ΠΟΛΙΤΙΚΗ

Κρίσιμες εκλογές των πανεπιστημιακών με φόντο τις προκλήσεις του μέλλοντος

Ανανέωση σε επίπεδο προσώπων και πολιτικής σηματοδοτεί η σημερινή ημέρα για τον χώρο των πανεπιστημιακών δασκάλων. Η μεγάλη συμμετοχή στις προσυνεδριακές διαδικασίες και η «πολυσυλλεκτικότητα» των ψηφοδελτίων με την παρουσία νέων πανεπιστημιακών δασκάλων, αποτελούν τα καινούργια στοιχεία της εκλογικής διαδικασίας για την ανάδειξη νέας ηγεσίας στην ομοσπονδία των πανεπιστημιακών (ΠΟΣΔΕΠ).

Τα εκλογικά αποτελέσματα στους πρωτοβάθμιους συλλόγους των πανεπιστημίων έδωσαν υπεροχή στις παρατάξεις που έως τώρα ήταν στην «αντιπολίτευση». Ταυτόχρονα, η αποχώρηση από την ηγεσία της ΠΟΣΔΕΠ του προέδρου κ. Λάζαρου Απέκη και του αντιπροέδρου κ. Γιάννη Μαΐστρου, σηματοδοτεί και μία στροφή σε επίπεδο προσώπων και για την παράταξη της Συσπείρωσης (ΣΥΡΙΖΑ και ανεξάρτητοι), η οποία είχε έως τώρα τα ηνία της ΠΟΣΔΕΠ.

Η νέα ηγεσία θα κληθεί να αντιμετωπίσει τις προκλήσεις που σχετίζονται με την αναγνώριση των επαγγελματικών δικαιωμάτων των αποφοίτων των κολεγίων, τη δημιουργία ενιαίου ευρωπαϊκού χώρου ανώτατης εκπαίδευσης, καθώς και με την αναβάθμιση του ρόλου των πανεπιστημιακών, τόσο εντός ΑΕΙ όσο και στην κοινωνία.

«Η νέα ηγεσία έχει μεγάλο φορτίο. Μέχρι τώρα η ηγεσία της ΠΟΣΔΕΠ ουδέποτε μίλησε για αναβάθμιση του πανεπιστημίου, για βελτίωση των συνθηκών έρευνας και εργασίας, για το άνοιγμα των ΑΕΙ στην κοινωνία και την αγορά, για την ανάγκη εξωστρέφειάς τους» ανέφερε στην «Κ» ο επικεφαλής της Κίνησης Πανεπιστημιακής Αναβάθμισης (ΠΑΣΟΚ και ανεξάρτητοι) κ. Νικόλαος Σταυρακάκης. «Κατ’ αρχήν ότι η νέα ηγεσία πρέπει να αποτυπώσει τα προβλήματα του χώρου, και μετά να προχωρήσουμε σε προτάσεις μέσα από διάλογο και σε συνδυασμό με τα όσα γίνονται στον διεθνή χώρο. Η ΠΟΣΔΕΠ οφείλει να έχει κεραίες για τις αλλαγές, να μην έχει φοβικά σύνδρομα» συμπληρώνει.

Κοινωνική κρίση

«Βρισκόμαστε σε οικονομική και κοινωνική κρίση. Η νεοφιλελεύθερη χίμαιρα του προσωπικού βολέματος αποδεικνύεται εφιάλτης για όλο και περισσότερους. Στον πανεπιστημιακό χώρο, στην Ελλάδα, εξακολουθούν και προτείνονται σαν πανάκεια η εμπορευματοποίηση της γνώσης (δηλαδή, των διπλωμάτων), η άμεση ανταποδοτικότητα της επιστήμης (δηλαδή, η στείρωσή της), η ιδιωτική πρωτοβουλία (δηλαδή, τα κολέγια). Ακριβώς αυτά που στην Ευρώπη δοκιμάστηκαν, απέτυχαν και η κατακραυγή εναντίον τους γενικεύεται» ανέφερε στην «Κ» ο κ. Βένιος Αγγελόπουλος, σύνεδρος και μέλος της Συσπείρωσης. Ο κ. Αγγελόπουλος τονίζει ότι η δημόσια δωρεάν παιδεία βάλλεται από την ελληνική πολιτεία. «Η χρηματοδότηση είναι στο ήμισυ του μέσου όρου της Ευρώπης, οι μισθοί των πανεπιστημιακών καθηλωμένοι επί δεκαετία και ο γραφειοκρατικός φόρτος τους διαρκώς διογκούμενος. Τα δίδακτρα ξαναμπήκαν από το παράθυρο (σε μεταπτυχιακά και Ανοιχτό Πανεπιστήμιο), και αφορούν περισσότερους απ’ όσους απάλλαξε η μεταρρύθμιση Παπανούτσου πριν από 40 χρόνια. Παράλληλα, η κοινωνική παρακμή εισβάλλει στο πανεπιστήμιο: Κλίκες ενισχύονται, φέουδα και οικογενειοκρατία αναβιώνουν, τοπαρχίες δημιουργούνται. Υποχωρεί η διαφάνεια, η δημοσιότητα, ο έλεγχος. Ενισχύεται ένα κλίμα υποταγής στην ιεραρχία, ασύμβατο με την ακαδημαϊκότητα. Στα μικρά πανεπιστήμια μάλιστα, αυτό ιδιαιτέρως ευνοείται από το πλήθος των συμβασιούχων διδασκόντων, που υπηρετούν χαμηλόμισθοι, ανασφάλιστοι». Και καταλήγει: «Αυτά -και πολλά συναφή- οφείλει να αντιμετωπίσει η νέα ηγεσία του κλάδου. Πέρα από τη σημερινή έντονη παραταξιοποίηση, για την οποία όλοι ευθύνονται (προφανώς και η Συσπείρωση) και που υποδαυλίστηκε από εξωπανεπιστημιακές παρεμβάσεις (με την «Κ» να διεκδικεί σοβαρό μερίδιο), η ΠΟΣΔΕΠ οφείλει (και σε συντονισμό με τις άλλες συνιστώσες της εκπαίδευσης) να υπερασπίσει τη δημόσια παιδεία ως κοινωνική επένδυση απέναντι σ’ αυτούς που τη θέλουν εμπόρευμα, να υπερασπίσει την ακαδημαϊκότητα στα πανεπιστήμια και την αξιοπρέπεια των διδασκόντων. Οποια κι αν είναι η έκβαση των συσχετισμών του συνεδρίου, η Συσπείρωση θα συνεχίσει να αγωνίζεται προς αυτή την κατεύθυνση».

