ΠΟΛΙΤΙΚΗ

Οι διαπραγματεύσεις για τις αμερικανικές βάσεις

Το φθινόπωρο του 1980 αρχίζουν και πάλι οι διαπραγματεύσεις για το καθεστώς των αμερικανικών βάσεων στην Ελλάδα. Η πρώτη συνάντηση μεταξύ των Ελλήνων και Αμερικανών αξιωματούχων πραγματοποιείται στις 29 Οκτωβρίου. Της ελληνικής αντιπροσωπείας ηγείται ο γ.γ. του υπουργείου των Εξωτερικών Στ. Ρούσος, ενώ επικεφαλής της αμερικανικής είναι ο πρέσβης των ΗΠΑ στην Αθήνα Ρόμπερτ Μακλόσκι. Τα ελληνικά αιτήματα που δίνονται στη δημοσιότητα όπως προκύπτουν από τις διαπραγματεύσεις είναι: ισορροπία στρατιωτικών δυνάμεων στο Αιγαίο (αναλογία 7:10), εγγύηση συνόρων προς Ανατολάς, λειτουργία των βάσεων στο πλαίσιο του ΝΑΤΟ, «Ελληνoπoίηση» (Ελληνας διοικητής), χορήγηση ικανοποιητικού ποσού αντί ενοικίου (FCO9/2966, 4 Νοεμβρίου 1980): «Η ελληνική κυβέρνηση έχει κάνει σαφές ότι δεν προτίθεται να διαπραγματευθεί με βάση το προσχέδιο που παρουσίασε ο Μακλόσκι τον Σεπτέμβριο», πληροφορεί το Φόρεϊν Οφις ο Σάδερλαντ. «Η ελληνική πλευρά», συνεχίζει ο Βρετανός πρέσβης, «είχε προτείνει να υποβάλλει το δικό της σχέδιο, πρόταση που δεν έγινε δεκτή από τους Αμερικανούς που κατέστησαν σαφές ότι δεν ήταν σε θέση να αποδεχθούν το ελληνικό σχέδιο ως τη μοναδική βάση των συνομιλιών. Εχει συμφωνηθεί τα δύο σχέδια να μελετηθούν από κοινού μαζί με ένα ξεχωριστό μνημόνιο που έχει συντάξει η αμερικανική πλευρά για τη συνεργασία μεταξύ των δύο χωρών στους τομείς της στρατιωτικής τεχνολογίας και της πολεμικής βιομηχανίας, κάτι που η ελληνική κυβέρνηση θα ήθελε να συμπεριληφθεί στην τελική συμφωνία».

Οι Αμερικανοί

Ο Σάδερλαντ στην αναφορά του εκείνη προς το Φόρεϊν Οφις υπογράμμιζε ότι η αμερικανική αντιπροσωπεία ανέμενε να αντιμετωπίσει δυσκολίες όσον αφορά το ελληνικό αίτημα για αναλογία 7:10 της αμερικανικής στρατιωτικής βοήθειας προς την Ελλάδα και την Τουρκία αντίστοιχα. «Από την άλλη μεριά», γράφει ο Σάδερλαντ, «οι Αμερικανοί έχουν βάλει ως στόχο την ολοκλήρωση των διαπραγματεύσεων στο τέλος του χρόνου και έχουν ενημερώσει γι’ αυτό τον Τύπο. Παραδέχονται όμως ότι η εκπλήρωση του στόχου τους ίσως να μην είναι εφικτή. Εκτιμούν ότι η ελληνική κυβέρνηση δεν θα ήθελε ο χρόνος των σχετικών συνομιλιών να παραταθεί μέχρι την περίοδο που θα διεξαχθούν οι επόμενες εκλογές. Οι εκλογές αυτές πρέπει να γίνουν πριν από την 21η Νοεμβρίου του 1981. Δεν νομίζω ότι ο Ράλλης έχει αποφασίσει πότε θα προκηρύξει εκλογές, αλλά ένα μεγάλο ποσοστό των μελών της Ν.Δ. υποστηρίζει τη διεξαγωγή των εκλογών το φθινόπωρο παρά την άνοιξη».