ΠΟΛΙΤΙΚΗ

Οι ώρες μοναξιάς και περισυλλογής στο Μεμόριαλ

Η επιστροφή στην αρχιεπισκοπική κατοικία σήμανε την έναρξη μιας νέας περιόδου στη ζωή του ανθρώπου που πρωταγωνίστησε στην Εκκλησία της Ελλάδος τα τελευταία 9 χρόνια. «Το μόνο που φοβάμαι είναι ο Θεός, αλλά πιστεύω πως ο Θεός είναι μαζί μου», θα πει στους δημοσιογράφους, που βλέπει να περιμένουν έξω από το σπίτι του καθώς βγαίνει για ένα σύντομο περίπατο στην αυλή και τους εύχεται: «Ποτέ ο Θεός να μη σας υποβάλει σε αυτή τη δοκιμασία». Λίγες ημέρες αργότερα τον επισκέπτεται ο καθηγητής Τζάκης, ο οποίος δηλώνει πως τον βρήκε σε πολύ καλή κατάσταση. Ερωτηθείς πότε θα έπρεπε να γίνει η μεταμόσχευση, απάντησε μονολεκτικά: «Χθες».

Μια εκδρομή

Ο Χριστόδουλος αισθάνεται την ανάγκη να αλλάξει παραστάσεις, αλλά και να προσευχηθεί. Η βελτίωση της υγείας τού επιτρέπει να κάνει μια σύντομη εκδρομή στη Μονή Σαγματά στο Υπατο Θηβών. Στην πρώτη του συνέντευξη, μετά την έξοδό του από το νοσοκομείο στην ομογενειακή εφημερίδα «Εθνικός Κήρυξ» της Νέας Υόρκης, εξομολογείται τα συναισθήματά του: «Πολλές φορές, τις ώρες της μοναξιάς και της περισυλλογής στην Εντατική Μονάδα του Νοσοκομείου, αλλά και στον θάλαμο νοσηλείας, ήρθε στο νου μου το ερώτημα, τι είναι ο άνθρωπος, τελικά; Πώς, από τη μια στιγμή στην άλλη, είναι δυνατόν, από την απόλυτη δράση να βρεθεί στην απόλυτη απραξία, από την απόλυτη δύναμη και ζωντάνια, στο άλλο άκρο, στην απόλυτη αδυναμία. Ηταν περίοδος έντονης και έμπονης προσευχής. Ο πόνος, τελικά, σε φέρνει πιο κοντά στον Θεό, σε καθιστά δεκτικότερο της χάριτός Του. Μίλησα πολλές φορές μαζί Του, ίσως και δυνατά, κάποιες απ’ αυτές, και σίγουρα ένιωσα έντονη την παρουσία Του. Εκείνος μού έδινε υπομονή, με όπλιζε με καρτερία, με ενδυνάμωνε με την ελπίδα της νίκης, με έκανε να πιστέψω ότι δεν πρέπει και δεν μπορώ να το βάλω κάτω, οφείλω να παλέψω, όχι απλά για να θεραπευτώ, αλλά για να συνεχίσω να Τον υπηρετώ, να κάνω αυτό που έμαθα μια ζωή να κάνω, να Τον διακονώ».

Τον Δεκαπενταύγουστο ο Αρχιεπίσκοπος «επέστρεψε» στο γνώριμο, από τα νεανικά του χρόνια, Παγκράτι προκειμένου να λειτουργηθεί στο Ναό του Αγίου Σπυρίδωνα. Οι προετοιμασίες για το υπερατλαντικό ταξίδι «σωτηρίας» είχαν σχεδόν ολοκληρωθεί. Τελευταίοι που του ευχήθηκαν «ταχεία ανάρρωση και καλή επάνοδο» ήταν ο πρωθυπουργός κ. Καραμανλής και ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ κ. Παπανδρέου. Το Σάββατο 18 Αυγούστου ο Αρχιεπίσκοπος επιβιβάστηκε στο πρωθυπουργικό αεροσκάφος, το οποίο απογειώθηκε από το στρατιωτικό αεροδρόμιο της Ελευσίνας με προορισμό το Μαϊάμι. «Αυτή η αγάπη του λαού μου έδωσε εσωτερική και πνευματική δύναμη. Φεύγω με χρηστές ελπίδες», δήλωσε λίγο πριν ιδιαίτερα συγκινημένος. Ευχαρίστησε τους θεράποντες ιατρούς του, την κυβέρνηση και προσωπικά τον πρωθυπουργό, ο οποίος -όπως είχε πει- ξεπέρασε τα κοινά μέτρα, «κουβαλώ επάνω μου το προσωπικό του φυλακτό που μου έδωσε». Μια αναφορά που προκάλεσε ποικίλα σχόλια μια μόλις ημέρα μετά την προκήρυξη των πρόωρων εκλογών από την κυβέρνηση.