Κάτι αλλάζει

«Εχει ανοίξει μια πλούσια πολιτική συζήτηση για τον προσανατολισμό της ΠΟΣΔΕΠ, για το μέλλον του δημόσιου πανεπιστημίου και για τις προτεραιότητες των θεσμικών μεταρρυθμίσεων. Το πιο αξιοπρόσεκτο όμως εντοπίζεται σε μια δυναμική απαίτηση του πανεπιστημιακού κόσμου για μια νέα πορεία της συνδικαλιστικής ομοσπονδίας απαλλαγμένης από στερεότυπα, αγκυλώσεις και λάθη που την απαξιώνουν στην ευρύτερη κοινή γνώμη» λέει από την πλευρά της στην «Κ» η κ. Ευγενία Μπουρνόβα, εκπρόσωπος της Αριστερής Μεταρρύθμισης (ανανεωτική πλευρά του ΣΥΡΙΖΑ και ανεξάρτητοι). «Φαίνεται ότι κάτι κινείται, κάτι αλλάζει. Δεν πρόκειται για τη λύση των προβλημάτων του ελληνικού πανεπιστημίου. Πρόκειται όμως για μια προσπάθεια που επαναφέρει τις αξίες του ορθού λόγου, της δημοκρατίας και των προτάσεων για μια πραγματική μεταρρύθμιση. Είναι η ώρα η σύγχρονη αριστερή προοδευτική κουλτούρα να εμψυχώσει το πανεπιστημιακό κίνημα» προσθέτει.

Θα ενοχλήσουμε

«Ποτέ έως σήμερα δεν εκδηλώθηκε τόσο μεγάλο ενδιαφέρον για συνέδριο της ΠΟΣΔΕΠ. Προφανώς αυτό έγινε για ένα σημαντικό και αδιαμφσβήτητο λόγο: Για την έως τώρα πολιτική στάση της ΠΟΣΔΕΠ απέναντι στις αναδιαρθρώσεις που επιχειρούνται στην ανώτατη εκπαίδευση στο πλαίσιο της γνωστής διαδικασίας της Μπολόνια και της δημιουργίας του Ευρωπαϊκού Χώρου Ανώτατης Εκπαίδευσης και Έρευνας. Η ΠΟΣΔΕΠ απέρριψε αυτές τις κατευθύνσεις ως καταστροφικές για το δημόσιο πανεπιστήμιο, γεγονός το οποίο την οδήγησε να τοποθετηθεί αρνητικά και στο σύνολο του θεσμικού πλαισίου που επεξεργάστηκε και νομοθέτησε η προηγούμενη και η σημερινή κυβέρνηση, προεξάρχοντος του νόμου πλαισίου» δήλωσε στην «Κ» το μέλος της Δημοκρατικής Πανεπιστημιακής Κίνησης (ΚΚΕ) κ. Παναγιώτης Γεωργιάδης. «Αν πραγματικά επιθυμούμε ένα δημόσιο και υψηλού επιπέδου πανεπιστήμιο, τότε αποτελεί όρο απαράβατο η απόρριψη των κατευθύνσεων της Ε.Ε. και της εφαρμοζόμενης πολιτικής. Αλλιώς η κρίση θα είναι αξεπέραστη. Ενας τέτοιος δρόμος είναι βέβαιο ότι θα είναι σοβαρό εμπόδιο και το «κακό» παράδειγμα για την Ε.Ε. Θα ενοχλήσει πρεσβείες και εκδοτικά συγκροτήματα, που θέλουν να επωφεληθούν από την ιδιωτικοποίηση της ανώτατης εκπαίδευσης. Αλλά θα ενοχλήσει και τις συγκροτημένες ομάδες της πανεπιστημιακής ολιγαρχίας. Είναι όμως και ο μόνος αποτελεσματικός δρόμος για το δημόσιο πανεπιστήμιο» καταλήγει.