογή του νέου προέδρου του…

– Το λένε μόνο όσοι είναι άσχετοι με τον πολιτικό χρόνο. Στην κακοκαιρία, που όλοι την αντιλαμβάνονται πια ως καθημερινή πιθανότητα, μόνο ο Γ. Παπανδρέου πέρα από την άμεση παρέμβαση επί τόπου διατύπωσε και δύο νέες προτάσεις πολιτικής. Οι άλλοι απλώς καταγγέλλουν. Η διεύρυνση είναι αλήθεια ότι μείωσε σε ορισμένα τμήματα του ΠΑΣΟΚ τον ενθουσιασμό, αυτό όμως και πρόσκαιρο είναι και δεν εμποδίζει το εκλογικό και μακροπρόθεσμο όφελος. Σημασία έχει μόνο ένα πράγμα. Οτι το ΠΑΣΟΚ από τον Δεκέμβριο που ο κ. Σημίτης κίνησε τη διαδικασία έχει συνεχώς την πολιτική πρωτοβουλία και θα τη διακηρύσσει ώς τις εκλογές. Το γήπεδο της αναμέτρησης εμείς το καθορίζουμε οριστικά. Οσο για τη δυναμική της εκλογής του Γ. Παπανδρέου, τίποτε δεν είδατε ακόμη. Θα μετρηθεί στην κάλπη των εκλογών για το τελικό αποτέλεσμα και την επόμενη μέρα τους για το πολιτικό σύστημα συνολικά. Ανατροπή είναι η λέξη που ταιριάζει.

Δύο πλεονεκτήματα

– Ωστόσο δύο εβδομάδες πριν από τις εκλογές η Ν.Δ. διατηρεί προβάδισμα της τάξης τριών ποσοστιαίων μονάδων. Απαιτείται, κατά τη γνώμη σας, ανάληψη και πρόσθετων πρωτοβουλιών εκ μέρους του Γ. Παπανδρέου;

– Οταν έλεγα από την αρχή ότι την επικοινωνιακή καταιγίδα ακολουθεί πολιτική καταιγίδα κάποιοι το κορόιδεψαν. Ο Γ. Παπανδρέου κατέκτησε ήδη δύο κρίσιμα πλεονεκτήματα απέναντι στον Κ. Καραμανλή. Του ηγέτη που μπορεί, και αυτό το αναγνωρίζουν εχθροί και φίλοι, να οδηγήσει με ασφάλεια τη χώρα. Του ηγέτη που ανατρέπει τα δεδομένα της πολιτικής κόντρας, με την αμεσότητα της επαφής με τον πολίτη και τη νέα δυναμική που αναπτύσσει, κυρίως στις νέες γενιές, το άλλο ήθος και ύφος της πολιτικής που εκφράστηκε καταλυτικά στις 8 Φεβρουαρίου, ανατρέποντας τα δεδομένα ενός ιστορικού κύκλου. Τώρα εμφανίζεται το τρίτο πλεονέκτημα που θα κρίνει οριστικά τις εκλογές υπέρ του ΠΑΣΟΚ. Η θέση, η πρόταση, η δέσμευση της επόμενης μέρας, η πρωτοβουλία που μετατρέπει την ψήφο προσδοκίας σε ψήφο θετικής επιλογής. Η ικανότητα της διακυβέρνησης. Ετσι κι αλλιώς, ο Κ. Καραμανλής τίποτε από τα τρία δεν διαθέτει. Γιατί θα έπρεπε να κερδίσει; Είναι το χθες και είμαστε το αύριο.

– Ενα από τα αιτήματα της κοινής γνώμης προς το ΠΑΣΟΚ είναι η αλλαγή πολιτικής. Σε ποιους τομείς θα πρέπει να αναθεωρηθούν οι πολιτικές των κυβερνήσεων του Κ. Σημίτη;

– Νομίζω ότι το τοπίο είναι καθαρό. Κεφαλαιοποιούμε το έργο μιας πολύ αποδοτικής και χρήσιμης δεκαετίας για τον τόπο και κρατάμε τα γερά θεμέλια που οδήγησαν στην ισχυρή και σύγχρονη Ελλάδα. Από κει και πέρα, ανατροπές. Στο μοντέλο διακυβέρνησης και διαχείρισης της εξουσίας. Στην αλλαγή του τρόπου κατανομής της ευημερίας, επί το δικαιότερον. Στην επιτάχυνση ολοκλήρωσης των δομών του σύγχρονου κοινωνικού κράτους και του δικτύου προστασίας και αλληλεγγύης. Στη ριζοσπαστική μεταρρύθμιση του πολιτικού συστήματος και της περιφερειακής συγκρότησης της χώρας. Και πάνω απ’ όλα στο κόμμα, την παράταξη που επαγγέλλεται ανατροπές και στεκόταν μέχρι χθες καθηλωμένη στα χαρακώματα των εξουσιαστικών σχέσεων, ισορροπιών και συμβιβασμών. Είναι ή όχι πραγματική αλλαγή πλεύσης;

Νέο οικονομικό μοντέλο

– Είναι απαραίτητο για σας ένα νέο οικονομικό μοντέλο την επομένη των εκλογών;