Οι πρώτες εξετάσεις στις οποίες υποβλήθηκε στο Τζάκσον Μεμόριαλ, λίγες ημέρες μετά την άφιξή του στις ΗΠΑ, έδειξαν ότι ο οργανισμός του μπορούσε να δεχθεί «ξένο» μόσχευμα. Ο όγκος στο ήπαρ παρέμενε σταθερός, η λειτουργία του εντέρου είχε αποκατασταθεί και η γενικότερη κλινική εικόνα ήταν καλή. Ενα κύμα αισιοδοξίας και ανακούφισης πλημμύρισε τους συνεργάτες του στο Μαϊάμι και την Αθήνα. Στο πλευρό του ο τιτουλάριος Μητροπολίτης Βρεσθένης κ. Θεόκλητος, ο πρωτοσύγκελλος π. Θωμάς Συνοδινός και ο διάκονός του π. Ανθιμος. Συμπαραστάτης ο Αρχιεπίσκοπος Αμερικής κ. Δημήτριος και δεκάδες ομογενείς. Ο χρόνος μέχρι την ανεύρεση κατάλληλου μοσχεύματος κυλά αργά και βασανιστικά. Ωστόσο, ο Χριστόδουλος δεν χάνει το θάρρος του, ενώ δεν παραλείπει να στέλνει στην Αθήνα το μήνυμα ότι εξακολουθεί να βρίσκεται στο πηδάλιο της Εκκλησίας.

Στα τέλη Αυγούστου, η Ελλάδα βρίσκεται σε πύρινο κλοιό. Ο Αρχιεπίσκοπος από το Μαϊάμι μιλάει για συγκεκριμένο σχέδιο που έχει ως στόχο την ανατροπή της πολιτικής ευστάθειας της χώρας: «Δεν μπορεί να είναι τυχαίο αυτό το περιστατικό, αλλά εντάσσεται σε ένα ευρύτερο σχέδιο πολιτικής αποσταθεροποίησης της χώρας μας ίσως και εν όψει των εκλογών που έρχονται μετά από λίγες ημέρες». Πολλοί απορούν για τη δήλωση του Αρχιεπισκόπου με την οποία έπαιρνε για δεύτερη φορά σε λίγες ημέρες σαφή πολιτική θέση. Η πρώτη ήταν την ημέρα της αναχώρησής του από την Αθήνα που έπλεξε το εγκώμιο του πρωθυπουργού και της κυβέρνησης.

Το μόσχευμα

Οσο περνούν οι ημέρες η αγωνία κορυφώνεται. Αν και είναι πρώτος στη λίστα αναμονής «χάνει» την ευκαιρία τουλάχιστον πέντε φορές, αφού τα μοσχεύματα δεν ήταν συμβατά. Στο μεταξύ ανά τακτικά διαστήματα υποβάλλεται σε εξετάσεις και ακολουθεί ειδικό πρόγραμμα για την ενίσχυση του οργανισμού του. Τελικά το πολυαναμενόμενο ελπιδοφόρο τηλεφώνημα από τον κ. Τζάκη έγινε το απόγευμα της 7ης Οκτωβρίου. Είχε βρεθεί κατάλληλο μόσχευμα από 24χρονο δότη που έχασε τη ζωή του σε τροχαίο. Αμέσως ο Αρχιεπίσκοπος μετέβη στο Τζάκσονς Μεμόριαλ και εισήχθη στο χειρουργείο προκειμένου ο Ελληνοαμερικανός καθηγητής να προχωρήσει στη σωτήρια επέμβαση. Στην Αθήνα όλοι έχουν στραμμένο το βλέμμα στο Μαϊάμι. Σχεδόν 12 ώρες μετά, τα νέα σοκάρουν. Το «αμερικανικό όνειρο» καταρρέει και οι ελπίδες σβήνουν.

«Η ηπατική μεταμόσχευση στον Μακαριώτατο Αρχιεπίσκοπο δεν κατέστη δυνατή, διότι διαπιστώθηκαν μεταστάσεις στην περιτοναϊκή κοιλότητα. Μετά την εξέλιξη αυτή ο Μακαριώτατος θα ακολουθήσει την ενδεικνυόμενη για την περίπτωση αυτή θεραπευτική αγωγή», ανακοινώθηκε. Στην πραγματικότητα μόλις ο κ. Τζάκης διαπίστωσε τις μεταστάσεις στην κοιλιακή χώρα του Αρχιεπισκόπου μεταμόσχευσε το ζωτικό όργανο σε έναν άλλο ασθενή, τον κ. Ιακώβ Γκίρσον. Μέχρι να ολοκληρωθεί αυτή η επέμβαση όλοι -ακόμη και οι συνοδοί του Αρχιεπισκόπου- πίστευαν πως ο Χριστόδουλος βρισκόταν στο χειρουργείο. Κάποια στιγμή ο κ. Τζάκης τους κάλεσε στο νοσοκομείο για να τους ενημερώσει. Στο μεταξύ επισκέφθηκε τον Αρχιεπίσκοπο στο δωμάτιό του, μόλις συνήλθε από τη νάρκωση, και του είπε την αλήθεια. «Και τώρα τι;» ρώτησε τον γιατρό με δάκρυα στα μάτια.