ΠΟΛΙΤΙΚΗ

Αντίθετοι οι στρατηγοί στην πρόταση Ερντογάν

Κραδασμούς στο εσωτερικό της Τουρκίας προκαλεί η αιφνίδια πρόταση της κυβέρνησης Ερντογάν να ανοίξει ένα λιμάνι και ένα αεροδρόμιο στο ελληνοκυπριακό εμπόριο. Η πιο «ηχηρή» αντίδραση προήλθε από τον Στρατό. Ο αρχηγός ΓΕΕΘΑ στρατηγός Γιασάρ Μπουγιούκανιτ εξέφρασε την έντονη δυσαρέσκειά του, δηλώνοντας στην εφημερίδα «Χιουριέτ» ότι πληροφορήθηκε το γεγονός από την τηλεόραση, καθόσον η κυβέρνηση δεν είχε φροντίσει να ενημερώσει το στράτευμα. Υπογράμμισε δε πως ο στρατός, που διατηρεί δύναμη 40.000 ανδρών στην Κύπρο, έπρεπε να ενημερωθεί σχετικά.

«Αν μας ρωτούσαν θα λέγαμε: Πρόκειται για απομάκρυνση από την επίσημη θέση του κράτους. Φυσικά εμείς δεν διοικούμε το κράτος. Απλά εκφράζουμε τη γνώμη μας. Ας μας συμβουλεύονταν και ας μη δέχονταν την άποψή μας» είπε. Ο κ. Μπουγιούκανιτ φρόντισε να προσθέσει πως «μέχρι σήμερα η επίσημη θέση του στρατεύματος [στο ζήτημα] ήταν και η επίσημη θέση του κράτους».

«Οπως έγινε με την Κρήτη»

Ο Ραούφ Ντενκτάς δήλωσε πως θα ήθελε την Τουρκία να «μπει όρθια στην Ε.Ε.», ενώ έκανε λόγο για τον κίνδυνο η Κύπρος να μετατραπεί σε ελληνικό νησί και να μην απομείνει ούτε ένας Τούρκος εκεί, «όπως συνέβη με την Κρήτη» ανέφερε. Ο κ. Ντενκτάς έχει συχνά επαναλάβει τη θέση αυτή στην ακροδεξιά εφημερίδα «Γενιτσάγ», όπου αρθρογραφεί. Ο Μεχμέτ Αλί Ταλάτ, αντιθέτως, δήλωσε από την Ολλανδία, όπου βρίσκεται, πως επικροτεί την πρόταση.

Οι αναλυτές, ανάλογα με την πολιτική τους τοποθέτηση, εκφράζουν διαμετρικά αντίθετες απόψεις. Η πρώτη αντίδραση του πολιτικού χώρου, ως αναμενόταν, ήρθε από την αξιωματική αντιπολίτευση του Ρεπουμπλικανικού Λαϊκού Κόμματος (CHP), που στηρίζει την αντιπολιτευτική στρατηγική στην εθνικιστική και αντι-ευρωπαϊκή ρητορεία. Ο αντιπρόεδρός του Οϊνούρ Οϊμέν δήλωσε πως η κυβέρνηση θυσίασε ένα εθνικό θέμα στον βωμό των πιέσεων που της ασκούνται στο εξωτερικό, ενώ πρόσθεσε πως το τουρκικό έθνος δεν θα τη συγχωρέσει ποτέ. Κατά τον κ. Οϊμέν, οι χώρες που αντιτίθενται στην τουρκική ένταξη, δεν πρόκειται να αλλάξουν στάση ακόμη και εάν το Κυπριακό λυθεί, ενώ θα αναζητούν συνεχώς προφάσεις και θα θέτουν νέα εμπόδια στην ενταξιακή πορεία της Τουρκίας. Υποστηρίζει επίσης ότι δεν υπάρχει, νομικώς, διαφορά ανάμεσα στο άνοιγμα ενός λιμανιού ή αεροδρομίου και στο άνοιγμα όλων των λιμανιών και αεροδρομίων της χώρας.

Ανησυχίες Μπαϊκάλ

Ο πρόεδρος του CHP Ντενίζ Μπαϊκάλ προσέθεσε τις ανησυχίες του πως μια τέτοια απόφαση θα αποτελέσει σημαντικό βήμα προς τη νομική αναγνώριση «της Νότιας Κύπρου» ως νόμιμης κρατικής οντότητας από την Τουρκία. Μίλησε για άκρως επικίνδυνη παγίδα και προειδοποίησε πως ενδέχεται η Τουρκία, αναγνωρίζοντας τη νομιμότητα της Κυπριακής Δημοκρατίας, να χάσει όλα τα δικαιώματά της στο νησί, που απορρέουν από τις συμφωνίες Λονδίνου και Ζυρίχης, ενώ η εκεί παραμονή του τουρκικού στρατού θα τεθεί υπό αμφισβήτηση.

Ο πρωθυπουργός Ερντογάν ξεκαθάρισε πως πρόκειται για πρόταση, όχι για απόφαση. Ο σχολιαστής Μεχμέτ Αλί Μπιράντ ισχυρίστηκε πως η Αγκυρα προκάλεσε σύγχυση στους πάντες, ενώ απέδωσε την πρόταση στη διάθεση να προβληθεί η Τουρκία ως εργαζόμενη για τη λύση του Κυπριακού και μίλησε για «διπλωματικό παιχνίδι – θρίλερ». Ο πολιτικός αναλυτής της εφημερίδας «Ραντικάλ» Μουράτ Γιετκίν δήλωσε πως το άνοιγμα των λιμένων και των αεροδρομίων χωρίς αντάλλαγμα θα αποτελούσε πολιτική αυτοκτονία για το κυβερνών κόμμα.