– Μέσα στο πλαίσιο της πραγματικής σύγκλισης ασφαλώς. Κανείς δεν μπορεί να πάρει την ευθύνη να ακυρώσει τις προϋποθέσεις που οδήγησαν την οικονομία στη σημερινή σταθερότητα και ανάπτυξη. Από κει και πέρα απαιτούνται άλλες πολιτικές προτεραιότητες, άλλες πολιτικές στη φορολογία, στο εισόδημα, στην κατανομή του πλούτου. Με επίκεντρο την περιφέρεια και τις νέες δομές της, ένας νέος τόπος ανάπτυξης και παραγωγικής ανασυγκρότησης πρέπει να εγκαθιδρυθεί. Και προπαντός να αποτυπωθεί σε αναπτυξιακές και παραγωγικές συμφωνίες σε τοπικό, περιφερειακό και εθνικό επίπεδο. Με νέα δυναμική στον ισχυρό πολίτη και την κοινωνική διαβούλευση που προϋποθέτουν διάχυση εξουσιών και αποφάσεων στην κοινωνία των πολιτών.

Ούτε λευκές ούτε γραμμένες επιταγές

– Ο Γ. Παπανδρέου αφήνει ανοιχτό το θέμα αλλαγής συμβόλων και ονόματος μετά τις εκλογές; Τι λέει ο πρώην και μάλιστα μακροχρόνιος γραμματέας του ΠΑΣΟΚ γι’ αυτό;

– Την υπέρβαση του υπάρχοντος ΠΑΣΟΚ την αναζητώ και τη θέλω από τα πρώτα χρόνια της δεκαετίας του ’90. Ιστορικοί κύκλοι και εποχές δεν αλλάζουν με κατεστημένα και στάσιμα χρόνια. Απαιτούνται κυριολεκτικά νέα. Το ΠΑΣΟΚ ή θα αναγεννηθεί και θα μεταλλαχθεί το ίδιο ή θα ξεπεραστεί από την ίδια την ιστορία. Ναι, λοιπόν, στην υπέρβαση και την ανατροπή. Από κει και πέρα ονόματα και σύμβολα έχουν τη δική τους σημασία, αλλά σε δευτερεύον πλάνο. Ας βρούμε πρώτα ποιο είναι το νέο ΠΑΣΟΚ, το κόμμα – ανοιχτή πολιτική κοινότητα και ας το ονομάσουμε μετά.

– Κύριε Σκανδαλίδη, πολλοί ισχυρίζονται ότι στο νέο κομματικό σκηνικό στο ΠΑΣΟΚ, με την έμφαση που δίνεται στην ανανέωση των προσώπων, δεν θα υπάρχει ζωτικός χώρος για τα λεγόμενα «ιστορικά στελέχη»…

– Η έννοια του «ιστορικού στελέχους» είναι ελαστική και μπορεί να συμπεριλάβει μια χούφτα έως χιλιάδες στελέχη. Η έννοια του «ζωτικού χώρου» είναι ιμπεριαλιστική και παραπέμπει σε χαρακώματα και λογικές του τύπου «φύγε εσύ, έλα εσύ». Και η έννοια της «ανανέωσης», καθολική απαίτηση και διαχρονική ανάγκη, οφείλει να παράγεται μέσα από δομές και όχι προσωπικές επιδιώξεις και αυθαίρετες επιλογές. Εγώ δεν νιώθω την ανάγκη ούτε να κληρονομήσω την ταμπέλα του «ιστορικού στελέχους» ούτε να αμυνθώ του χαρακώματος του «ζωτικού μου χώρου» ούτε να διεκδικήσω το «νέο» στις ιδέες, τη στάση και την πρόταση για να αποδείξω ότι είμαι της παλιάς ή της νέας εποχής. Ο καθένας μας κρίνεται κάθε μέρα από τις ίδιες του τις πράξεις και κριτής είναι ο λαός και το κόμμα του. Και προπαντός δεν κληρονομεί την καρέκλα του ούτε τη θέση του σε επετηρίδες.

– Με δεδομένα την ταχύτητα των εξελίξεων, συνολικά το ΠΑΣΟΚ αλλά κυρίως εσείς, τα κορυφαία στελέχη, εμφανιστήκατε να δίνετε «λευκή επιταγή» στον Γ. Παπανδρέου. Εχει ημερομηνία λήξεως;

– Η πολιτική είναι προσφορά, όχι συναλλακτική πράξη. Σε εποχές ραγδαίων αλλαγών και ανατροπών δεν υπάρχουν ούτε λευκές ούτε γραμμένες επιταγές. Πολύ περισσότερο δεν υπάρχουν καταληκτικά χρονοδιαγράμματα. Υπάρχουν ανάγκες και ιδέες που πρέπει ο καθένας να υπερασπίσει. Υπάρχουν υποχρεώσεις που πρέπει ο καθένας να αναλάβει. Υπάρχουν θυσίες που πρέπει ο καθένας να υποστεί. Υπάρχουν στόχοι που πρέπει να κερδηθούν. Το μέτρο της προσφοράς του καθένα μας όπως γίνεται πάντα στον πολίτη κρίνεται εκ των υστέρων. Και «τα ύστερα τιμούν τα πρώτα».